Plus Achtergrond

Waarom AirPods een last voor het milieu zijn

AirPods zijn niet meer uit het straatbeeld weg te denken. Dat ze enorm belastend zijn voor het milieu, is een goed bewaard geheim van Apple dat juist benadrukt ‘de wereld niet verder uit te willen putten’. 

Als de batterij het begeeft, is het gedaan met de Airpod en moet voor 80 euro een nieuwe worden aangeschaft.

Bij de introductie in 2016 werden Apple’s AirPods, draadloze oortelefoontjes, wat onwennig ontvangen: in de sociale media werden ze vergeleken met het opzetstuk van een elektrische tandenborstel. Maar dat was toen. Drie jaar later prijzen kenners de gadget om hun enorme gebruiksvriendelijkheid en bewegen grote aantallen Amsterdammers zich met AirPods in de oren door het verkeer.

Volgens oordoppenrecensent Bart Breij, oud-redacteur van Applesite iCulture, heeft Apple draadloze oortjes op de kaart gezet. Paul Hulsebosch die voor techsite Tweakers de eerste AirPods recenseerde was eerst sceptisch maar kan de AirPods inmiddels waarderen. “Ze werken ontzettend intuïtief, je hoeft ze alleen maar uit het doosje te halen. De geluidskwaliteit is behoorlijk goed.”

Desastreus

Inmiddels heeft Apple een nieuwe versie geïntroduceerd: de AirPods Pro. Een perfect cadeau voor onder de kerstboom, lijkt de timing te vertellen.

Airpods zijn niet goedkoop. De normale versie kost 179 euro en de Pro is nog eens 100 euro duurder. Behalve vanwege de prijs is er wellicht nog een reden van aanschaf af te zien: de futuristische oordoppen zijn, ironisch genoeg, desastreus voor de toekomst.

Apple’s AirPods zijn na een gemiddelde levensduur van anderhalf jaar ‘op’. In de kleine, minimalistisch ontworpen constructie zitten behalve ook een batterij, een microfoon, een antenne en een printplaat. Al die onderdelen, die voor een groot deel bestaan uit plastic, zijn aanelkaar gelijmd. In een filmpje van The Washington Post is te zien hoe het vervangen van de batterij, mede door het lijmgebruik, leidt tot onherstelbare schade aan de oortelefoon.

Niet te recyclen

Als de batterij het begeeft, is het leven van het oortje à 80 euro voorgoed voorbij. De onderdelen zijn onvervangbaar, mede door de nauwe constructie en het gebruik van lijm en passen dus niet in een circulaire economie.

Het dringende advies van zowel Apple als van de Amerikaanse website iFixit, een bedrijf dat onderdelen verkoopt en toegankelijke handleidingen biedt voor het repareren van elektronica, is de Airpods niet in de afvalbak te gooien. De batterij brengt brandgevaar met zich mee.

De oortjes recyclen is onmogelijk en het wegbrengen naar een afvalscheidingsstation bijvoorbeeld, wordt ontraden, omdat het demonteren van de oortjes te gevaarlijk en tijdrovend is. Het gevolg: de oordoppen belanden permanent in een rommella.

Apple biedt overigens wel de mogelijkheid de AirPods bij de fabrikant in te leveren, maar wat er vervolgens mee gebeurt, is onbekend. De techgigant heeft niet gereageerd op ons verzoek om toelichting.

Hernieuwbare materialen

“Het is verbijsterend dat zulke producten in deze tijd nog worden geproduceerd,” zegt ingenieur en industrieel ontwerper Bas Roelofs. “Deze oordoppen worden verbruikt in plaats van gebruikt. Dit heeft een grote impact op de wereld.”

En dat voor Apple, het eerste bedrijf dat ooit een marktwaarde van meer dan een biljoen (duizend miljard) dollar wist te behalen en nota bene pretendeert ‘innovatieve producten de wereld in te brengen zonder de wereld verder uit te putten’. In 2017 sprak het techbedrijf de ambitie uit producten te maken met alleen gerecyclede en hernieuwbare materialen. Het claimt al jaren dat er allerlei materialen in oudere Appleproducten zitten die ze in hun nieuwe producten kunnen gebruiken.

In het eerste jaar werden van de AirPods al circa 16 miljoen setjes verkocht. Twee jaar later gingen er een kleine 30 miljoen over de toonbank en dit jaar wordt dat aantal waarschijnlijk overtroffen en zal de totale verkoop uitkomen op ongeveer 50 miljoen setjes.

Onpopulaire mening

De AirPods illustreren goed hoe er de afgelopen decennia wordt ingespeeld op de behoeftes van consumenten, stelt Roelofs die na zijn studie industrieel ontwerp aan de Technische Universiteit als industrieel ontwerper twintig jaar in de ontwerpsector heeft gewerkt. 

“Rond de eeuwwisseling veranderde het drastisch. Bedrijven zijn steeds meer goedkopere producten gaan maken en minder gaan investeren in de houdbaarheid daarvan. De afgelopen decennia is de houdbaarheid van kleine elektronische apparaten, waartoe ook AirPods worden gerekend, 20 procent geslonken. Dat dient mensen op de kortere termijn, maar op de langere termijn is deze situatie van sell more, sell faster, onhoudbaar.”

Er is volgens Roelofs wel een verklaring voor de gemakzucht waarmee onderdelen van kobalt, tin, wolfraam en een lithium-ionbatterij aan elkaar worden gelijmd tot AirPod. “Het is goedkoper iets van zogenoemd maagdelijk materiaal te maken, dan materiaal te hergebruiken. Want dan heb je handjes nodig en arbeid is kostbaarder dan in een land als China in kobaltmijnen stoffen op te graven en iets nieuws te creëren.”

“Het is een onpopulaire mening,” zegt Roelofs, “maar we hebben hier allemaal een aandeel in. Apple, de overheid en de consument. Een circulaire economie creëren kan niemand alleen. Iedereen moet zijn verantwoordelijkheid nemen.”

Wie voor het milieu kiest, zou dus eigenlijk weer terug moeten naar de oortjes met draad, aldus de ontwerper. Iemand die per se draadloos wil blijven kan volgens iFixit het best bij Apple’s grote concurrent uit Zuid-Korea terecht. ‘De Samsung Galaxy Earbuds zijn de best te repareren draadloze oortjes die we ooit hebben gezien,’ aldus iFixit op zijn site. 

Populair bij iedereen, dus ook bij rovers

De AirPods zijn een gewild product en dus hebben ook straatrovers het op de draadloze gadget voorzien. Vorige week werden bij twee berovingen in Almere Airpods buitgemaakt. In het ene geval werd een 17-jarige jongen door twee personen bedreigd met een mes en in het andere moest een 19-jarige jongen onder bedreiging van een mes zijn oordoppen afstaan aan vier jonge mannen. 

Een 23-jarige man wist, ook weer in Almere, aan zijn belagers te ontkomen toen die hem vroegen zijn Airpods aan hen te overhandigen. En ook in Amersfoort werd een 17-jarige jongen afgelopen weekend beroofd van zijn draadloze oordopjes. De recherche in zowel Amersfoort als Almere zoekt nog getuigen. 

Zeven jaar geleden vond er ook een straatrovenreeks plaats. De rovers hadden het toen gemunt op koptelefoons van Beats Electronics, het bedrijf dat werd opgericht door onder anderen rapper-producer Dr. Dre, die destijds tussen de 200 en 400 euro kostten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden