PlusAnalyse

Waarom Rutte ‘week voor week’ wil bekijken of het de goede kant op gaat met de epidemie

Met een openingsplan probeert het kabinet te laten zien dat het einde van de corona-ellende écht in zicht is. Alleen: alles is met heel, heel veel slagen om de arm.

Demissionair premier Mark Rutte en demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) na de persconferentie over de coronamaatregelen van dinsdagavond. Beeld ANP
Demissionair premier Mark Rutte en demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) na de persconferentie over de coronamaatregelen van dinsdagavond.Beeld ANP

Er was een routekaart om uit de coronacrisis te komen, een plan voor een regionale aanpak, een exitstrategie en toen een tweede routekaart. En nu komt het kabinet met een openingsplan. Een plan in vijf stappen om de lockdown richting de zomer langzaam af te bouwen.

Wat die waard is? Demissionair premier Mark Rutte is er eerlijk over: “We kijken naar 28 april als mogelijke eerste datum. Met een streep onder het woord ‘mogelijke’, want het is nog niet zeker.” Eerst moet het aantal coronapatiënten dat dagelijks wordt opgenomen in de ziekenhuizen omlaag en de piek van de derde golf voorbij zijn.

Daarom gaat het kabinet ‘week voor week’ bekijken of het de goede kant opgaat met de epidemie. Er ligt een plan, maar geen enkele datum daarin mag worden gelezen als een belofte. Volgende week dinsdag besluit het kabinet of op 28 april de eerste stap kan worden gezet: dan zouden de terrassen open kunnen, de avondklok verdwijnen en mag iedereen thuis weer twee bezoekers ontvangen in plaats van één. Maar alleen als de ziekenhuiscijfers dat toelaten. Rutte: “Anders doen we het niet. We gaan geen onhoudbare situatie creëren in de zorg waar mensen zich het snot voor ogen werken.”

Gelekte datum

Het kabinet poogt perspectief te schetsen zonder valse hoop te wekken. Iets wat vorige week wel gebeurde toen uitlekte dat het kabinet dacht aan 21 april als ingangsdatum van het openingsplan. Het leidde tot onbedoelde euforie. Rutte werd zelf dit weekend ook nog aangesproken door een enthousiaste caféhouder, vertelde hij dinsdag. Maar de cijfers zijn nog te slecht. Om nog meer teleurstelling te voorkomen liet het kabinet zondagavond zelfs een officiële verklaring uitgaan dat die gelekte datum niet gehaald ging worden.

Of 28 april wél gehaald gaat worden, is ook zeer de vraag. Het aantal coronabesmettingen is de afgelopen week weer iets toegenomen, blijkt uit cijfers van het RIVM: 51.240, dat is 6 procent meer dan een week eerder. Op de intensive care werden 794 coronapatiënten geteld, 112 meer dan twee weken geleden.

En hoewel het er rond Pasen op leek dat het ergste achter de rug was, is volgens het RIVM nog niet te voorspellen wanneer de derde golf piekt. Al de hele maand komen er elke dag gemiddeld 50 mensen op de intensive care terecht. Daarin is nog geen daling te zien. Het aantal ziekenhuisopnames op de ‘normale’ afdelingen, vaak het voorportaal van een ic-opname, stijgt zelfs. Dat zijn er nu 261 per dag, een maand geleden lag dat getal op 200.

Nijpend

Rutte schetste dinsdagavond het verschil tussen de werkelijkheid ín de ziekenhuizen en die daarbuiten. Terwijl er in ziekenhuizen weer net zo veel coronapatiënten liggen als een jaar geleden tijdens de eerste golf, het personeel omvalt door de lange werkdagen en alle planbare zorg is afgeschaald, is de wereld buiten de ziekenhuizen een heel andere.

Daar zijn mensen de lockdown zat. Burgemeesters van de grote steden zeggen dat ze niet meer in alle gevallen zullen handhaven. Horecaondernemers en winkelier lieten gisteravond in verklaringen weten dat het kabinet onnodig versoepelingen uitstelt.

“Dit is precies waar we als kabinet mee worstelen,” legde Rutte de tv-kijkers naar de persconferentie het dilemma voor. “In de zorg lopen mensen op hun tandvlees. Maar de situatie in de samenleving is niet minder nijpend voor mensen in de horeca, in de reiswereld, theaters, onder scholieren en studenten, onder eenzame ouderen, in gezinnen onder hoogspanning.”

Einde ‘echt’ in zicht

Volgens de premier heeft iedereen zijn eigen coronawerkelijkheid. “En het is lastig die te verenigen.” Dus probeerde hij de boodschap nog een keer over te dragen: hou nog even vol. Het einde is ‘echt’ in zicht. Als straks de ziekenhuisopnames dalen en we niet meer het risico lopen dat ziekenhuizen op ‘zwart gaan’ waardoor patiënten die acute zorg nodig hebben geweigerd moeten worden, gaat de samenleving ‘op verantwoorde manier’ weer open.

Als het niet 28 april wordt, dan schuift het schema op. Er verandert niets in de volgorde van de voorgenomen versoepelingen, maar alles verloopt trager.

De kans dat dit inderdaad nodig is, werd dinsdag een stukje groter nadat fabrikant Janssen de levering van vaccins naar Europa had opgeschort. Hoewel het RIVM er vooralsnog vanuit gaat dat alle prikafspraken later deze week kunnen doorgaan, wacht minister Hugo de Jonge eerst op bericht van het Europees geneesmiddelenbureau EMA over de nieuwste informatie over bijwerkingen.

Monter

Hoe meer mensen gevaccineerd zijn, des te makkelijker het wordt de lockdown af te schalen. Het resultaat is dat er een openingsplan ligt waarvan niemand kan zeggen wanneer het ingaat.

En dat terwijl Rutte in oktober nog monter zei: “Juist met een grillig virus moet onze aanpak voorspelbaar zijn.” Zodat, legde hij uit ‘voor iedereen duidelijk’ zou zijn welke maatregelen op welk moment nodig zijn om het aantal besmettingen onder controle te krijgen’ Twee lockdowns en twee virusgolven later moet de premier toch constateren dat er niets anders opzit dan ad hoc, van week tot week te bekijken welke risico’s verantwoord zijn.

Bso’s open

De buitenschoolse opvangen kunnen vanaf maandag weer helemaal open. Op dit moment wordt alleen noodopvang geboden aan kwetsbare kinderen of zij die een ouder hebben met een cruciaal beroep. Voor de bso’s gaan dezelfde coronaregels gelden als voor basisscholen. Kinderen hoeven onderling geen 1,5 meter afstand te bewaren. Voor het personeel geldt die regel wel. Als op een opvanglocatie één iemand in de groep besmet raakt, moet de hele groep in quarantaine. De dagopvang voor kinderen van 0 tot 4 jaar en de basisscholen gingen begin februari al weer open. Die waren sinds medio december dicht, net als het voortgezet onderwijs.

Het stappenplan (onder voorbehoud)

In stappen werkt het kabinet naar een land zonder coronabeperkingen. Alle data zijn onder voorbehoud van gunstig verloop van ziektegevallen.

Stap 1 - 28 april

- Buitenschoolse opvang heropent (19 april)
- Hbo en wo heropenen (26 april)
- Einde avondklok
- Terrassen open
- Niet-essentiële winkels verder open
- Advies: bezoek thuis naar maximaal 2 personen

Stap 2 - 11 mei

- Sporten binnen toegestaan, sporten buiten verder versoepeld
- Kunst- en cultuurbeoefening binnen toegestaan
- ‘Doorstroomlocaties’ buiten, zoals dierentuinen, beperkt open
- Toegangstesten toegestaan, bijvoorbeeld om publiek bij sportwedstrijden te ontvangen

Stap 3 - 26 mei

- Restaurants beperkt open
- Culturele instellingen zoals theaters beperkt open
- Musea, bioscopen etc. beperkt open
- Groepsgrootte buiten naar maximaal 4 personen
- Advies: bezoek thuis naar maximaal 4 personen
- Sporten binnen en buiten verder versoepeld

Stap 4 - 16 juni

- Overige horeca (niet-restaurants) beperkt open
- Restaurants en culturele instellingen verder versoepeld
- Sporten binnen en buiten verder versoepeld
- Evenementen beperkt toegestaan
- Groepsgrootte buiten naar maximaal 6 personen
- Advies: bezoek thuis naar maximaal 6 personen

Stap 5 - 7 juli

- Groepsgrootte buiten naar maximaal 8 personen
- Advies: bezoek thuis naar maximaal 8 personen
- Horeca, evenementen en culturele instellingen verder versoepeld
- Sporten binnen en buiten volledig toegestaan

Stap 6 - nog geen datum

- Einde maatregelen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden