PlusPunt voor punt

Waarom bouwt krimpend Schiphol toch een nieuwe terminal?

Schiphol moet de komende jaren flink krimpen. Toch zet de luchthaven de bouw van een nieuwe terminal door. Zijn de lange rijen straks verleden tijd?

Herman Stil
Het ontwerp van de A-terminal uit 2017. Beeld Kaan Architecten
Het ontwerp van de A-terminal uit 2017.Beeld Kaan Architecten

1. Wanneer komt die nieuwe terminal?

Schiphol heeft half augustus de eerste stappen gezet om ontwerpers en bouwers te vinden voor de nieuwe A-terminal, die al jaren in de planning zit. De echte aanbesteding is in 2024 voorzien, nadat de luchthaven de knoop heeft doorgehakt over de benodigde investering van een miljard euro. De bouw zou dan in 2026 kunnen beginnen.

De nieuwe vertrek- en aankomsthal komt aan de noordoostkant van Schiphol Centrum tussen pieren B en C, waar de luchthaven al jaren plek heeft gereserveerd. De hal moet vanaf 2032 jaarlijks 14 miljoen passagiers kunnen verwerken, bovenop de capaciteit van de drie bestaande terminals. Het gebouw wordt zo ontworpen dat het later kan worden uitgebreid.

2. Zijn deze plannen nieuw?

Schiphol heeft al jaren vastomlijnde plannen voor een nieuwe A-terminal, een gevolg van het vorige drukte-infarct in 2014, toen het aantal vluchten op de luchthaven razendsnel groeide en de bijbehorende passagiers uit de terminals puilden. De luchthaven zette toen een tijdelijke vertrekhal neer en liet huisarchitect Kaan een definitieve versie tekenen.

Omdat er destijds vanwege de groeispurt ook te weinig plek was om vliegtuigen aan te laten meren, werd echter voorrang gegeven aan de bouw van de bijbehorende A-pier. Die staat inmiddels, half afgebouwd, overeind.

De voorbereidingen voor de bouw van de A-terminal waren in volle gang toen corona toesloeg en Schiphol vrijwel alle investeringen staakte. Begin dit jaar kondigde Schipholbestuurder Hanne Buis, verantwoordelijk voor investeringen en bouwprojecten, aan dat de investeringen weer zouden worden opgepikt, in een nieuw tempo.

Toch komt de aanbesteding van de ‘marktconsultatie’, maandag opgeduikeld door Het Financieele Dagblad, als een verrassing.

In juni besloot luchtvaartminister Mark Harbers immers om vanaf november 2023 het aantal vluchten op Schiphol van maximaal 500.000 per jaar te verkleinen tot 440.000. Dat is nodig omdat het vliegverkeer al jaren ongestraft de geluidsregels in de regio overschrijdt. Krimp is de enige manier om een verwachte schrobbering van rechters te voorkomen.

3. Waarom dan toch die nieuwe terminal?

Met de vroege ‘tender’ lijkt Schiphol vooral eenzelfde debacle te willen voorkomen als bij de bouw van de A-pier. Vorig jaar stuurde de luchthaven de aannemer van de bouwwerf, volgens vakblad Cobouw omdat er grote bouwfouten waren ontdekt. Luchthaven en aannemers ruziën nog altijd over de oorzaak, volgens de bouwers vooral de onduidelijke aanbesteding van de nieuwe pier.

Daarnaast betekent een afname van het aantal vluchten niet per se ook een sterke afname van de passagiersaantallen. Op basis van het gemiddelde aantal passagiers per vlucht (169) betekent een krimp van zestigduizend vluchten ongeveer tien miljoen reizigers minder. Luchtvaartmaatschappijen zullen, om de inkomstendaling die de afname voor hen veroorzaakt te compenseren, vanaf volgend jaar echter grotere vliegtuigen inzetten, die meer reizigers kunnen vervoeren.

Zo hebben KLM en Transavia dit voorjaar bij fabrikant Airbus honderd nieuwe toestellen besteld, die 15 tot 20 procent meer passagiers vervoeren dan de exemplaren die ze vervangen. Dat betekent meer drukte per vlucht, dus meer behoefte aan ruimte.

Daarnaast geldt Harbers’ krimpdictaat op papier voor tenminste vijf jaar, een periode die het ministerie van Infrastructuur, Schiphol en de luchtverkeersleiding moeten aangrijpen om tot aanvaardbare geluidsregels te komen en ervoor te zorgen dat het vliegverkeer binnen die grenzen blijft. Als dat lukt, kan de luchthaven na 2028 weer groeien naar de oorspronkelijke 500.000 vluchten.

In dat geval heeft de luchthaven op termijn wel degelijk extra ruimte nodig. De oplevering van de nieuwe A-terminal is vooralsnog in 2032 voorzien, in het meest gunstige geval het jaar dat de luchthaven weer een half miljoen vluchten zou mogen toelaten.

4. Lost een nieuwe terminal ook de wachtrijen op?

Niet per se. Alle oponthoud komt niet door een gebrek aan ruimte, maar door een gebrek aan personeel. En dat is met de bouw van een nieuwe hal niet opgelost. Volgens arbeidsmarktdeskundigen zijn personeelstekorten blijvend omdat er steeds minder werkenden zijn.

Wel werkt Schiphol al jaren aan alternatieven voor arbeidsintensieve activiteiten op de luchthaven, zoals automatische identiteitscontrole. Maar of technologie ook een oplossing biedt voor de overbelaste veiligheidscontroles of het sjouwen van koffers, is twijfelachtig.

Artist's impression van het interieur van de nieuwe A-terminal. Beeld Kaan Architecten
Artist's impression van het interieur van de nieuwe A-terminal.Beeld Kaan Architecten

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden