PlusAchtergrond

VVD en D66 werken achter gesloten deuren aan regeerakkoord

In de achterkamertjes, buiten het zicht van de camera’s, zijn VVD en D66 gestart om de formatie nieuw leven in te blazen. Ze schrijven tot half augustus aan een soort concept-regeerakkoord. Potentiële coalitiegenoten houden afstand.

Sigrid Kaag (D66) en Mark Rutte (VVD) schrijven tot half augustus aan een soort concept-regeerakkoord. Beeld ANP
Sigrid Kaag (D66) en Mark Rutte (VVD) schrijven tot half augustus aan een soort concept-regeerakkoord.Beeld ANP

De formatie is deze week een nieuwe, experimentele, fase ingegaan. “Praten, schrijven, praten, herschrijven,” somt een ingewijde op. De opdracht van informateur Mariëtte Hamer voor de twee verkiezingswinnaars luidde: schrijf een soort basisplan voor het land, waar andere partijen later nog bij kunnen aanhaken voor echte onderhandelingen.

Dus trapten VVD en D66 maandag af, in de Stadhouderskamer. Pot snoep op tafel. Niet dat VVD-leider Mark Rutte en Sigrid Kaag (D66) achter een tekstverwerker kropen: het gros van het werk wordt gedaan door ‘secondanten’. Voor Rutte de getrouwen Sophie Hermans en Mark Harbers, namens D66 door Rob Jetten en Steven van Weyenberg.

De werkwijze is een novum aan het Binnenhof; deze variant kwam nog niet eerder voorbij. En dus is het ook voor nauw betrokkenen gissen waar het op uitdraait. “Maar er zijn geen taboes,” zegt een bron bij D66.

De thema’s van Hamer

Leidraad zijn de thema’s die informateur Mariëtte Hamer eerder inventariseerde - onder meer gelijke kansen, duurzaamheid, digitalisering en wonen - maar daarbinnen kunnen partijen alle kanten op. Ook wordt het niet een voor een afgehandeld, maar ‘door elkaar’. Alles is mogelijk, is vooral de boodschap.

Zo is het beladen hoofdstukje ‘medisch-ethische kwesties’ niet los benoemd door Hamer, maar dat kun je altijd ergens ‘inschrijven’, stelt de D66'er. “Het enige wat vaststaat is dat er half augustus een stuk moet liggen. Maar hoe gedetailleerd het wordt, zal moeten blijken.” Als het nodig is, schuiven fractiespecialisten aan om thema’s verder uit te werken.

Dat alles gebeurt voornamelijk buiten het zicht van de camera’s. De formatie gaat een ‘radiostille’ fase in, zeggen betrokkenen. De dagelijkse oploopjes buiten bij de Stadhouderskamer zijn verleden tijd, hooguit eens per week praten de partijleiders de pers nog bij.

Komma's

Het is een ingewikkeld proces, stellen diverse bronnen. Want hoe meer punten en komma’s VVD en D66 zetten - bijvoorbeeld rond klimaat en financiën - hoe lastiger het is half augustus potentiële coalitiegenoten aan tafel te lokken. Wopke Hoekstra (CDA) en Jesse Klaver (GroenLinks) zullen niet willen tekenen ‘bij het kruisje’. Maar tussentijds nauw betrokken raken bij een proces waar je formeel geen invloed over hebt, zien diverse partijen ook niet meteen zitten.

“Er zal heus contact zijn,” zegt een CDA-ingewijde. “Maar als je formeel geen rol hebt, kan het misschien beter zijn niet betrokken te zijn dan half.” Anders word je zomaar een akkoord ingerommeld, terwijl je het totaalplaatje niet kent, lijkt de strategie. Bij CU zijn dezelfde afhoudende teksten te horen: natuurlijk wordt de telefoon beleefd opgenomen als de schrijvende partijen bellen, maar daarmee houdt het wel zo’n beetje op.

Bij VVD en D66 beseffen ze ook dat het op eieren lopen wordt. Dik honderd dagen na de verkiezingen ligt voor het eerst echt de bal bij de twee winnaars, met samen bijna zestig van de 150 Kamerzetels. Het wordt de kunst om een plan te schrijven dat aanstekelijk werkt, wervend is, ook voor andere partijen.

Maar er moet ook nog genoeg ruimte zijn voor diezelfde partijen om hun eigen accenten te zetten en de boel bij te draaien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden