PlusAchtergrond

Wanhoop is niet nodig, er is ook nog goed nieuws over de vaccins

Het Nederlandse vaccinatieprogramma loopt ver achter bij andere landen en met farmaceut AstraZeneca gaat veel mis. Maar er is óók goed nieuws over coronavaccins.

De GGD is gisteren, in Apeldoorn, begonnen met het vaccineren van de eerste mobiele, thuiswonende 90-plussers.  Beeld ANP
De GGD is gisteren, in Apeldoorn, begonnen met het vaccineren van de eerste mobiele, thuiswonende 90-plussers.Beeld ANP

Er komen nog altijd een hoop goede vaccins deze kant op

Met de leveringsvertragingen van farmaceuten AstraZeneca en – in mindere mate – Pfizer lijkt het haast alsof we niemand meer kunnen inenten de komende maanden. Niets is minder waar: zelfs als het aantal vaccins van AstraZeneca daadwerkelijk fors kleiner uitpakt, kunnen we dit voorjaar stevig doorprikken.

Alleen al van de Amerikaanse farmaceut Pfizer komen voor de zomer ongeveer 7,5 miljoen doses naar Nederland. Dat zijn er een stuk meer dan we eind vorig jaar hadden verwacht. Het eveneens Amerikaanse Moderna doet daar nog eens 1,5 miljoen vaccins bovenop. Kom je uit op 9 miljoen vaccins, goed voor het vaccineren van 4,5 miljoen Nederlanders.

Daarmee kunnen voor de zomer alle kwetsbare ouderen (ongeveer 730.000 Nederlanders), 60-minners met een medische indicatie (1,8 miljoen Nederlanders) en mensen die in een verpleeghuis wonen (120.000 Nederlanders) worden ingeënt. Als die doelgroepen beschermd zijn, zal de druk op de ziekenhuizen fors afnemen.

En dan hebben we het nog niet eens over de coronavaccins voor de grote massa, namelijk die van AstraZeneca en de Leidse farmaceut Janssen. De verwachting is dat beide vaccins op korte termijn worden goedgekeurd. Maandag meldden verschillende Duitse media dat het AstraZenecavaccin slecht 8 procent van de 65-plussers bescherming zou bieden. Maar dat leek anders te liggen: die 8 procent ging niet over de effectiviteit van het vaccin, maar sloeg op het percentage proefpersonen met een leeftijd van 56 tot 69 jaar oud.

Dat de vaccins er écht toe doen, tekent zich goed af in Israël. Dat land vaccineert in sneltreinvaart met het vaccin van Pfizer en heeft inmiddels 42 procent van de bevolking geprikt. Gisteren hadden zo’n 128.000 inwoners ook al een tweede prik gehad. Van hen zijn er slechts twintig na de tweede prik alsnog besmet geraakt (omgerekend: 1 op de 6400) van wie niemand in het ziekenhuis opgenomen hoefde worden. En dat terwijl die besmettingen zich in de kwetsbaarste groep voordeden.

De vaccins zijn (voorlopig) prima bestand tegen de mutaties

Tussen alle rellen en plunderingen door was er maandag nauwelijks oog voor het goede nieuws van de dag: het vaccin van Moderna biedt óók afweer tegen de gemuteerde varianten van het coronavirus uit het Verenigd Koninkrijk en Zuid-Afrika. De effectiviteit van het vaccin tegen de gevreesde Britse variant is zelfs net zo sterk als tegen het ‘originele’ coronavirus. Eerder was al gebleken dat het vaccin tegen die laatste 95 procent bescherming biedt.

Enorm goed nieuws, riepen wetenschappers in koor. De Amerikaanse viroloog Florian Krammer – die op Twitter vanwege zijn uitgebreide vaccinanalyses een grote bekendheid geniet – wijst erop dat het Pfizervaccin hoogstwaarschijnlijk dezelfde bescherming biedt: ‘De vaccins van Pfizer en Moderna zijn immers zo goed als identiek.’

Ook maakt Krammer zich geen zorgen over de Braziliaanse mutatie, waarbij nog niet is vastgesteld dat de vaccins effectief zijn: ‘Die mutatie lijkt namelijk op de Zuid-Afrikaanse variant.’

Lang verhaal kort: de vaccins hoeven absoluut niet in de prullenbak. En als blijkt dat de bescherming op termijn toch onvoldoende blijkt te zijn, volstaat – aldus Moderna – in veel gevallen een booster. Met andere woorden: een extra prik met het huidige vaccin.

Het is overigens nog onduidelijk hoe het zit met de bescherming van de coronavaccins van Astra-Zeneca en Janssen tegen de mutanten. Ook daarbij bestaat het vermoeden dat ze – wellicht in mindere mate – effectief zijn, zo betoogden de vooraanstaande virologen Christian Drosten (adviseur van de Duitse bondskanselier Angela Merkel) en Anthony Fauci (adviseur van de Amerikaanse president Joe Biden) afgelopen week.

Bijwerkingen beperken zich vooral tot spierpijn en hoofdpijn

Natuurlijk, de al goedgekeurde coronavaccins zijn het afgelopen jaar uitgebreid getest op tienduizenden proefpersonen. En ook het gros aan deskundigen concludeerde de afgelopen maanden al dat de kans op forse bijwerkingen van het vaccin nihil is.

Maar dat neemt niet weg dat zo’n prik best even spannend is. De vaccins van Pfizer en Moderna zijn immers het afgelopen jaar in een ongekend hoog tempo ontwikkeld aan de hand van mRNA-techniek. Een werkwijze die niet eerder op zo’n grote schaal is toegepast.

Dat er na 170.000 gezette prikken in Nederland nog geen schokkende bijwerkingen zijn vastgesteld, is dan ook een geruststellende gedachte. Bij bijwerkingencentrum Lareb zijn tot maandag 996 meldingen binnengekomen van mensen die het Pfizervaccin hadden ontvangen. In de meeste gevallen ging het om hoofdpijn of spierpijn, in mindere mate werd misselijkheid of koorts genoemd.

Zes mensen maakten melding van een hevige allergische reactie. Volgens Lareb is dat niet ongebruikelijk: de kans daarop is nooit volledig uit te sluiten.

Van Moderna – het enige andere toegelaten vaccin op de Nederlandse markt – ontbreken nog data. Maar uit de eerder gedane proeven bleek dat de bijwerkingen van dit vaccin nauwelijks afweken van die van het Pfizervaccin.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden