PlusAchtergrond

Wat te doen met onze dalende koopkracht? 5 vragen over de aanhoudende inflatie

Klaas Knot, de president van De Nederlandsche Bank, waarschuwde dat de inflatie weleens lang hoog kan blijven. De grote vraag is: wat doen we eraan?

Peet Vogels
De huidige inflatie wordt voor 60 procent veroorzaakt door de almaar stijgende energieprijzen. Beeld anp
De huidige inflatie wordt voor 60 procent veroorzaakt door de almaar stijgende energieprijzen.Beeld anp

Wat heeft Knot nou precies gezegd?

De bankpresident is bezorgd dat de inflatie weleens langer hoog kan blijven dan eerder gedacht. Knot voorziet tot halverwege 2023 een inflatie van 4 procent of meer. De Europese Centrale Bank rekent nog op een inflatie van 3 procent in 2022. Die inflatie wordt voor 60 procent veroorzaakt door de almaar stijgende energieprijzen. En dat tast de koopkracht van met name mensen met lage inkomens aan. De Europese Centrale Bank (ECB) moet daarom in actie komen: de inflatie laag houden is immers waarvoor de ECB is opgericht.

Waarom moet de ECB ingrijpen, de hoge inflatie zou volgens centrale bankiers toch tijdelijk zijn?

Ja, alhoewel ‘tijdelijk’ wel steeds langer duurt. Op zich kan de ECB niet veel tegen de inflatie doen. Energie wordt geïmporteerd, Europa bepaalt de prijs niet. Ook aan de verstoringen van de handel door corona kan de ECB niets doen. Maar de ECB moet ervoor zorgen dat de inflatie niet permanent wordt. Dat kan gebeuren als bedrijven de hogere kosten allemaal doorberekenen en werknemers steeds hogere lonen eisen om het verlies aan koopkracht te compenseren. Producenten verhogen dan weer de prijzen vanwege de hogere loonkosten en dan komen we in een loon-prijsspiraal met een recessie als gevolg.

Wat kan de ECB doen? Die gaat toch niet over de lonen?

Nee, hun beleid moet zo’n spiraal voorkomen. Knot noemde twee acties: de voet van het gas én remmen. Met de voet van het gas bedoelt hij dat de ECB moet stoppen met het opkopen van obligaties. Door opkopen komt er veel goedkoop geld bij en blijft de rente laag. Maar de economie in de eurozone draait al goed, dus extra stimuleren is alleen maar olie op het vuur, vindt Knot.

Met remmen bedoelt hij het daadwerkelijk verhogen van de rente. Dat kan wat Knot betreft al in het vierde kwartaal van dit jaar gebeuren. Op die manier wordt de vraag naar goederen en diensten al een beetje afgeremd, wat tot minder prijsstijging zal leiden en dus minder inflatie. Zo kan de economie een zachte landing maken. We blijven groeien, maar niet meer in een tempo dat de inflatie aanjaagt.

Is er al sprake van forse loonsverhogingen om de koopkracht te compenseren?

Nee, niet in Europa. In de VS wel, maar de verwachting is dat de lonen in Europa wel gaan stijgen. Werkgevers houden daar in ieder geval rekening mee. In Nederland zie je de lonen ook stijgen bij elke nieuwe cao die wordt afgesloten. Maar die loonsverhogingen komen niet in de buurt van de 7 procent inflatie die we hebben.

Inflatie of een hogere rente. Is dat niet kiezen tussen twee kwaden?

Dat hangt er maar vanaf. Spaarders zien de waarde van hun spaargeld nu achteruit hollen en krijgen nul rente. Wel rente en minder inflatie is voor hen prettig. Ook voor de pensioenen is een hogere rente goed nieuws. Ze kunnen zelfs weer eens verhoogd worden. En een hogere hypotheekrente drukt de huizenprijs. Aan de andere kant is inflatie weer prettig voor mensen en bedrijven met schulden. Die schulden worden minder waard.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden