PlusUitleg

Wat maakt een winkel een essentiële winkel?

Toen de premier maandag aankondigde dat niet-essentiële winkels voorlopig dicht moeten, was onduidelijk wat daar precies onder valt. Daar kwam het kabinet woensdag op terug.

De Hema kondigde dinsdag aan open te blijven, maar kwam daar woensdag op terug. Beeld ANP
De Hema kondigde dinsdag aan open te blijven, maar kwam daar woensdag op terug.Beeld ANP

Wat is een essentiële winkel?

De detailhandel moet dicht, behalve essentiële winkels, kondigde premier Rutte maandagavond aan. Al snel bleek dat de lijst met uitzonderingen langer was dan alleen het bekende rijtje van supermarkten, drogisterijen, slijterijen, verswinkels, dierenspeciaalzaken, banken, audiciens en opticiens. 

Volgens de woensdagmiddag aangekondigde nieuwe regels mogen alleen winkels open zijn die voor de lockdown 70 procent van hun omzet haalden uit de verkoop van levensmiddelen, drogisterijproducten (minus cosmetica en parfums) en diervoeding. Dat staat in een brief die minister Eric Wiebes en staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken) aan de detailhandel hebben gestuurd. 

Bij het bepalen van het aandeel dat deze essentiële goederen hebben in de omzet, wordt gekeken naar de situatie van voor de lockdown. Bij winkelketens worden de regels per vestiging toegepast.

Welke winkels moeten dus dicht?

Tot woensdag mochten winkels die meer dan dertig procent van de omzet uit levensmiddelen haalden gedeeltelijk open, maar daar stak het kabinet woensdagmiddag een stokje voor toen ketens als Action en Wibra aankondigden open te blijven. Hema kondigde dinsdag aan open te blijven, maar besloot woensdag toch alle filialen te sluiten.

Ook in Amsterdam bleken winkeliers dinsdag met de lockdownregels in de hand toch nog manieren gevonden te hebben om wat geld te verdienen. Sommigen zetten hun toonbank in de deuropening, zoals bij ijzerhandel Spaarndam in de Spaarndammerstraat. Anderen stallen hun koopwaar uit voor de deur, zoals bij Miranda’s Bloemenboetiek. Ook werden afhaalloketten opgetuigd, zoals volgens Het Financieele Dagblad bij herenmodezaak Oger in de P.C. Hooftstraat.

Maar de aangepaste regels laten geen ruimte voor deze initiatieven. “Dit is niet het moment om de randen van de regels op te zoeken, en daarom kan het gewoon niet,” aldus zorgminister Hugo de Jonge woensdagochtend. Ook mogen winkels niet alsnog open als zij hun assortiment aanpassen, bijvoorbeeld door meer ‘toegestane’ artikelen toe te voegen of juist spullen uit de schappen te halen of af te dekken. 

De Amsterdamse gemeente kondigde woensdag wel aan dat supermarkten langer open mogen blijven in aanloop naar de kerstdagen.

Mag er echt nergens worden afgehaald?

De brief van Wiebes en Keijzer is duidelijk: afhaalloketten zijn niet de bedoeling. Er geldt alleen een uitzondering voor bouwmarkten en andere doe-het-zelfwinkels. Daar mogen vooraf bestelde of gereserveerde artikelen wel worden afgehaald. Dat geldt ook voor bibliotheken en voor winkels die diervoeding verkopen.

Hoe wordt er gehandhaafd?

De lokale overheden moeten zorgen dat de regels worden nageleefd. Amsterdam gaat hier een plan voor maken op basis van de woensdag gepubliceerde regels. “Wij volgen de landelijke lijn en zullen handhaven als dat nodig blijkt,” zegt een woordvoerder van de burgemeester desgevraagd.

 Overzicht uitgezonderde detailhandel tijdens lockdown

- locaties voor zakelijke en financiële dienstverlening
- levensmiddelenwinkels (eten en drinken)
- warenmarkten voor levensmiddelen
- apotheken
- drogisterijen
- dierenspeciaalzaken
- audiciens en opticiens
- tankstations
- winkels voor zorg- en welzijnshulpmiddelen
- wasserijen en stomerijen
- groothandels (business to business)
winkels buiten voor kerstbomen- en bloemenverkoop
- winkels die ook andere spullen verkopen, mogen openblijven als zij vóór 15 december al 70 procent van hun omzet uit eten, drinken, drogisterijartikelen of diervoeding haalden.

Functies bij winkels die open mogen blijven

- servicepunten voor het ontvangen en verzenden van brieven en postpakketten.
- locaties voor reparatie en onderhoud van consumentenartikelen en (motor)voertuigen.

Afhaal en bezorging

Winkels die moeten sluiten, mogen ook geen afhaalfunctie inrichten. Wel mogen zij hun producten bezorgen.

Afhalen is wel toegestaan bij:
- doe-het-zelf-zaken, maar alleen op bestelling of reservering
- bibliotheken
- winkels voor diervoeding van hobbymatig gehouden landbouwhuisdieren
eet- en drinkgelegenheden en coffeeshops

Buitenverkoop

Buitenverkoop is alleen toegestaan voor vergunningplichtige markten en voor kerstbomen- en bloemenverkoop. Op markten mogen alleen kramen voor levensmiddelen (eten en drinken) staan. Een oliebollenkraam verkoopt eten en mag bijvoorbeeld ook open blijven.

(Bron: Rijksoverheid.nl)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden