Plus

VNG-commissie: ‘Kabinet moet fixatie op dinsdagpersconferentie meer en meer loslaten’

Het kabinet moet gemeenten veel meer speelruimte geven om te zorgen dat Nederlanders goed uit de coronacrisis komen. Dat stelt Paul Depla, voorzitter van de VNG-commissie Sociale Impact Covid-19.

Paul Depla, voorzitter van de VNG-commissie Sociale Impact, maandag tijdens de persconferentie. Beeld ANP
Paul Depla, voorzitter van de VNG-commissie Sociale Impact, maandag tijdens de persconferentie.Beeld ANP

Depla vindt de landelijke maatregelen die Den Haag oplegt, steeds overbodiger worden bij verdere heropening van de samenleving. “Momenteel bedenkt het kabinet als een projectmanager bijna letterlijk de coronaregels die wij allemaal in zijn geheel moeten uitvoeren,” zegt Depla. “Ik begrijp die centrale crisisaanpak om het virus onder controle te krijgen. Maar zo’n top-downbenadering, daar moeten ze echt heel snel weer afscheid van nemen tijdens de opbouw van de samenleving. Want die is al begonnen.”

De komende tijd is het volgens de burgemeester van Breda essentieel dat het kabinet de lokale aanpak door gemeenten, bedrijven, instellingen en verenigingen ruimte biedt. “Het moet dan klaar zijn met dingen voorschrijven, faciliteren wordt het toverwoord. De fixatie op de dinsdagpersconferentie waarin per wet maatregelen worden opgelegd voor het hele land, moet steeds verder worden losgelaten naarmate de acute gezondheidscrisis meer onder controle komt.”

Touwtjes uit handen geven

Of het kabinet er al klaar voor is om de touwtjes weer uit handen te geven, weet Depla nog niet zo zeker. “De neiging tot sturing blijft bestaan. Kijk naar het wetsvoorstel om testbewijzen voor toegang tot activiteiten in te kunnen zetten. Zo’n voorstel suggereert toch weer dat alles wederom vanuit Den Haag gaat komen. Dan zeggen we: jongens, hou op met dat voorschrijven.”

Lokale initiatieven de ruimte geven, betekent niet dat gemeenten geen steun meer willen van de overheid. Depla: “Dan denken mensen vaak aan geld, maar wij denken ook aan het bieden van mogelijkheden.” Zoals de inzet van basisbanen tegen het minimumloon voor mensen die weinig kans maken op een gewone baan. De basisbaan vervangt een uitkering. Denk aan de buurthuisbeheerder of hulp in een verpleeghuis. Depla vindt sowieso dat de overheid niet alles van bovenaf moet opleggen via strikte regels. “Denk creatief en bied juist veel meer ruimte om iedereen passend te helpen.”

Via experimenten, bijvoorbeeld bij schuldhulpverlening. Een ander idee van Depla is dat het kabinet moet toestaan dat kinderen die opgroeien in coronatijd op een later tijdstip pas een leerrichting kiezen. Zo krijgen ze meer ruimte om opgelopen achterstanden in te halen.

Aan de slag

De huidige problemen in de samenleving zijn volgens de VNG-commissievoorzitter niet nieuw: gezondheidsverschillen, kansenongelijkheid in het onderwijs en weeffouten op de arbeidsmarkt, het bestond allemaal al. “Maar door de crisis is er nú de urgentie én de kans om veranderingen door te voeren: op de woningmarkt, binnen de ggz, bij het toeslagensysteem, noem maar op. We moeten dan wel aan de slag.”

Uiteindelijk moet de maatschappelijke ‘veerkracht’ om schokken op te kunnen vangen worden versterkt, constateert Depla. Geen overbodige luxe als het virus, in welke vorm dan ook, langer onder ons blijft. “Dat betekent afscheid nemen van de race naar de bodem en meer investeren in de publieke zaak.”

Zelfs als het geld komt van particuliere investeerders, moet dat kunnen vindt de commissie. “Waarom geen nieuw financieringsmodel waarin naast overheden ook bedrijven en particulieren mede-eigenaar zijn van bijvoorbeeld een buurthuis, theater of bibliotheek?” In andere landen is het al heel gewoon dat een lokaal museum of theater eigendom is van een onderneming.

De notitie Sociaal sterker de crisis uit van de VNG-commissie, een samenwerking tussen gemeentebestuurders en wetenschappers, ziet voorzitter Depla vooral als inspiratiebron voor lokale coalities. “Want gemeenten zijn hier al lang mee aan de gang, die zitten echt niet stil tot het virus weg is. Ze zien ook waar de kwetsbaarheden en de kansen liggen. Ze willen wel graag van elkaar leren, ook met het oog op het schrijven van nieuwe coalitieakkoorden volgend jaar.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden