Update

VluchtelingenWerk naar de rechter voor oplossing asielcrisis

VluchtelingenWerk Nederland spant binnen drie weken een kort geding aan tegen het Rijk en het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). De organisatie wil daarmee naar eigen zeggen een oplossing voor de opvangcrisis afdwingen.

Het Parool
Asielzoekers in de vroege ochtend bij het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel. Beeld ANP
Asielzoekers in de vroege ochtend bij het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel.Beeld ANP

Begin juli kondigde VluchtelingenWerk aan naar de rechter te stappen als asielzoekers op 1 augustus niet volgens de minimale wettelijke vereisten worden opgevangen. De situatie is volgens de organisatie sindsdien nog verder onder de humanitaire ondergrens gezakt.

De afgelopen weken sliepen honderden asielzoekers in het gras buiten het aanmeldcentrum in Ter Apel, zegt VluchtelingenWerk. “Anderen verblijven sinds enkele maanden in crisisnoodopvanglocaties zoals tenten en sporthallen met veldbedden. Duizenden wachten al bijna een jaar op verbetering in noodopvanglocaties als evenementenhallen en tentenkampen. In de opvang ontbreekt het op veel plekken aan de meest basale voorwaarden, zoals fatsoenlijk eten, een bed, voldoende schone sanitaire voorzieningen, privacy en bescherming tegen weersomstandigheden.”

Impasse

Al maanden verkeren het Rijk en gemeenten in een impasse over de vraag wie verantwoordelijk is voor de crisis. Met een uitspraak van de rechter zegt de belangenbehartiger van asielzoekers en vluchtelingen deze impasse te willen doorbreken. “Na het Veiligheidsberaad op 18 juli herhaalden gemeenten dat de crisisnoodopvang op 1 oktober zal stoppen. Zij wijzen er terecht op dat deze opvangcrisis niet het gevolg is van een vluchtelingencrisis, maar van politieke keuzes waardoor het asielsysteem al jaren in permanente staat van crisis verkeert.”

Een van de oorzaken van deze impasse is een gebrek aan doorzettingsmacht bij het Rijk, vindt de organisatie. “Vrijblijvende verzoeken aan gemeenten om opvanglocaties aan te dragen hebben onvoldoende effect. Een wetswijziging die het Rijk in staat stelt opvanglocaties aan te wijzen is in de maak, maar de tijd om dit af te wachten is op.”

VluchtelingenWerk legt op dit moment de laatste hand aan een dagvaarding, die binnen drie weken wordt verstuurd.

Ministerie snapt gang naar rechter

Het ministerie van Justitie en Veiligheid snapt het besluit van VluchtelingenWerk om naar de rechter te stappen, laat een woordvoerder van het ministerie weten. Ook het ministerie vindt dat de opvang van asielzoekers niet goed is.

Staatssecretaris Eric van der Burg (Asiel) noemde donderdag in een Kamerbrief donderdag de situatie in Ter Apel ‘onhoudbaar’. Er wordt al lang ‘keihard gezocht naar oplossingen, voor zowel de korte als de lange termijn’, zegt de woordvoerder van het ministerie van Justitie en Veiligheid in een reactie. Daarnaast is eerder een nationale crisisstructuur geactiveerd, waarbij de Ministeriële Commissie Crisisbeheersing (MCCb) bevoegd is namens het kabinet maatregelen te nemen om de crisis zo snel mogelijk aan te pakken. Daarbij kan worden gedacht aan het regelen van grote cruiseschepen voor asielzoekers, waartoe recent is besloten.

De laatste tijd zijn er veel extra crisisopvangplekken bijgekomen, benadrukt de woordvoerder. Van de 5625 plekken die de veiligheidsregio’s voor 1 oktober moeten regelen, zijn er nu ruim 4100 gerealiseerd.

In Den Haag, Delft en Voorschoten opent het COA de komende anderhalve week opvanglocaties waar plek is voor in totaal achthonderd mensen. Daarnaast lopen er volgens de woordvoerder vergevorderde gesprekken over zowel nieuwe asielzoekerscentra als aanmeldcentra.

Maatregelen voor de lange termijn moeten voorkomen dat de huidige opvangcrisis voor asielzoekers zich herhaalt, zegt de woordvoerder.

COA: ‘Wij willen ook fatsoenlijke opvang’

Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) deelt de opvatting van VluchtelingenWerk Nederland dat er snel goede en humane opvanglocaties moeten komen. “Wij willen net als VluchtelingenWerk fatsoenlijke opvang, en dat zo snel mogelijk,” aldus een woordvoerder. “Als VluchtelingenWerk van mening is dat een gang naar de rechter nodig is om de zaak te bespoedigen, dan laten we dat aan hen. Daar hebben we verder geen mening over.”

Het COA beaamt dat de situatie in Ter Apel inderdaad onder een humanitaire ondergrens is gedaald. “Daar zijn wij het mee eens. Dit is niet de wijze waarop we mensen willen opvangen.” De woordvoerder benadrukt dat dit echter niet het geval is in alle azc’s van het COA, waar in totaal ongeveer 43.000 mensen worden opgevangen, maar alleen in Ter Apel.

Volgens het COA moeten statushouders op korte termijn in sociale huurwoningen gaan wonen, zodat er in azc’s plekken vrijkomen voor mensen uit het aanmeldcentrum in Ter Apel. Op de lange termijn moet de asielopvang meer gespreid verdeeld worden over de regio’s en moeten er meer grootschalige azc’s komen. Verder wil het COA af van het ‘jojobeleid’ van het kabinet. “Houd het aantal opvanglocaties en de financiering stabiel, en stop met het telkens op- en afschalen.” (ANP)

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden