PlusHype

Vloggende politici – moeten we dat willen?

Met vlogs, podcasts en YouTubevideo’s proberen kabinetsleden hun boodschap aan de burger over te brengen. De aanpak is soms opvallend journalistiek, maar dan zónder kritische vragen.

Hugo de Jonge (links) is een van de actiefste politici op sociale media.Beeld Screenshot Facebook Hugo deJonge

Stef Blok maakte eind januari een bijzondere reis. Als eerste Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken bracht hij een officieel bezoek aan Armenië. Daarvan was niets te zien op journaals. Nee, het ministerie nam een eigen camerajournalist mee. In 39 seconden zien we Blok een krans leggen bij het genocide­monument in hoofdstad Jerevan, een persconferentie geven en horen we de VVD-bewindsman tegen de camera vertellen dat Nederland de economische banden met het land wil aanhalen.

Volgens de woordvoerder – die optrad als interviewer – was het een experiment. Onder de 51 fulltimers die op de communicatieafdeling van het ministerie werken, zitten sinds een jaar twee ‘beeldexperts’ die ook werknemers van het ministerie volgen of ministers vastleggen. Om de microfoon zit vaak een plopkap met het logo van de Rijksoverheid. Nét echt.

Het is alweer acht jaar geleden dat de regering de stekker uit Postbus 51 trok. Bekende campagnes als ‘Ik vrij veilig of ik vrij niet’ en ‘Drank maakt meer kapot dan je lief is’ werden betuttelend geacht en ineffectief, zo luidde het verdict van toenmalig VVD-minister Edith Schippers.

Alle overheidscommunicatie loopt sindsdien via rijksoverheid.nl. Maar zeker de laatste jaren zijn er dankzij sociale media veel nieuwe kanalen bijgekomen. Via Twitter, Facebook en Instagram houden de ministers het volk op de hoogte van hun dagelijkse werkzaamheden. Relatief nieuw zijn de bijna journalistieke vlogs, podcasts en filmpjes die burgers krijgen voor­geschoteld.

#leukdatjekijkt

Eén van de actiefste ministers op dit vlak is CDA-vicepremier en minister van Volksgezondheid (VWS) Hugo de Jonge. Met zijn ‘terugblikvlog’ – #leukdatjekijkt – maakt hij wekelijks een vlot gemonteerd videoverslag van zijn werkweek. Hij heeft er inmiddels 88 gemaakt. De Jonge praat de beelden – geschoten met de telefoon door zijn eigen woordvoerders – zelf aan elkaar, de ene keer wat opgewekter dan de andere.

Een gemiddelde vlog bereikt volgens het ministerie zo’n 19.000 kijkers. Behalve beleid en de praktijk in beeld brengen, biedt de vlog ook ­gelegenheid om onderwerpen die onder­gesneeuwd raken beter onder de aandacht te brengen: de Week van de Eenzaamheid of meeleefgezinnen. “Het zijn verhalen die volgens ons de moeite van het vertellen waard zijn.”

Die overweging speelt op meer ministeries een rol, blijkt uit een rondgang. Zo gebruikt Binnenlandse Zaken sociale media omdat die ‘ook geschikt zijn om ingewikkeld beleid laagdrempelig toe te lichten’. Minister Raymond Knops blijkt op YouTube overigens bepaald geen kijkcijferkanon. Om een indruk te geven: het verslag van zijn bezoek aan Google, Booking.com en Netflix in 2019 was deze week nog geen veertig keer afgespeeld.

Podcasts van de Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media Arie Slob SlobcastsBeeld Soundcloud.com

Menig ministerieel filmpje doet denken aan een item uit het Journaal: uitspraken van de minister – de vragensteller blijft buiten beeld – worden afgewisseld met zogeheten snijshots van een werkbezoek. Zo liet het ministerie van Financiën voor Prinsjesdag twee leraressen aan het woord. Juf Lisa zegt in het filmpje het ‘fijn te vinden dat er extra geld wordt vrijgemaakt in het onderwijs, zodat je meer aandacht aan de kinderen kunt geven’. Aan het eind legt minister Wopke Hoekstra uit dat het kabinet wil dat het beroep ‘aantrekkelijk is en blijft’.

De woordvoerder van Hoekstra stelt dat de filmpjes hoofdzakelijk een educatief karakter hebben. “Wij maken in principe geen eigen ­media-uitingen die journalistiek van aard zijn,” aldus de zegsman.

Slobcast

Het is een standpunt dat moeilijker is vol te ­houden door het ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Dat heeft nota bene een freelance­journalist ingehuurd als presentator van de GroeiCast, een onlangs gelanceerde podcast over economische groei. Voor deze podcast merkt het ministerie samen met een extern ­bureau, stelt een woordvoerster. In de eerste ­aflevering sprak minister Eric Wiebes over het kabinetsplan voor een investeringsfonds.

Een andere podcast, van minister Arie Slob voor Basis- en Voortgezet Onderwijs, is sinds drie maanden alweer ter ziele – na 35 afleveringen. De gedachte was dat de ‘Slobcast’ de mogelijkheid zou geven om dieper op de materie in te gaan en mensen te bereiken die je normaal niet bereikt, laat zijn woordvoerster weten.

Maar ook na 250 euro te hebben geïnvesteerd in advertenties op Facebook en Instagram en het afsluiten van een Pro-abonnement op Soundcloud kwam het luistercijfer nooit boven de 1500 mensen uit, stelt zij. “Alles afwegende is dit toch niet de meest geëigende manier om onze doelgroepen te bereiken.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden