Achtergrond

Vragen over de schoolloze weken: mag mijn kind nog buitenspelen?

Alleen kinderen van ouders met een zogenoemd vitaal beroep kunnen de komende weken naar school of de opvang. Alle anderen moeten thuisblijven. Hoe ga je daar als ouder het beste mee om?

Beeld ANP XTRA

Hoe zit het de komende weken precies met het onderwijs in Nederland?

Alle scholen en kinderopvangverblijven blijven in ieder geval tot en met 6 april gesloten. Alleen kinderen van ouders met een vitaal beroep, zoals een functie in de zorg, bij politie of defensie, worden opgevangen.

Maak ik mijn kind bang als ik vertel dat het niet naar school mag vanwege een virus?

Volgens ontwikkelingspsycholoog en gezinstherapeut Steven Pont niet. Integendeel juist.  “Als we een kind iets niet vertellen, dan gaat het zelf op zoek naar een verklaring,” zegt Pont. “En wat een kind niet weet, vult het aan met fantasie.” Volgens de ontwikkelingspsycholoog moet je zelfs bij kleuters vertellen wat er aan de hand is. 

“Leg je kind op zijn of haar eigen taalniveau uit wat er gebeurt. Dat er bijvoorbeeld heel veel ziektes zijn in de wereld en dat corona nieuw is. Voor de andere ziektes staan er pilletjes in de kast, voor deze weten we nog niet welke medicijnen werken. Tot we dat weten, blijven we een beetje bij elkaar uit de buurt.” 

De metafoor van de autogordel kan eveneens angsten wegnemen. Pont: “We doen allemaal onze gordel om als we in de auto zitten, maar zijn niet bang als we rijden. We doen onze gordel om zodat we straks de negatieve ervaringen kunnen voorkomen. Dat doen we nu ook bij corona, door even niet naar school te gaan.”

Drie weken thuiszitten met kinderen is lang. Hoe kom ik deze weken door?

Het is voor iedereen een nieuwe situatie. Het belangrijkste is om samen met je kind tot afspraken te komen om daarmee om te gaan, aldus Pont. Niet voor niets zijn er op scholen altijd duidelijke regels en structuur. “Die voorspelbaarheid zorgt voor een gevoel van veiligheid bij een kind.” Volgens de ontwikkelingspsycholoog is het goed om eerst zelf te bedenken hoe je de dagen het liefst ziet. Maak een schema van hoe de dag en de week zal zijn en leg het voor aan je kind. Bied wat schuifruimte, luidt het advies van Pont. 

“Je kind moet het plan immers uitvoeren. En net als bij volwassen geldt: als je zelf wordt meegenomen in iets, ben je eerder bereid om je eraan te committeren.”

Hoe lang mogen kinderen in deze tijd achter een schermpje?

Hier is geen eenduidig antwoord op de geven volgens Pont. Elk kind is immers anders. Hij vindt het echter wel logisch dat in deze tijden de schermtijd wat wordt opgerekt – van een uur naar anderhalf uur per dag bijvoorbeeld. Tegelijkertijd vreest de ontwikkelingspsycholoog ook voor de verslavende werking die tablets, computers en telefoons hebben. 

“Kinderen hebben een enorme behoefte aan impulsen. Ze moeten spelen, ze moeten ontdekken, ze moeten fouten maken en vooral het leven leren leven. Net als dat je skiën niet uit een boekje leert, leer je het leven niet vanachter je scherm.” Pont maakt zich dan ook de meeste zorgen over de ruimtelijke ontwikkeling van kinderen de komende weken. “Er zijn volwassenen die moeite doen om de spellen verslavend te maken. Daar zijn kinderen vatbaar voor. Daar moeten we voor waken.”

We zijn nogal beperkt in onze speelruimte. Hoe zorg ik er als ouder voor dat mijn kind zich spelenderwijs kan blijven ontwikkelen?

Door het spel niet te laten stoppen. Volgens Pont is nu misschien wel de beste tijd om nieuwe spellen te kopen. “Bordspellen, Jenga of iets dat de kinderen actief laat ontdekken.” Maar ook buitenspelen biedt soelaas.

Mag dat nog, buitenspelen met vrienden?

Ja, dat mag. Vooralsnog lijken kinderen namelijk maar weinig bij te dragen aan de verspreiding van Covid-19, zegt het RIVM. Kinderen zonder klachten als koorts, hoest of verkoudheid kunnen daarom gewoon buitenspelen met anderen.

Ik moet ook thuiswerken. Hoe combineer ik dat met mijn kind dat ook thuis zit?

Ook hier komen de afspraken terug. “Spreek duidelijk met je kind af wanneer je wat gaat doen. Hoe jonger het kind, hoe korter de tijdspannen,” zegt Pont. “Anderhalf uur lijkt voor een kind van zes op anderhalve dag. Kies voor een haalbare tijdsspanne.” Ook is het belangrijk om ergens met volle aandacht bij te zijn. Dus niet met je kind spelen en tegelijkertijd je mail wegwerken. Pont: “Je kunt beter tegen je kind zeggen: ik ga nu een half uur werken en jij gaat met je Lego spelen. Daarna gaan we samen een spelletje spelen.” En leg je erbij neer dat dit de situatie is, voegt Pont toe. “Ga er niet tegen strijden, dit is nu eenmaal hoe het is: de komende drie weken is het schipperen.”

Hoe moet ik mijn pubers de komende drie weken zonder school begeleiden?

Volgens de ontwikkelingspsycholoog weten pubers zelf beter wat ze nodig hebben op sociaal gebied. “Zij willen vooral chillen. In de praktijk is ‘chillen’ je verhouden tot leeftijdsgenoten. Ze kijken naar hun vrienden en hun idolen bijvoorbeeld. Dat kan in een groep, maar aan een iemand hebben ze ook genoeg. En dat kan nog, mits ze anderhalve meter afstand houden.” 

Ook hoogleraar Frits Rosendaal, hoofd klinische epidemiologie in het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) onderschrijft dat. “Met een of twee vriendinnetjes afspreken? Dat kan, op voorwaarde dat niemand verkouden is of moet hoesten.”

Om eerlijk te zijn: ik zie de komende drie weken helemaal niet zitten. Wat moet ik doen?

Pont: “Dat je als ouder niet weet wat je moet doen, betekent niet dat je ook daadwerkelijk niets hoeft te doen. Je moet de situatie vastpakken en zelf vormen. Als jij dat niet doet, dan worden de komende weken voor je gevormd. Dat zal nooit in jouw voordeel uitpakken. Neem het voortouw, wees helder en bied structuur aan. Daar heeft je kind ook behoefte aan: voorspelbaarheid, zekerheid. Daar komt een gevoel van veiligheid uit voort.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden