Wetsovertredingen voor basisscholen met lerarentekort ‘toegestaan’

Basisscholen met een lerarentekort mogen ouders voor de klas zetten, het aantal lesuren verminderen en een deel van de tijd vullen met online lessen vanuit huis. Minister Slob heeft bij schoolbestuurders benadrukt dat wetsovertredingen toegestaan zijn als scholen aantonen dat ze écht niet anders kunnen. 

Leeg klaslokaal. Beeld ANP

Minister Arie Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs) stelde schoolbestuurders uit de vijf grote steden recent tijdens een gesprek gerust dat ze niet bij elke overtreding op de vingers worden getikt. De scholen stuurden vorige maand een alarmerende brief, omdat het lerarentekort bovengemiddeld hard toeslaat in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Almere. Gezamenlijk bedachten ze een lijst met noodmaatregelen om de problemen te lijf te gaan. Maar er is één probleem: met die maatregelen overtreden ze de wet.

Twee weken geleden nodigde Slob de schoolbesturen op het ministerie uit voor een gesprek. Hij benadrukte dat de Onderwijsinspectie bij het toezicht rekening houdt met het lerarentekort. Basisscholen kunnen in noodsituaties kiezen voor onbevoegden voor de klas, een vierdaagse schoolweek die langer duurt dan de toegestane zeven weken of het schrappen van bepaalde vakken. “Dat betekent niet dat we carte blanche hebben gekregen,” zegt Ewald van Vliet, bestuurder van scholenkoepel Lucas Onderwijs in de regio Den Haag, die bij het gesprek was.

Onbevoegden voor de klas

Het ministerie heeft een lijst gemaakt met voorwaarden waaraan de scholen moeten voldoen. Elke basisschool moet een noodplan maken en kunnen aantonen dat ze niet anders kan dan deze maatregel te nemen. Ook moet ze uitleggen waarom de gekozen noodgreep de beste optie is voor het behoud van de onderwijskwaliteit, toestemming hebben van de medezeggenschapsraad en oudergeleding binnen de school én de overtreding melden bij de Onderwijsinspectie. 

We passen ons aan aan de huidige werkelijkheid en bekijken de meldingen in hun context,” verklaart Daan Jansen, woordvoerder bij de Onderwijsinspectie. “Maar scholen moeten wél kunnen uitleggen wat ze doen en waarom ze dat doen. Zo zorgen we dat ze goed blijven nadenken over de maatregelen.”

Nu al overtreden basisscholen op veel plekken de wet, bijvoorbeeld door onbevoegden voor de klas te zetten. Door het lerarentekort zien ze geen andere keuze, want het alternatief is dat kinderen thuis moeten blijven als de juf of meester er niet is.

Opluchting bij scholen

Het ministerie van Onderwijs stelt dat de inspectie al langer rekening houdt met de noodmaatregelen die scholen moeten treffen door het lerarentekort. Wel blijft de wet het uitgangspunt. “Tijdens het gesprek is afgesproken dat er een concreet plan nodig is op stad(sdeel)niveau, waarin staat wat er nodig is om het onderwijs voor alle leerlingen te waarborgen. De inspectie en het ministerie van OCW ondersteunen de scholen daar bij,” reageert een woordvoerder.

Het scenario waarin kinderen pas met 5 jaar naar de basisschool mogen, is ter plekke van tafel geveegd. “Tijdens het overleg is door alle partijen aangegeven dat het onwenselijk is als 4-jarigen niet naar school gaan. Dat past ook niet in het beleid van veel besturen op het gebied van kindcentra en voorschoolse educatie,” verklaart de woordvoerder.

De scholen zijn opgelucht dat er ruimte is om creatieve oplossingen te bedenken als de leerkracht ziek is of een vacature niet kan worden opgevuld. Van Vliet: “Er was bij ons nog onduidelijkheid over wat wel en niet mag. Maar we zijn niet langer gehouden aan het onmogelijke.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden