Plus Achtergrond

Vooral het gunstige nieuws van Prinsjesdag is al uitgelekt

De Tweede Kamer kreeg vrijdag de nog geheime plannen die het kabinet wil presenteren op Prinsjesdag. Een deel is al uitgelekt, maar vooral het nieuws dat gunstig klinkt.

Mark Rutte verlaat het Ministerie van Financiën na de begrotingsraad. Beeld ANP

Zoals ieder jaar zijn de lekkerste hapjes die het kabinet opdient vakkundig uitgelekt. Het verrassingsmenu bestaat dit jaar welbewust uit drie gangen: er is 2 miljard euro om de woningmarkt een boost te geven, 3 miljard voor lastenverlichting en er zijn plannen voor een miljardenfonds dat de Nederlandse economie klaar moet maken voor de toekomst.

Met deze drietrapsraket wordt voorkomen dat het net als vorig jaar alleen maar gaat over beloofde koopkrachtverbetering. ‘96 procent gaat erop vooruit’ jubelde het kabinet toen. Maar dat kwam vervolgens niet uit. Zo’n fiasco moet worden voorkomen, zeggen regeringsbronnen.

Daarnaast wordt het vaste recept gevolgd: in de weken voorafgaand aan Prinsjesdag, aanstaande dinsdag, komt welgevallig nieuws alvast terecht bij media. Zo sneeuwt het bovendien niet onder in de lawine aan plannen.

Als de voortekenen niet bedriegen, valt er overigens nog wel wat af te dingen op de miljarden waarmee de regering wil strooien. De injectie voor de woningmarkt kost bijvoorbeeld ‘slechts’ 100 miljoen euro op jaarbasis. Woningcorporaties krijgen een korting van die grootte op de door hen verfoeide verhuurdersheffing, die jaarlijks 1,7 miljard euro opbrengt. Geef je die korting tien jaar achter elkaar, dan kom je op een miljard uit. Gooi je daar nog eens een pot geld van eenmalig 1 miljard euro tegenaan, dan kom je uit op 2 miljard euro.

Handige begrotingstruc

In Den Haag wordt wel vaker creatief gerekend. Zo stond er voor 2021 al een tariefsverlaging in de inkomstenbelasting gepland, waardoor lasten verlicht worden. Door een handige begrotingstruc haalt het kabinet een deel van die lastenverlichting een jaar naar voren. De eveneens geplande verlaging van de winstbelasting wordt namelijk met een jaar uitgesteld. Een deel van de koopkrachtverbetering voor burgers – die komend jaar rond 2 procent uitkomt – is dus te danken aan schuiven met geld.

Overigens melden bronnen dat er ook geld wordt gebruikt uit het begrotingsoverschot. Dat is wél nieuw geld dus, dat niet naar aflossing van de staatsschuld gaat.

Niet te arrogant

De grote vraag die nog boven de markt hangt, is hoe het veelbesproken toekomstfonds eruit zal zien. Dat hier een prijskaartje van 50 miljard euro aan zou hangen, wordt door ingewijden naar het rijk der fabelen verwezen. Hoe het dan wel zit, daarover lopen de lezingen uiteen. De ene regeringspartij heeft het over een onderzoek naar investeringsmogelijkheden. De andere coa­litiegenoot droomt al hardop over concrete projecten als de verlenging van de Noord/Zuidlijn naar Schiphol.

De boodschap die op Prinsjesdag wordt verkondigd, zal in elk geval niet met al te veel borstklopperij gepaard gaan. “Vorig jaar was het onze eerste begroting, dan wil je even laten merken dat er een nieuwe wind waait. Nu zal het niet te arrogant zijn,” zegt een ingewijde.

Bovendien heeft het kabinet grote problemen op het bord liggen, zoals de vereiste stik­stof­reductie die een groot aantal bouwplannen bedreigt. Hierover wordt nog volop gesteggeld in de coalitie. Een voorstel van bijvoorbeeld D66 om de veestapel met de helft in te krimpen, werd de partij door coalitiepartners VVD en CDA niet in dank afgenomen.

Daarnaast moet het kabinet rekening houden met de nieuwe Eerste Kamer. De vier regeringspartijen hebben niet langer een meerderheid, waardoor zij zaken moeten doen met de oppositie. Vooral naar PvdA en GroenLinks wordt gekeken. Een voorproefje was het nieuws (ook gelekt) dat multinationals als Shell en Philips in Nederland belasting moeten gaan betalen. Een vurige wens van GroenLinks, gesteund door PvdA en SP. En dus een ‘gebaar van goede wil’ naar hen, aldus een coalitiebron.

Overigens worden minder populaire maat­regelen juist niet vooraf ingefluisterd aan media. Zo zat vorig jaar in de stortbui aan gelekt nieuws niet het gegeven dat het Koninklijk Huis er weer op vooruit zou gaan, dat er voor 20 miljoen bezuinigd moest worden op hogescholen en universiteiten, of dat op de huurtoeslag gekort ging worden.

Geen van de regeringspartijen had de drang gevoeld dat nieuws vast onder de aandacht te brengen.

Uit de Miljoenennota

Woningmarkt

Om de tekorten op de woningmarkt aan te pakken, trekt het kabinet een miljard euro uit om nieuwbouwprojecten te subsidiëren. Ook gaat er een miljard naar woningcorporaties zodat die meer huizen gaan bouwen. Daarbij wordt de verhuurdersheffing verlaagd. Het kabinet overweegt ook de overdrachtsbelasting voor starters te schrappen. Dat scheelt bij de aankoop van een huis 2 procent op de koopsom. Beleggers zouden juist meer overdrachtsbelasting moeten betalen.

Winstbelasting

Multinationals als Shell, ­Philips en AkzoNobel, die in ons land nauwelijks of geen winstbelasting betalen, worden vanaf 2021 aangepakt. Eind 2018 bleek dat Shell geen winstbelasting betaalt. Bedrijven kunnen verliezen in het buitenland nog aftrekken van de behaalde winst in Nederland. Daardoor wordt er minder belasting betaald. Straks mag dat nog maar drie jaar bij dochterbedrijven binnen de EU en helemaal niet meer van filialen buiten de EU.

Zorgpremie

De zorgpremie gaat volgend jaar licht omhoog, met zo’n 3 euro per maand. Op jaarbasis gaat een basisverzekering bijna vier tientjes extra kosten. Verzekeraars mogen hiervan afwijken. Zij maken hun tarieven later bekend.

Lastenverlichting

Lagere- en middeninkomens moeten er op vooruitgaan. Er zou ruimte zijn voor zo’n 3 miljard aan extra lastenverlichting.

Zzp’ers

Zzp’ers verliezen waarschijnlijk fiscale voordelen. Nu nog betalen zelfstandigen over 7280 euro winst geen belasting. Dat bedrag gaat de komende tien jaar in stapjes omlaag naar zo’n 5000 euro.

Vennootschapsbelasting

De vennootschapsbelasting gaat later en minder omlaag. Bedrijven met winsten boven de 200.000 euro betalen daardoor volgend jaar nog steeds 25 procent belasting in plaats van de beloofde 22,55 procent. Een jaar later komt het tarief uit op 21,7 procent.

Investeringsfonds

Rutte III zint op het instellen van een investeringsfonds van enkele miljarden. De Nederlandse Staat zou daarvoor gaan lenen, juist nu de rente zo laag is.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden