Plus Achtergrond

Vooral de jeugd is in de ban van de e-sigaret

Wat bedrijven achter e-sigaretten heel slim hebben gedaan, is de indruk wekken dat het niet zo schadelijk is, omdat het geen tabak bevat. Beeld Getty Images

Van alle jongeren van 15 tot 17 jaar hebben er meer de e-sigaret gebruikt dan dat ze een trekje namen van een ouderwetse peuk. Hoe kan het dat het elektronisch roken zo snel is omarmd, terwijl artsen nu een verbod willen?

“We wisten allemaal dat roken ongezond was, maar mensen koppelden dat vooral aan het ­roken van tabak,” licht reputatiedeskundige Ralph van Disseldorp de populariteit van de e-sigaret toe. “Wat bedrijven achter e-sigaretten heel slim hebben gedaan, is de indruk wekken dat het een handig en slim instrument is dat niet zo schadelijk is, omdat het geen tabak bevat.”

Nederlandse longartsen willen een totaal­verbod op de e-sigaret. “Geen enkele e-sigaret Nederland in,” betoogt de voorman van de Nederlandse Vereniging van artsen voor Longziekten en Tuberculose (NVALT), Leon van den Toorn.

Ontstekingsreacties

Het aantal patiënten dat bij longartsen terecht­kwam met ernstige klachten, is gestegen van drie naar acht. Recent belandde één van de ­patiënten na het gebruik van een e-sigaret op de intensive care en ook nu is er iemand in zorgelijke toestand opgenomen. Van den Toorn: ­“Patiënten hadden ernstige klachten, zoals fors bloed ophoesten of ernstige astmatische klachten. Ook constateerden we enkele gevallen van uitgebreide nieuwe afwijkingen op de CT-scans van de longen, mogelijk een ontstekings­reactie op bestanddelen van de e-sigaret. Dat is een aandoening die lijkt op een reactie die we ook zien bij vuurspuwers.” De longarts, werkzaam in het Rotterdamse Erasmus MC, windt er geen doekjes om: “Bij een totaalverbod op elektronische sigaretten hangen we de vlag uit.”

Leon van den Toorn. De longarts is voorzitter van de Nederlandse Vereniging van artsen voor Longziekten en Tuberculose (NVALT). Beeld Erasmus MC

Ook nieuwe inzichten op een Europees longartsencongres vorige week in Madrid hebben eraan bijgedragen dat de longartsen zich nu zo fel tegen de e-sigaret keren, die eerder nog werd voorgesteld als een zogenaamd gezond alternatief voor het ouderwetse kankerverwekkende roken.

Een Brits wetenschappelijk onderzoek dat vaak wordt aangehaald, stelde dat het roken van de e-sigaret 95 procent minder schadelijk is dan roken. Volgens longarts Van den Toorn is er steeds meer reden om dat onderzoek naar de prullenbak te verwijzen. “De vaak gehoorde opmerking dat de e-sigaret 95 procent minder schadelijk zou zijn is op geen enkel wetenschappelijk bewijs gebaseerd.” Hij krijgt bijval van SP-Kamerlid Henk van Gerven, die de e-sigaret in de Tweede Kamer als ‘het paard van Troje’ ­bestempelde. “Nicotine is even verslavend als heroïne en cocaïne,” benadrukte de parlementariër.

Leuk en trendy

Staatssecretaris Paul Blokhuis van Volks­gezondheid komt voor het eind van dit jaar met zijn bevindingen op het gebied van de e-sigaret. Maar hij laat nu al weten ‘zich graag in te willen zetten voor alles wat we bedenken om het roken en e-roken nog verder terug te dringen’.

Op de vraag hoe het kan dat de e-sigaret is ­geaccepteerd, terwijl die zo schadelijk is, antwoordt longarts Van den Toorn: “Het is wel opmerkelijk dat het nu ineens zo veel aandacht krijgt, terwijl die toch al zeker tien jaar op de markt is. Iets sluipt de maatschappij in met het idee: dit gaan we gebruiken om van het roken af te komen. Maar nu we er als Nederlandse en ­Europese longartsen beter naar kijken, zien we dat ook die resultaten vaak tegenvallen.”

Deskundigen maken zich nu vooral zorgen om de populariteit van het vapen onder de jeugd. Uit onderzoek van Trimbos blijkt dat van de jongeren van 15 tot 17 jaar al meer tieners een e-sigaret hebben geprobeerd dan een ouderwetse peuk. Volgens Van Disseldorp is ‘er duidelijk over nagedacht: hoe spreek ik de jongeren aan?’ “Het is niet voor niets dat die dingen er hartstikke leuk uitzien en worden aangeboden in trendy winkeltjes met goede belichting, waardoor het er bijna iPhoneachtig uitziet. Verkopers willen zo het idee wekken: het is leuk en trendy om daarbij te horen.”

Van Disseldorp ondervond aan zijn eigen keukentafel ook dat de jeugd ontvankelijk is voor die retoriek. “Mijn zoon van 15, die op de havo zit, vertelde mij dat eigenlijk alle schoolgaande kinderen aan de e-sigaret zitten. Ook jonge kinderen met gezond verstand trappen daar feilloos in. Ik vertel ze dus: in Amerika zijn mensen overleden en mensen die echt deskundig zijn op dit vlak, ­raden het af. De zeepbel van de industrie: dit is allemaal gezond en kan geen kwaad, wordt nu wel heel hard doorgeprikt.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden