Nieuws

Weg lijkt vrij voor combiprikken in Nederland – wachten is nu op Gezondheidsraad

Na een eerste prik met AstraZeneca kunnen mensen in onder meer Duitsland en Spanje al een tweede prik met Pfizer krijgen. Dat biedt een betere bescherming. Waarschijnlijk wordt dat na een Engelse studie ook mogelijk in Nederland. Het is wachten op een advies van Gezondheidsraad.

null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

“Er liggen een paar studies op m’n bureau die het aantonen,” zegt emeritus hoogleraar vaccinologie Ben van der Zeijst (LUMC) over de uitstekende bescherming die de combinatie van AstraZeneca met Pfizer oplevert. “Het zorgt voor meer neutraliserende antistoffen en een hogere T-cel respons dan twee doses met AstraZeneca.”

Neutraliserende antistoffen zorgen ervoor dat je niet besmet kunt raken; het virus komt simpelweg de cel niet in. Een T-cel respons geeft de geheugenfunctie van het immuunsysteem weer. Verschillende soorten T-cellen, witte bloedcellen, voorkomen een ernstig beloop van de infectie. Dat maakt een ziekenhuisopname onwaarschijnlijker. “Ook van groot belang: combinatieprikken levert volgens die studies geen additionele gevaarlijke bijwerkingen op,” aldus Van der Zeijst.

De onderzoeken uit onder meer Duitsland (250 proefpersonen) en Spanje (663) zijn al weken bekend. In die landen is combinatieprikken dan ook al gebruikelijk, net als in Frankrijk, Zweden en Noorwegen. Na een eerste vaccinatie met AstraZeneca volgt in het buitenland ook geregeld ook een prik met Moderna, dat net als Pfizer gebruikmaakt van mRNA-technologie.

‘Maand ijs’

Ook Nederlanders die al geprikt zijn met AstraZeneca willen graag een tweede met Pfizer, zo blijkt bijvoorbeeld uit een petitie die meer dan 3500 keer is ondertekend. Het gaat onder anderen om 60-plussers en mensen met een verzwakt immuunsysteem. Het ministerie van Volksgezondheid verzocht de Gezondheidsraad om een advies, dat nog altijd op zich laat wachten.

“Het is lovenswaardig dat de Gezondheidsraad niet over één nacht ijs gaat, maar ik betwijfel of het nodig is om over een máánd ijs te gaan,” aldus Van der Zeijst. De Gezondheidsraad liet vorige week weten te wachten op een meer doorwrochte studie uit Engeland onder 850 respondenten. Welnu, ook die is inmiddels afgerond.

De belangrijkste conclusies: een prik met AstraZeneca gevolgd door Pfizer levert een hogere dosis antilichamen en een hogere T-cel respons op dan twee prikken met AstraZeneca. De hoogste dosis antistoffen kwam na twee prikken met Pfizer. De hoogste T-cel respons kreeg je na een combinatie van AstraZeneca en Pfizer. Ten slotte: combinatieprikken leidt niet tot gevaarlijke bijwerkingen, al komen milde bijwerkingen als koorts en spierpijn vaker voor.

Half miljoen Nederlanders

De weg lijkt dus ook in Nederland vrij voor combinatieprikken. Als het ministerie van Volksgezondheid een positief advies van de Gezondheidsraad overneemt, kunnen naar schatting een half miljoen Nederlanders na een eerste prik met AstraZeneca een tweede met Pfizer nemen. “De Gezondheidsraad komt op korte termijn met een advies,” aldus een woordvoerder. Mogelijk wordt dat volgende week.

Het is niet voor het eerst dat de Gezondheidsraad langzamer is dan vergelijkbare gremia in het buitenland. Ook de adviezen over de vaccinatie van kinderen en het prikken van vijftigers met AstraZeneca lieten relatief lang op zich wachten.

Het combineren van vaccins die net iets anders werken en elkaar zo versterken, komt vaker voor. Het gebeurt bijvoorbeeld ook bij ebola, met een betere bescherming tot gevolg.

Effectiviteit

Dat de hogere dosis antilichamen en een hogere T-cel respons door combinatieprikken bij het coronavirus gunstiger zijn, is evident. Er zijn echter nog geen populatiegegevens over de effectiviteit van combinatieprikken.

Wel is het aannemelijk dat die effectiviteit hoger ligt, aldus Van der Zeijst. Twee prikken met AstraZeneca zijn 60 procent effectief tegen besmetting met de deltavariant, en 92 procent tegen ernstige ziekte. Bij Pfizer is dat respectievelijk 88 en 96 procent.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden