Plus

'VVD'ers veroorzaken de meeste uitstoot'

Rijke mannen zijn slecht voor het milieu, is een van de conclusies van een enquête. Ze vliegen vaak en eten veel vlees. Jongeren douchen lang, 50Plusstemmers checken hun bandenspanning het vaakst.

Beeld Merel Corduwener

Eigenlijk is het terecht dat drie VVD'ers (premier Mark Rutte, minister van Economische Zaken en Klimaat Eric Wiebes en voorzitter van de klimaattafels Ed Nijpels) het Klimaatakkoord voor elkaar moeten boksen. Hun kiezers veroorzaken de meeste uitstoot. Uit onderzoek dat I&O Research voor het blad Binnenlands Bestuur deed onder 2600 Nederlanders blijkt dat er geen categorie is die hoger scoort.

Rijken en huizenbezitters scoren ook hoger dan gemiddeld, jongeren en mensen die op de Partij voor de Dieren stemmen, doen het relatief goed. Er zijn grote verschillen tussen denken en doen. Een GroenLinkser praat honderduit over klimaatverandering, maar vliegt - na de VVD- en D66-stemmer - het vaakst. De helft van de hogeropgeleiden is flexitariër, maar eet niet minder vlees dan lageropgeleiden. Mannen komen er in het onderzoek niet best van af. Ze rijden meer auto dan vrouwen, vliegen vaker en eten 1,5 keer meer vlees.

"Hoe meer je verdient, hoe meer je uitgeeft en hoe vervuilender je bent," zegt onderzoeker Peter Kanne van I&O Research. "Op zich logisch, maar er zitten ook groepen mensen bij die zichzelf duurzaam vinden, maar niet in de gaten hebben dat ze toch in de hogere regionen zitten. We spraken een meneer die zei: 'Klimaatverandering is echt een issue, maar een keer per jaar ga ik met mijn gezin met het vliegtuig op vakantie'."

De auto
Complimenten voor de aanhangers van 50Plus en de PVV: deze mensen controleren de bandenspanning van hun auto's het vaakst en besparen op die manier 2 tot 5 procent op hun brandstofverbruik. De gemiddelde Nederlander rijdt ruim 12.000 kilometer per jaar. Mannen, rijken, hogeropgeleiden, VVD'ers en CDA'ers jagen de statistieken omhoog.

De kilometervreters hebben weinig trek in verlaging van de maximumsnelheid van 130 kilometer per uur tot 100. Dat zou 16 procent uitstoot schelen. D66'ers vormen de uitzondering: zij zitten vaak op de weg, maar 40 procent van de sociaalliberalen vindt dat het wel een stukje zachter mag om het milieu te sparen. Het landelijke gemiddelde is 31 procent.

Vliegen
Je moet het de GroenLinksers nageven: geen groep kiezers die vaker 'CO2-compensatie' aanvinkt bij het boeken van een nogal milieuvervuilend vliegticket: dat doet namelijk 27 procent. Ook voelen ze zich het vaakst (32 procent) schuldig als ze op Schiphol door de gate lopen. Maar betekent dat ook dat ze massaal het vliegtuig mijden?

Zeker niet. Na VVD- en D66-kiezers zijn GroenLinks-kiezers het meest vlieglustig van allemaal, met 0,83 vluchten per jaar. Ruim de helft van de Nederlanders stapte de afgelopen twee jaar een of meerdere keren op het vliegtuig. Jongeren vliegen een stuk meer dan ouderen, hogeropgeleiden bijna vier keer zoveel als lageropgeleiden. De hogeropgeleiden verkeren sowieso een beetje in tweestrijd.

Dubbel zo vaak als lageropgeleiden voelen ze zich schuldig over hun vlieggedrag, maar tegelijk beschouwt 45 procent van hen het vliegen naar verre oorden als een luxe die ze zichzelf gunnen en niet willen op­geven. Vliegschaamte blijkt in Nederland nog niet erg ingeburgerd. Gemiddeld 13 procent heeft er weleens last van. Stemmers van rechtse partijen als de VVD en het Forum voor Democratie kennen weinig schuldgevoelens: in beide gevallen slechts 7 procent.

Vlees
Een van de voedselsoorten die de meeste milieuschade veroorzaakt is vlees. Daar is een deel van de Nederlanders zich wel bewust van; 6 procent noemt zich veganist of vegetariër - al eet een derde van hen nog wel vis. Ruim een kwart van de vleeseters zegt in de toekomst ­vaker voor een alternatief te willen kiezen.

En dan zijn er nog de flexitariërs: mensen die een of een paar dagen per week geen vlees of vis eten. Vooral veel hogeropgeleiden scharen zich in die categorie: 49 procent. Blijkbaar hebben de gestudeerden onder ons de keren dát ze een biefstuk of varkenshaasje naar binnen werken extra trek, want in totaal eten ze meer vlees dan lageropgeleiden.

Mannen (684 gram per week) zijn aanzienlijk grotere carnivoren dan vrouwen (450 gram), jongeren (718 gram) pakken vaker het vleesmes dan 65-plussers (420 gram). Zelfs kiezers van Partij voor de Dieren laten vlees niet massaal links liggen. Slechts 22 procent van hen is (een soort van) vegetariër of veganist.

PVV'ers eten veruit het meeste vlees, 671 gram. Vleeswroeging (8 procent) komt nog minder voor dan vliegschaamte (13 procent). Hoe meer vlees mensen eten, hoe minder ze zich er voor generen; 11 procent van de vleesliefhebbers vindt dat ze eigenlijk vegetariër zouden moeten worden.

Energieverbruik
Ook hier weer een veeg uit de pan voor de hogeropgeleiden. Ze hebben vaker een hout­kachel of open haard, wonen relatief vaak in een woning met een ongunstig energielabel en douchen ook nog eens langer dan lageropgeleiden. Dat douchegedrag levert meer inzichten op. Zo is rijkdom geen reden om langer te douchen, staat de SGP'er in tegenstelling tot de PVV'er heel calvinistisch geen minuut langer onder de douche dan nodig en douchen 18- tot 24-jarigen liefst twee keer zo lang als ouderen.

Moeten de woningen echt van het gas af? Voor 13 procent van de Nederlanders is dat uitgesloten. Een veel grotere groep is sceptisch over de alternatieven. Over de veelgenoemde warmtepomp bestaat bij huizenbezitters veel scepsis. Bijna 60 procent vindt deze vervanger van de cv-ketel te duur, een kleine 40 procent betwijfelt of de pompen in staat zijn om de woning goed te verwarmen. Zonnepanelen hebben een veel beter imago. Meer dan de helft van de woningeigenaren vindt dat ze bijdragen aan het klimaat en dat ze technisch goed functioneren.

Scepsis

Het aantal Nederlanders dat zich zorgen maakt over klimaatverandering is de laatste maanden opvallend gedaald. Ook groeit de groep die de klimaatmaatregelen die over tafel gaan sinds de gesprekken over het Klimaatakkoord te ver vindt gaan.
"De scepsis omtrent het klimaat neemt toe," concludeert Peter Kanne van I&O Research. "Mensen zijn bang dat het ze veel geld gaat kosten."

Kanne: "De uitgesproken sceptische reacties van Klaas Dijkhoff (VVD), Sybrand Buma (CDA) en Thierry Baudet (Forum voor Democratie) hebben begin dit jaar veel aandacht getrokken. Net als de berichten van De Telegraaf over de gehaktbal die op rantsoen zou moeten. Het nieuws over de energierekening die dit jaar gemiddeld ruim 300 euro hoger uitpakt, kwam daar nog bovenop."

Twee derde van de Nederlanders is ervan overtuigd dat de mens verantwoordelijk is voor de opwarming van de aarde. De groep die vindt dat het eigen gedrag daarin een verschil kan maken, is echter aanzienlijk kleiner. Zo lang grote bedrijven hun CO2-uitstoot niet terugdringen, maken hun eigen daden volgens zes op de tien Nederlanders niet uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden