PlusAchtergrond

Wat de coronacijfers ons wel (en niet) vertellen

Vanwege de strenge maatregelen daalt sinds eind oktober het aantal nieuwe coronabesmettingen gestaag. Toch steeg de curve vorige week. ‘Die fluctuaties kunnen op toeval berusten, maar het reproductiegetal is niet fors teruggelopen.’

Door de coronacrisis neemt de druk op de ziekenhuizen toe.Beeld ANP

Wat zeggen de cijfers?

Sinds de piek van 30 oktober (11.119) daalde het aantal nieuwe besmettingen tot en met 10 november (4667) dagelijks. Vervolgens kroop het aantal weer omhoog. Op vrijdag 13 november (6091) meldde het RIVM ruim 1400 meer nieuwe besmettingen dan drie dagen ervoor.

Maar afgelopen weekeinde begonnen de cijfers opnieuw te dalen. Vandaag meldt het RIVM 4873 nieuwe besmettingen. Dat zijn er 206 meer dan op het laagste punt van 10 november, terwijl de maatregelen hetzelfde zijn gebleven.

Is die stijging zorgwekkend?

“Niet per se,” zegt Martin Bootsma, modelleur van de vakgroep epidemiologie van het UMC Utrecht. “Het reproductiegetal R ligt ongeveer op 0,9. Dat betekent dat het aantal besmettingen dagelijks met ongeveer 10 procent daalt. Als er enkele dagen op rij toch een stijging te zien is, kan dat toeval zijn. Weekcijfers zijn betrouwbaarder dan dagcijfers.”

Wat wel helder is: de huidige maatregelen brengen het reproductiegetal niet fors omlaag. “Stel dat de R 0,2 zou zijn, dan zag je nu elke dag een forse daling,” aldus Bootsma. “Ook dan speelt het toeval een rol, maar dat leidt dan niet tot een stijging.”

Welke factoren beïnvloeden het aantal nieuwe besmettingen nog meer?

Behalve het reproductiegetal en de naleving van de maatregelen, wordt het aantal dagelijkse besmettingen uiteraard ook bepaald door het aantal mensen dat zich laat testen. Hoe meer mensen een test ondergaan, hoe groter de kans dat er meer infecties worden gevonden.

Het aantal geteste personen wordt niet dagelijks bekendgemaakt, maar wekelijks. Dat maakt interpretatie van de dagcijfers moeilijk. Dinsdag komt het RIVM met de weekcijfers.

Wat de interpretatie verder bemoeilijkt, is de onduidelijkheid over het aantal mensen dat positief test via commerciële testbureaus. Die bureaus moeten dat melden bij de GGD’s, die vervolgens het RIVM inlichten, maar het staat niet vast dat dat altijd gebeurt. Een eventuele administratieve achterstand kan het zicht op de cijfers ook vertroebelen, stelt Bert Slagter (RedTeam) via Twitter.

Wat gebeurt er als Nederlanders vanaf morgen met niemand meer contact hebben?

Het is een theoretische denkoefening, benadrukt Bootsma, contact vermijden in gezinnen of in ziekenhuizen is nagenoeg onmogelijk. Maar zelfs als iedereen in Nederland zich afzondert en de virustransmissie dus stilvalt (R=0), gaat het aantal nieuwe besmettingen niet meteen naar nul.

“Er zijn nu immers mensen besmet die nog klachten moeten krijgen,” aldus Bootsma. “Dat zal de komende drie tot vijf dagen gebeuren. Pas daarna komen er geen nieuwe besmettingen bij.”

Het besmettingsaantal van maandag, 4873, moet nog drie keer halveren voordat Nederland onder de grens zit die indammen van het virus mogelijk maakt: 875 nieuwe besmettingen per dag, volgens Slagter. “Elke halvering kost ongeveer vijf dagen,” aldus Bootsma. “In theorie zou dat dus zo’n twee weken duren. Dan is het begin december.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden