VVD botst met Grapperhaus over wapens voor boa’s

Minister Ferdinand Grapperhaus van Justitie en Veiligheid (CDA).Beeld ANP

Regeringspartij VVD eist dat buitengewoon opsporingsambtenaren nog voor de zomer uitgerust worden met gummiknuppel en pepperspray. Minister Grapperhaus (Justitie & Veiligheid) zou volgens de partij veel te weinig doen voor de boa’s.

De mishandeling van diverse boa’s afgelopen Hemelvaartsdag vlakbij het strand van IJmuiden heeft de discussie over de status van deze bijzondere politiehelpers weer doen oplaaien op het Binnenhof. Voor de VVD is de maat vol. “Ik sta letterlijk te trillen van woede bij het zien van deze beelden,” zei Kamerlid Dilan Yesilgöz dinsdagmiddag. “Hoe haal je het in je hoofd om als een stel hyena’s zo te keer te gaan en geweld te gebruiken tegen mensen die voor onze veiligheid en onze gezondheid op de voorste rijen staan?”

Ze wees er op dat op eerste paasdag ook al twaalf boa’s klappen kregen bij het handhaven van de coronaregels. “De VVD vindt dat buitengewoon opsporingsambtenaren de middelen moeten hebben om zich te verdedigen als ze zich in de openbare ruimte begeven. Ze moeten worden uitgerust met wapenstok en pepperspray. Wil minister Grapperhaus dit snel mogelijk maken?” 

Ook eiste VVD-woordvoerder politie en justitie Yesilgöz dat zowel de daders als de omstanders die filmden worden opgepakt en aangepakt.

Geweldsmonopolie

CDA-minister Grapperhaus is echter terughoudend. Hij wil de bijna 24.000 boa’s in ons land niet zomaar uitrusten met wapens, iets dat hij afgelopen dagen ook al verklaarde. “Het geweldsmonopolie ligt bij de politie en de krijgsmacht. Als we die willen uitbreiden is er een fundamentele discussie nodig,” stelde hij tegen Yesilgöz. “Die wil ik best voeren met de Tweede Kamer, maar laten we niet te hard van stapel lopen.”

Grapperhaus ziet meer in het uitrusten van boa’s met bodycams, zoals in Amsterdam al deels gebeurt, en het uitrusten van hun portofoon met een noodknop. “De ervaring is dat camera’s de-escalerend werken.”

De CDA-bewindsman wees er verder op dat buitengewoon opsporingsambtenaren in uitzonderingssituaties al een wapenstok kunnen krijgen. “Als de burgemeester samen met de politie en het OM besluit dat boa’s vanwege specifieke omstandigheden in hun gemeente een gummiknuppel nodig hebben, kunnen ze daartoe een verzoek doen. Dat wordt dan doorgaans ingewilligd.”

Twaalf gemeenten

Zo beschikken boa’s in twaalf gemeenten al tijdelijk over een wapenstok en in sommige gevallen ook pepperspray. Ook in negen natuurgebieden lopen boswachters, want dat zijn ook boa’s, met deze middelen rond, bleek vanmiddag uit een WOB-verzoek van de Nederlandse BOA Bond, aldus de NOS.

Grapperhaus beloofde verder dat de daders in IJmuiden hard worden aangepakt. Hoeveel mensen de politie al heeft opgepakt wilde hij niet zeggen. “Er zijn aanhoudingen verricht, voor de rest verwijs ik naar de politie.”

De VVD nam echter geen genoegen met de antwoorden van Grapperhaus. “De minister praat te veel over discussies. Dat is prima, maar boa’s mogen niet met lege handen of een lege riem zitten,” reageerde Yesilgöz. “Dit is nu nodig, wij willen dit voor de zomer geregeld zien.”

Dilan Yesilgöz van de VVD uitte forse kritiek.Beeld ANP

‘Meer blauw op straat’

De liberalen waren niet de enige kritische partij. Kamerbreed was er kritiek over de onduidelijke positie van de boa’s. “Als je een groep mensen besluit politietaken te geven, moet je ze ook de bijbehorende opleiding en uitrusting geven,” stelde SP-kamerlid Van Nispen. 50Plus probeerde de discussie te verleggen. “Is het werkelijke probleem niet dat er veel meer blauw op straat moet lopen in plaats van boa’s,” vroeg Corrie van Brenk. En GroenLinks wees er op dat boa's sinds zij ook boetes moeten uitschrijven steeds meer met geweld te maken krijgen.

Het CDA nam genoegen met de uitleg van de eigen bewindsman, maar vindt ook dat de huidige wapenstokuitzondering best ruimer kan. “In de gemeente Haarlemmermeer kregen boa’s een tijdlang een wapenstok in hun kastje,” zei Kamerlid Chris van Dam. “Toen werd het er rustiger en zei het ministerie van Justitie: nu mag het niet meer. Dan zeg ik: moeten boa’s wachten tot ze in elkaar getimmerd worden en het onrustig is?”

Een buitengewoon opsporingsambtenaar (boa) in Amsterdam met een bodycam. Zo'n honderd boa's hebben vorig jaar een bodycam gekregen als onderdeel van hun uniform. Beeld ANP

Debat op 8 juni

Grapperhaus hield zijn poot echter stijf. “Kern is dat boa’s op de juiste wijze worden ingezet door gemeenten. Ik zal burgemeesters nog voor het pinksterweekend een brief daarover sturen. Daarnaast is de bodycam een goede aanvulling en onder bepaalde omstandigheden de gummiknuppel. Maar dat is het sluitstuk.”

De vraag is nu hoe hard met name de VVD het komende maand wil spelen. Op 8 juni praat de Tweede Kamer weer met Grapperhaus over boa’s. De minister belooft daarvoor met een brief te komen waarin hij uitlegt wat hij voor de boa’s wil doen.

Boa’s: harde acties voor betere bescherming

Voor de boa’s is na het laatste incident in IJmuiden de maat vol. Woensdag voerden ze in twintig steden actie, waaronder in Amsterdam, Den Haag, Den Bosch, Leeuwarden en Beverwijk. ‘Boa’s eisen beschermingsmiddelen,’ stond op een spandoek dat de actievoerders in Amsterdam hadden meegenomen naar de Dam. Daar zal het niet bij blijven. Vakbonden van de buitengewoon opsporingsambtenaren kondigden vandaag meer acties aan. In meerdere steden zullen boa’s op 1 juni - de dag dat terrassen en cafés weer openen - geen bonnen uitschrijven. Nagedacht wordt verder over hardere acties.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden