PlusAchtergrond

Welke hulp is er voor ongedocumenteerde schoonmakers?

Een groot aantal ongedocumenteerden in Nederland werkt als schoonmaker. Hun inkomsten vallen weg, nu veel Nederlanders thuiszitten en de schoonmaker afzeggen. Ze verblijven hier illegaal, en kunnen geen gebruik maken van sociale voorzieningen. Welke hulp is er wel voor deze groep?

Joquebede Mesquite Siqueira helpt Brazilianen in nood met repatriëring.Beeld Company of Friends

Joquebede Mesquite Siqueira, oprichtster van de organisatie Company of Friends, vertelt dat de telefoon sinds het invoeren van de coronamaatregelen roodgloeiend staat. “Mensen bellen in paniek op dat ze de huur niet meer kunnen betalen of geen eten meer hebben. We hebben al meer dan honderd mensen geholpen terug te keren naar Brazilië.” Voor deze Brazilianen werd het leven hier zonder inkomen te duur.

Company of Friends helpt bij repatriëring van Brazilianen in Nederland. Ze werken samen met de Nederlandse tak van de International Organization for Migration (IOM), dat vrijwillige terugkeer naar het land van herkomst ondersteunt. Nu de nood hoog is, heeft de organisatie haar werkzaamheden uitgebreid. Siqueira: “We koppelen mensen nu ook aan de juiste hulporganisaties. Het Rode Kruis, bijvoorbeeld, voor voedselpakketten.” Verder heeft de organisatie ook contacten met een Blijf-van-mijn-lijfhuis, waar ze onlangs nog een zwangere vrouw wisten onder te brengen die op straat dreigde te komen.

Doorbetaald

Ook Faisol Subroto (39), schoonmaker en voorzitter van de Indonesian Migrant Workers Union (IMWU), benadrukt de ernst van de situatie. Voorheen had hij een heleboel huizen om schoon te maken, nu zijn dat er nog maar twee. “Mijn klanten zijn bang voor corona en willen geen mensen over de vloer. Dat begrijp ik, maar het is voor mij een lastige situatie.” Subroto wordt door slechts twee klanten doorbetaald.

Hoewel hij zich zorgen maakt om zijn eigen financiële situatie, zet Subroto zich vooral in voor lotgenoten. Hij is een inzamelingsactie gestart voor mensen die geen eten meer kunnen kopen. “Dat kan ik gelukkig nog wel. Normaal gesproken stuur ik geld naar mijn ouders in Indonesië, daar ben ik noodgedwongen mee gestopt.”

Gulle donaties

De IMWU is opgericht voor Indonesische migranten, maar mensen van andere komaf zijn ook welkom, zegt Subroto. “Iedereen mag bij ons aankloppen. We moeten elkaar helpen.” Hij moedigt schoonmakers zonder verblijfsvergunning aan contact met hem op te nemen: “We hebben al wat gulle donaties binnen gekregen, en willen graag hulp bieden aan gezinnen die dat nodig hebben.” Zo heeft Subroto vijftig voedselpakketten afgeleverd aan een groep Colombianen en Venezolanen. 

Naast Subroto’s Indonesische vakbond, zet ook de FNV zich in voor deze mensen. Herrie Hoogenboom, bestuurder van FNV Schoonmaak, maakt zich al langer hard voor migranten die huishoudelijk werk verrichten. Hij organiseert met de FNV al 13 jaar de Migrant Domestic Workers, een begeleid vakbondsnetwerk van huishoudelijk werkers die veelal geen verblijfsvergunning hebben.

De coronacrisis betekent voor de meeste van zijn leden dat ze zonder inkomsten komen te zitten. “Deze mensen doen belangrijk werk. Ongeveer 220.000 Nederlandse gezinnen maken gebruik van hun diensten.” Maar zodra het werk stopt, houdt de waardering ook op, lijkt het nu. Veel leden geven aan niet doorbetaald te krijgen. “Half maart heb ik namens de FNV een brief geschreven met een verzoek aan opdrachtgevers om te blijven betalen,” vertelt Hoogenboom. Die oproep werd herhaald door minister Koolmees (Sociale Zaken).

Noodfonds

De FNV heeft ook een noodfonds opgericht waaraan gedoneerd kan worden. “Dat is al flink gedaan. We hopen dat geld zo snel mogelijk ter beschikking te kunnen stellen aan getroffenen.” Leden hebben voorrang, maar ook anderen in nood kunnen een beroep doen op het fonds. “We vragen mensen dan wel om vanaf dat moment lid te worden, maar betaling hoeft pas als er weer gewoon gewerkt kan worden.” De teller van het fonds staat inmiddels op 9400 euro.

Hoewel de migranten geen beroep kunnen doen op sociale voorzieningen, zijn er wel gemeentelijke initiatieven waar ze terecht kunnen. Een woordvoerder van Rutger Groot Wassink, wethouder van Sociale Zaken, laat weten dat er ondersteuning beschikbaar is. Zo stelt de gemeente ambtelijke capaciteit ter beschikking aan het Wereldhuis, een informatiecentrum voor illegale migranten. Omdat deze groep niet terecht kan bij de Voedselbank, gaat voedselvoorziening ook via het Wereldhuis.

Verder kunnen mensen die willen terugkeren naar Brazilië of Indonesië een ticket ontvangen. Ongedocumenteerde arbeidsmigranten die op straat komen te staan, krijgen onderdak aangeboden in verschillende sporthallen of hotelkamers, mits dit vanuit humanitair oogpunt noodzakelijk is.

Niet doorbetaald

De Colombiaanse Adriana - liever geen achternaam - wordt door geen één van haar klanten doorbetaald. De situatie is voor haar onhoudbaar: “Ik heb geen idee hoe ik de huur van deze maand ga betalen.” Wat daarin meespeelt is de torenhoge huur die illegale immigranten vaak moeten betalen. Omdat zij zich niet officieel kunnen inschrijven, zijn ze genoodzaakt onder te huren. Dat geeft verhuurders vrij spel met de huurprijs. “Ik betaal 1800 euro per maand,” vertelt Adriana. Vragen om coulance van de verhuurder durft ze niet. “Straks zit ik zonder huis, omdat iemand anders het wel kan betalen.”

Oproep aan werkgevers

Ook gepensioneerd ambtenaar Lydeke Maas maakt zich ernstig zorgen over de situatie. Ze doet een oproep aan werkgevers: “Blijf de schoonmaker betalen, ook als je geen gebruik maakt van de diensten.” Via bevriende schoonmaaksters is Maas in een groep van ongeveer honderd Colombiaanse en Venezolaanse schoonmakers terechtgekomen. “Hun situatie op dit moment is schrijnend.”

Maas vertelt dat haar ongedocumenteerde vrienden nauwelijks rondkomen. “Het is de meesten ternauwernood gelukt de huur voor deze maand bij elkaar te schrapen. Maar ja, er komt alweer een volgende maand aan. Als dit zo doorgaat, gaan velen van hen het niet redden.”

Faisol Subroto: 'We moeten elkaar helpen.'Beeld Dalal El Ouariachi
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden