PlusNieuws

Welvaart Amsterdam groeit, ongelijkheid tussen regio's steeds groter

De economische ongelijkheid tussen regio’s wordt steeds groter. Vooral in een aantal grote steden groeit de welvaart snel, terwijl het platteland achterblijft. Amsterdam profiteert van de inbreng van innovatieve bedrijven.

Peet Vogels
De steden langs de A2-as scoren beter dan het landelijk gemiddelde als het gaat op de groei van de welvaart. Beeld ANP
De steden langs de A2-as scoren beter dan het landelijk gemiddelde als het gaat op de groei van de welvaart.Beeld ANP

Hoe verder naar de rand van het land, hoe lager de welvaart. Dat blijkt uit een studie van Rabobank naar de regionale economische ontwikkeling. Daarvoor is het land opgedeeld in 40 regio’s. “Wat je ziet is dat de zogenoemde A2-as, Amsterdam, Utrecht en Eindhoven, het goed doet,” zegt Otto Raspe, een van de opstellers van het rapport. “Daar is de groei bovengemiddeld. Ook de regio Wageningen, met de Food Valley, en Zwolle en Apeldoorn doen het beter dan gemiddeld.”

De ongelijkheid tussen de goede en minder goed presterende regio’s wordt steeds groter. “De sterke regio’s krijgen een steeds groter deel van de economische koek,” zegt Raspe. Dat betekent overigens niet dat de achterblijvende regio’s armer worden. De koek groeit ook, dus regio’s worden wel rijker, maar de meeste welvaartswinst gaat naar de rijke regio’s.

De snelgroeiende regio’s profiteren van een paar ontwikkelingen. “Kennis, creativiteit en innovatie zijn belangrijk voor de groei. En veel van die innovatieve bedrijven, bijvoorbeeld fintechbedrijven, kiezen voor Amsterdam en de regio Utrecht. In Eindhoven is weer duidelijk gekozen voor hightech-maakindustrie,” aldus Raspe.

Goed opgeleide beroepsbevolking

Dat bedrijven zich daar vestigen is geen toeval. Er zitten kennisinstituten zoals universiteiten, veel soortgelijke bedrijven en een goed opgeleide beroepsbevolking. En hoe meer bedrijven zich vestigen hoe liever soortgelijke bedrijven zich daar vestigen. “Dat is het sneeuwbaleffect.”

Dat de aanzuigende werking van een universiteit groot kan zijn bewijst Wageningen met haar landbouwuniversiteit. Inmiddels is daar een heel cluster van voedingsbedrijven neergestreken in de Food Valley, een van de toonaangevende onderzoeks- en ontwikkelingscentra in de wereld op het gebied van voeding.

Maar de aanwezigheid van een universiteit is geen garantie voor groei, waarschuwt Raspe. “De regio Arnhem-Nijmegen doet het bijvoorbeeld niet heel goed qua groei. Om aantrekkelijk te worden moet er een goede samenwerking zijn tussen overheid, universiteit en bedrijfsleven. Dat hebben ze in Eindhoven heel goed gedaan. Maar in Nijmegen en bijvoorbeeld Groningen zie je dat veel minder.”

Ook de regio Twente profiteert te weinig van de aanwezige universiteit. “Maar die had ook wel pech dat veel startende bedrijfjes al snel naar Amsterdam verhuisden.” In Twente hebben ze de zaken nu beter aangepakt, ziet Raspe. “Daar zie je dat de universiteit nu wel de spil in de regionale ontwikkeling wordt.”

Niet hele Randstad bovengemiddeld

Naast de A2-as valt vooral de snelle groei in de regio’s Apeldoorn en Zwolle op. “Die regio’s zijn een beetje overloopgebied van de Randstad,” weet Raspe. Overigens presteert niet de hele Randstad bovengemiddeld. Rotterdam groeit met het landelijk gemiddelde mee, de regio Den Haag blijft achter. Dat heeft ermee te maken dat de snelgroeiende bedrijvigheid daar minder zit. Rotterdam leunt bijvoorbeeld nog steeds zwaar op chemie en logistiek, twee bedrijfstakken met relatief geringe groei.

Hoe verder een regio weg ligt van de succesregio’s hoe geringer de groei. Dat is op zich geen nieuws. Twintig jaar geleden bleef Limburg ook al achter bij de Randstad. Maar die achterstand is geen wetmatigheid. Voor achterblijvende regio’s zijn er wel degelijk kansen. “Daarvoor zijn een paar zaken belangrijk. Kies een duidelijke niche. Limburg heeft veel chemie. Zet in op groene chemie, of op de materialenindustrie. In Groningen biedt de energietransitie mogelijkheden, waterstof bijvoorbeeld,” zegt Raspe.

Om kansen te pakken moet er goed worden samengewerkt tussen overheden en bedrijfsleven en kennisinstituten. Het moet voor bedrijven aantrekkelijk gemaakt worden zich in de periferie te vestigen. Dat vraagt ook om een goed woon- en werkklimaat. Dus voldoende huizen, recreatiemogelijkheden en goede culturele voorzieningen, maar ook goede bereikbaarheid en investeren in de opleiding van mensen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden