Uitleg

Wat voor effect heeft de lockdown op de besmettingen?

De strenge lockdown van half december moet deze week leiden tot een daling van het aantal nieuwe besmettingen. ‘Ik ben bezorgd vanwege de kans op een dubbelklapper door kerst en oud en nieuw,’ zegt RIVM-epidemioloog Susan van den Hof.

Het aantal coronapatiënten stijgt door, met verdere afschaling van de reguliere zorg tot gevolg. Beeld ANP
Het aantal coronapatiënten stijgt door, met verdere afschaling van de reguliere zorg tot gevolg.Beeld ANP

Wat is de stand van zaken?

Maandag zijn 7453 nieuwe besmettingen gemeld bij het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Dat is ruim 1600 minder dan de dag ervoor. Het is het laagste aantal sinds 15 december en ligt bijna 2500 onder het weekgemiddelde. Het is kortom een vrij opbeurend cijfer dat past bij de verwachting dat het effect van de lockdown ongeveer twee weken na de maatregelen te zien is.

Toch vindt epidemioloog Susan van den Hof (RIVM) de conclusie dat de dalende trend stevig heeft ingezet te voorbarig. “Tijdens weekends laten minder mensen zich testen, zo leert de ervaring, waardoor het aantal positieve tests vanzelfsprekend lager uitvalt. Dat geldt ook voor Kerstmis.”

Wat verder meespeelt: het is vakantie. Tijdens de herfstvakantie liep de testbereidheid iets achteruit, waarschijnlijk geldt dat eveneens voor de kerstvakantie.

Hoe gaat het in de ziekenhuizen?

Het aantal coronapatiënten stijgt door, met verdere afschaling van de reguliere zorg tot gevolg. Maandag groeide het aantal ziekenhuisopnamen met 145 tot 2573, zo meldt het Landelijke Coördinatiecentrum Patiënten Spreiding (LCPS). 651 Coronapatiënten liggen op ic-afdelingen, zondag waren dat er 631.

Het aantal coronapatiënten in de Nederlandse ziekenhuizen stijgt sneller dan verwacht, zegt LCPS-voorman Ernst Kuipers. Het niveau van maandag 28 december zou volgens eerdere berekeningen pas op 31 december worden gehaald. “We gaan uitkomen boven de piek van de tweede golf,” aldus Kuipers.

Hoe is het in de ziekenhuizen in de regio Amsterdam?

De drukte verschilt per regio. In de veiligheidsregio’s Groningen, Noord- en Oost-Gelderland en Twente is via een brandbrief de hulp van het leger ingeroepen. In Amsterdam-Amstelland is dat niet aan de orde, laat een woordvoerder van burgemeester Halsema weten.

In Amsterdamse ziekenhuizen is het nog steeds toenemend druk, maar bijvoorbeeld het OLVG en Amsterdam UMC hebben nog geen verloven ingetrokken. “Wel worden nu scenario’s voorbereid voor de eerste weken van januari,” zegt viroloog Menno de Jong (Amsterdam UMC). “Dan wordt de piek in opnames zo’n beetje verwacht. In sommige opzichten is de situatie in ziekenhuizen nu nijpender dan tijdens de eerste golf, want toen was iedereen ondanks de grote impact nog redelijk fris en fruitig. Nu zijn vele collega’s moe en zitten er bovendien ook veel thuis met Covid-19.”

Waarom die onheilspellende berichten?

Omdat het vanwege de kerstvakantie moeilijk is de huidige cijfers te duiden, zodat ook rekening wordt gehouden met de slechtste scenario’s.

Van den Hof wijst ook op de risico’s van bezoeken die na elkaar plaatsvinden. “Mensen die op eerste kerstdag een gezelschap ontvingen en op tweede kerstdag een ander gezelschap ontmoetten, vergroten het risico het virus op te lopen. Als je tijdens oud en nieuw opnieuw in een ander gezelschap verblijft, krijg je een soort dubbelklapper van besmettingen.”

Het geschatte aantal personen dat het virus kan overdragen lag op 10 december tussen 90.000 en 155.000. Ook tijdens deze feestweek is dat aantal hoog, al is niet bekend hoe hoog. “Vanwege de toenemende coronamoeheid om de maatregelen na te leven ben ik bezorgd,” aldus Van den Hof.

Nog een reden voor bezorgdheid: het seizoenseffect. Dat het virus zich in de winter makkelijker verspreidt dan in de zomer is bekend, maar niemand weet precies hoeveel gemakkelijker. “En dan is er ook nog de mogelijk besmettelijkere Engelse variant van het virus, waardoor het nog belangrijker wordt om ons aan de maatregelen te houden,” zegt De Jong, die lid is van het OMT. Woensdag komt het OMT opnieuw bijeen om de huidige situatie te bespreken.

Mocht het nodig zijn: welke pijlen zitten er nog meer op de boog om de virustransmissie in te dammen?

Bijna alles is al dicht: de horeca, de scholen, de sportscholen, de kappers, de niet-noodzakelijke winkels. Ook veel kantoren zijn gesloten, en thuiswerken is al maandenlang het devies. Veel knoppen om aan te draaien zijn er niet meer, al zou het kabinet ook fysiotherapeuten het werken kunnen verbieden.

“Een avondklok kan een maatregel zijn,” aldus Van den Hof. “Of mensen verbieden bij elkaar op bezoek te gaan, al kleven daar juridische haken en ogen aan. Bovendien gaat het RIVM daar niet over, maar het kabinet.”

“Ik hoop dat zwaardere maatregelen de komende periode niet nodig zijn,” zegt Van den Hof. “Mocht dat wel het geval zijn, dan is het kabinet niet te benijden.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden