Een plek op de ic is afhankelijk van levensverwachting en kans op overleving. Die is bij prematuren en 80-plussers lager.

Achtergrond

Voorzitter intensive care: ‘Vroeggeborenen en 80-plussers moeten als eerste plaatsmaken’

Een plek op de ic is afhankelijk van levensverwachting en kans op overleving. Die is bij prematuren en 80-plussers lager.Beeld shutterstock

Als het aantal mensen dat levensbedreigend ziek wordt van corona oploopt, zijn extreem premature kinderen (tot 24 weken) en tachtigplussers de eersten die plaats moeten maken op de intensive care. Dat is mogelijk over twee weken al het geval. “Het wordt kantje boord.”

Volgens voorzitter Diederik Gommers van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care (NVIC) is het zaak nu ‘door te pakken’ met maatregelen. “We hebben het over leven en dood.”

Mogelijk al binnen enkele dagen

Hij vreest dat ziekenhuizen anders snel voor ingrijpende keuzes komen te staan. Mogelijk al binnen enkele dagen zijn de ziekenhuizen door de in totaal 200 gesluisde isolatiekamers heen waarin ernstige zieke coronapatiënten worden verzorgd.

“Theoretisch gezien bereik je dat punt als Nederland 2000 coronapatiënten heeft.” Zo’n 10 procent belandt namelijk op zo’n gesluisde kamer op de ic.

Al met al zijn er 1150 ic-bedden die geschikt te maken zijn voor coronapatiënten, Gommers schat in dat met wat improvisatie de ziekenhuizen dat aantal kunnen ophogen naar 2000. “We zijn nu al bezig om te kijken wat er nog aan beademingsapparatuur staat en wat bedrijven nog kunnen leveren.”

Soort oorlogssituatie

In het deze week geactualiseerd draaiboek van de NVIC staat dat ic-zorg gerantsoeneerd mag worden als er meer patiënten zijn of dreigen te komen dan er plekken zijn. “Dat gebeurt nu in Italië. Dan heb je het over een soort oorlogssituatie.”

Daar is een plek op de ic afhankelijk van levensverwachting en kans op overleving. Die kans is bij 80-plussers en extreem vroeg geboren kinderen relatief laag. Van de kinderen die na 24 weken zwangerschap ter wereld komen, overleeft een groot deel het niet.

Gommers: “Als die situatie zoals in Italië hier ook komt, is het over twee weken.” De grote vraag is of er dan ook echt 2000 ic-plekken zijn. “Want je moet ook personeel hebben. En dat personeel wordt ook ziek. Dus de vraag is of we het personeel op de been kunnen houden. Het worden spannende tijden.”

Infectioloog Chantal Bleeker-Rovers van het Radboudumc verwacht dat het Nijmeegse ziekenhuis voldoende bedden zal hebben om alle patiënten op te vangen.

“Maar de grootste zorg zijn de mensen die beademing nodig hebben. Daar hebben we maar een beperkt aantal machines voor. En die kun je niet zomaar even bijbestellen.”

Al lang gewend

Dan kan het ziekenhuis voor een moeilijke keuze komen te staan. Bleeker-Rovers: “In Nederland zijn we al lang gewend om bij oudere mensen met meerdere aandoeningen te bespreken of iemand in een soortgelijke situatie nog wel behandeld moet worden op de intensive care als de kans klein is dat zij herstellen.”

Het Nijmeegse Radboudumc heeft dagelijks crisisoverleg over onder meer de voorraden aan beschermende kleding en testmateriaal. Het gebruik van mondkapjes is sterk aan banden gelegd.

De voorraad aan medische materialen is nog dusdanig ‘dat we voorlopig vooruit kunnen’. “Maar ruim is het niet, omdat de aanvoer vanuit China beperkt is.” Vandaar dat er zuinig aan wordt gedaan met het gebruik van mondmaskers.

Het aantal noodzakelijke medici dat aanwezig is bij een operatie wordt beperkt om mondkapjes uit te sparen. Bij tandheelkunde mogen de studenten bij het oefenen op fantoomgebitten ook geen mondkapje meer gebruiken, tenzij er gebruik wordt gemaakt van natuurlijke materialen.

“En we hebben scenario’s opgesteld voor als we te maken krijgen met veel coronapatiënten,” vertelt de infectioloog. Zo wordt gekeken of er extra ziekenzalen kunnen worden ingericht.

Operaties afblazen

Personeel mag niet meer naar bijeenkomsten, op dienstreis en les geven aan grote groepen. Om te zorgen dat zorgpersoneel niet ziek wordt, zijn bijeenkomsten als afscheidsborrels afgelast en wordt het onderwijs dat ze geven overgenomen door mensen die niet in de zorg werken.)

Als het aantal ziektegevallen oploopt, is het ziekenhuis er op voorbereid dat een deel van de normale zorg geleidelijk aan wordt stopgezet. “Op dat moment kunnen we operaties afblazen en wordt zo ruimte gecreëerd door apparatuur en menskracht vrij te spelen.”

Het ziekenhuis heeft ook veel onderhoudspersoneel voorlopig de toegang tot het ziekenhuis ontzegt. Alle werkzaamheden die niet direct noodzakelijk zijn, zijn zes tot acht weken uitgesteld.

Noodhospitaal

Bij het Beugense Maasziekenhuis worden momenteel drie bedden vrijgehouden voor eventuele coronapatiënten. “Maar we hebben er nog geen een,” stelt woordvoerder Nelleke Louwerse. In draaiboeken is vastgelegd wat er met gebeuren zodra er bij het Brabantse ziekenhuis grote aantallen patiënten opgenomen moeten worden.

“Wij stemmen dagelijks ons beleid af op de actuele ontwikkelingen.” Maatregelen zijn bijvoorbeeld afgelasten van geplande operaties en het inrichten van een noodhospitaal.

Bij het Edese ziekenhuis Gelderse Vallei zijn er uit voorzorg al extra isolatiekamers ingericht. “In het ziekenhuis is ook nog extra ruimte waar we eventueel gebruik van kunnen maken om extra patiënten op te vangen,” vertelt woordvoerder Nynke Lokhorst.

Minister Bruno Bruins benadrukte gisteren in een debat met de Tweede Kamer dat hij alles op alles zal zetten om te zorgen dat deze zorg ook voor de oudere en kwetsbare patiënten beschikbaar is en beschikbaar blijft. Het is ook aan de minister om het moment te bepalen waarop er op de ic’s sprake is van een noodsituatie en er de lastige keuzes gemaakt moeten worden.

Volg al het nieuws over corona in ons liveblog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden