Plus 4 vragen

Waarom uw bank binnenkort wellicht belt met de vraag of u belasting ontduikt

Na ING blijkt ook ABN Amro niet goed toe te zien op het gedrag van zijn klanten. De bank gaat de controles nu opvoeren. Wat als de bank straks belt met de vraag: ontwijkt u belasting?

Het hoofdkantoor van ABN Amro op de Zuidas. Beeld ANP

Wat is er aan de hand?

Volgens topman Kees van Dijkhuizen hangt ABN een boete boven het hoofd, omdat de bank heeft verzaakt particuliere klanten tijdig door te lichten. Volgens De Nederlandsche Bank (DNB) zijn de dossiers van particuliere klanten niet op orde waardoor mogelijke malversaties, zoals belastingontduiking of witwassen, onopgemerkt blijven.

Om vergelijkbare redenen kreeg ING vorig jaar de hoogste bankboete ooit in Nederland: 775 miljoen euro. Rabobank moest een miljoen euro betalen omdat het de dossiers niet op orde had.

Of ABN eenzelfde lot wacht, is nog niet duidelijk. Maar om een schrobbering voor te zijn, heeft de bank 114 miljoen euro opzijgezet om de controles te verbeteren. Dat bedrag komt bovenop de 100 miljoen euro per jaar die ABN al aan toezicht uitgeeft.

Wat betekent dat?

Dat ABN alle vijf miljoen particuliere rekeninghouders regelmatig zal doorlichten. Zetten ze geld ergens weg waar het niet hoort? Zijn er inkomsten die niet door de beugel kunnen? Komen de uitgaven wel overeen met de baan van de rekeninghouder? Wordt er misschien geld witgewassen?

Klanten met een publieke functie – van politieagenten tot politici – staan daarbij bijvoorbeeld hoger op de lijst dan andere rekeninghouders. Anderen kunnen zelfs op controle rekenen, zoals zzp’ers die hun particuliere rekening zakelijk gebruiken.

Voor de klant gaat die controle in eerste instantie ongemerkt. Van Dijkhuizen bevestigt echter dat rekeninghouders in voorkomende gevallen ook zullen worden benaderd voor toelichting. Dat kan een brief zijn met een vragenlijst, een telefoontje van een medewerker, of een bericht in de bankapp.

Rekeninghouders zijn verplicht om antwoorden te geven. Klanten die geen duidelijkheid verschaffen, worden volgens de voorwaarden van de bank aan de kant gezet.

Prima toch

Zeker. De banken functioneren als een eerste verdedigingsmuur tegen financieel wangedrag. Illegale zaken als belastingontduiking, witwassen, financiering van terrorisme of verduistering raken ons immers allemaal.

Maar DNB wil de banken ook voor een politiek karretje spannen door er in een recente handreiking met controleadviezen op aan te dringen ‘belastingontwijking’ op te sporen. De toezichthouder erkent dat het niet strafbaar is om geld zodanig weg te zetten dat er zo min mogelijk belasting wordt betaald, maar vindt ook dat het ‘in het licht van de veranderende maatschappelijke opvattingen over belastingontwijking’ een probleem is dat ‘de reputatie van de banken kan schaden’.

DNB stuurt er zelfs op aan dat banken overwegen om belastingontwijkers aan de kant zetten. ‘De bank kan met deze informatie vervolgens haar risicoprofiel op het vlak van belastingontwijking door cliënten nader invullen en de risico’s voor haar eigen reputatie beter beoordelen en beheersen.’

Dat opent de deur naar meer zaken die niet illegaal zijn, maar wel politiek of maatschappelijk ter discussie staan. De toezichthouder kan er niet tegen optreden, of banken dwingen maatregelen te nemen, maar zij zullen geen boete vanwege slecht toezicht willen riskeren door DNB niet tegemoet te komen.

Gaat ABN als enige klanten doormeten?

Nee hoor. ING heeft de afgelopen maanden tienduizenden slapende rekeningen opgeheven, nadat rekeninghouders niet reageerden of niet konden verklaren wat ze er nog mee deden. En alle banken zijn tot de controles verplicht, niet alleen de systeembanken. ABN Amro heeft hiervoor nu 1000 medewerkers in dienst. Rabo heeft 1600 van die speurders en ING inmiddels al 3000. Ook kleinere banken moeten aan de bak. Zo kreeg Triodos vorig jaar al een verbale tik op de vingers, omdat het toezicht tekort schoot.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden