Nieuws

Voedselbanken rijker dan ooit: ‘Er was een enorme vrijgevigheid’

Terwijl vooral in de grote steden het aantal mensen dat een beroep doet op voedselbanken fors is gestegen, heeft de Vereniging van Nederlandse Voedselbanken meer geld dan ooit.

Distributiecentrum van de Voedselbank in Rotterdam. Voedselbanken hebben miljoenen over, maar verwachten flink meer klanten.  Beeld ANP
Distributiecentrum van de Voedselbank in Rotterdam. Voedselbanken hebben miljoenen over, maar verwachten flink meer klanten.Beeld ANP

De Vereniging van Nederlandse Voedselbanken, waarbij 172 voedselbanken zijn aangesloten, is sinds de coronacrisis overstelpt met donaties, blijkt uit de onlangs gepubliceerde jaarrekening over 2020. Er kwam 10,7 miljoen euro binnen, waar gerekend was op 2 miljoen. Rond de jaarwisseling beschikte de vereniging over ruim 16 miljoen aan liquide middelen, tegen 2,8 miljoen een jaar eerder. Daar stond bijna 6 miljoen aan schulden tegenover. ‘2020 was een exceptioneel gunstig financieel jaar,’ schrijft het bestuur in het jaarverslag.

De giften stroomden vooral binnen aan het begin van de eerste lockdown, zegt Leo Wijnbelt, voorzitter van de vereniging. “Twee derde van onze 13.000 vrijwilligers zijn senioren en die waren natuurlijk kwetsbaar in de pandemie. Binnen 24 uur waren bijna twintig voedselbanken en twee distributiecentra genoodzaakt te sluiten. De vrees was dat misschien wel driekwart van alle voedselbanken niet zou kunnen functioneren en dat 100.000 mensen zonder eten zouden komen te zitten. Dat vooruitzicht leidde tot veel donaties. Het is uniek hoeveel geld voedselbanken hebben gekregen. Er was een enorme vrijgevigheid.”

Kerststollen

Het grootste deel kwam van ‘vermogende Nederlanders en vermogende fondsen’, aldus Wijnbelt. Particulieren schonken bijna 2,5 miljoen, meer dan zes keer zoveel als in 2019. Het bedrijfsleven kwam met 3,3 miljoen over de brug, tegen iets minder dan 5 ton in 2019. Een actie van Radio 538 eind 2020 leverde 1,3 miljoen op, via kerststollen van Albert Heijn kwam 6,5 ton binnen en de Postcodeloterij deed een extra donatie van 5 ton.

Iets minder dan een kwart van het geld is gebruikt om de voedselbanken veilig te laten functioneren, met bijvoorbeeld beschermingsmiddelen voor medewerkers en supermarktbonnen voor klanten. Maar er resteren nog miljoenen die binnenkwamen met het betalingskenmerk ‘corona’, ‘Covid-19’ of ‘crisis’.

“Met grotere donateurs hebben we gesproken over de bestemming van hun giften,” aldus Wijnbelt. “Als de vaccinaties goed blijven verlopen en de pandemie straks ten einde is, kunnen we het geld teruggeven. Maar we kunnen het de komende anderhalf jaar ook gebruiken voor het verbeteren van onze logistieke structuur.”

“We verwachten dat als het kabinet de steun aan het bedrijfsleven stopt, er alsnog een economische crisis zal zijn. We bereiden ons voor op een mogelijke groei van 50 procent van ons klantenbestand, naar 150.000 mensen per week, vooral in de grote steden. Daar moeten we bijvoorbeeld onze distributie op aanpassen. De donateurs hebben allemaal gezegd: primair is het geld bestemd voor corona, maar als het daar niet nodig is, kan het naar zaken rondom de uitbreiding van ons klantenbestand.”

Subsidie

De vereniging heeft ook nog een subsidie van 4 miljoen van Sociale Zaken in kas, die vorig jaar binnenkwam als vangnet voor het geval voedselbanken in geldnood zouden komen door de coronacrisis. Dankzij die subsidie hadden klanten met supermarktbonnen zelf boodschappen kunnen doen. Van het kabinet mogen de voedselbanken het geld achter de hand houden voor het geval het aantal klanten zo sterk groeit dat niet onvoldoende eten voorradig is.

In de grote steden nam het voorbije jaar het aantal mensen dat een beroep doet op de voedselbank al met tientallen procenten toe, met de 50 procent groei in Amsterdam als uitschieter. ­Inmiddels groeit het aantal Amsterdammers dat aanklopt niet verder, maar het daalt evenmin. Ruim 4700 inwoners zijn aangewezen op de voedselbank. Landelijk was de groei in 2020 ruim 7 procent.

Andere doelen kregen ook meer geld

Voedselbanken zijn niet de enige instanties waar tijdens de coronacrisis meer giften zijn binnengekomen. Volgens een woordvoerder van de brancheorganisatie Goede Doelen Nederland is er over de gehele linie een stijging. Blijkens jaarrekeningen over 2020 van 83 organisaties zijn de inkomsten uit giften en donaties met 4 procent toegenomen tot een totaal van 388 miljoen euro. Tussen organisaties bestaan wel grote verschillen. Bij kleinere clubs, met een begroting van 100.000 euro, liepen de inkomsten juist terug, met ruim 13 procent, ten opzichte van 2019. “De betrokkenheid van mensen bij het werk van goede doelen is groot,” zegt Margreet Plug, directeur van Goede Doelen Nederland. “Vaste donateurs zijn goede doelen trouw blijven steunen en er was in de periode dat collectes, werving aan de deur en evenementen moesten worden opgeschort meer ruimte en bereidheid om online te doneren. En dat is fantastisch.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden