Vliegtickets worden flink duurder door milieumaatregelen – maar niet de vluchten naar Turkije

Verre vliegreizen worden de komende jaren aantrekkelijker dan vliegvakanties binnen Europa. Nieuwe milieumaatregelen maken vliegen binnen de EU fors duurder. ‘De tijd van spotgoedkope tickets ligt achter ons.’

Herman Stil
Tickets naar bestemmingen als Lissabon, Rome of Athene zullen per saldo 50 tot 60 euro meer gaan kosten. Beeld Robin Utrecht / Getty Images
Tickets naar bestemmingen als Lissabon, Rome of Athene zullen per saldo 50 tot 60 euro meer gaan kosten.Beeld Robin Utrecht / Getty Images

Sinds 1 januari heeft Nederland de vliegtaks fors verhoogd, van bijna 8 naar ruim 26 euro per ticket. De komende jaren komen er nog meer milieumaatregelen aan, waardoor vliegen flink in prijs zal stijgen.

Zo wordt de handel in rechten om broeikasgassen uit te stoten door de Europese Commissie flink aangescherpt. Luchtvaartmaatschappijen moeten, net als andere vervuilers, sinds 2005 emissierechten bezitten om CO2 te mogen uitstoten. Tot nu toe was het overgrote deel van die rechten gratis, maar dat wordt vanaf 2024 afgebouwd tot er in 2027 helemaal geen gratis rechten meer zijn voor vliegbedrijven.

Die zullen hun rechten dan moeten kopen op een jaarlijkse veiling van de Europese emissieautoriteiten of van andere uitstoters. Omdat Brussel tegelijkertijd het aantal emissierechten laat dalen, jaarlijks 4,4 procent, zal de prijs daarvoor flink stijgen.

Barcelona 24 euro duurder

Alleen al door het vervallen van de gratis emissierechten wordt volgens berekeningen van ABN Amro een retourvlucht naar Barcelona of Rome de komende jaren circa 24 euro duurder. Een vliegvakantie naar de Franse Azurenkust kost bijna 21 euro meer, naar Lissabon bijna 30 euro en naar Athene 34 euro. Daar komt de verhoogde vliegtaks nog bij, waardoor tickets naar die bestemmingen per saldo 50 tot 60 euro meer gaan kosten.

In werkelijkheid zal de kostenverhoging vanaf 2026 nog veel groter uitvallen. “Onze berekening is op basis van de huidige prijs van een emissierecht,” zegt ABN-econoom Stef Driessen. “Afgelopen jaar werd voor één zo’n recht nog tussen de 85 en 100 euro betaald, maar dat zal de komende jaren flink stijgen. Het is moeilijk te voorspellen naar welk bedrag, dat is afhankelijk van vraag en aanbod.”

In de berekening zijn de gevolgen van andere luchtvaartmaatregelen op de ticketprijs niet meegenomen. Zo zal ook de krimp van Schiphol, die het kabinet dit jaar wil doorvoeren, leiden tot een stijging van de vliegprijzen.

Turkije gunstiger

Een onbedoeld effect van de Europese emissiemaatregelen is dat de prijs van vliegreizen naar populaire vakantielanden buiten de EU, Turkije voorop, gunstiger zal uitvallen dan die naar Spanje, Portugal en Italië. De EU-emissiehandel geldt immers alleen voor vluchten tussen Europese luchthavens.

“Van Amsterdam naar Rome moeten maatschappijen emissierechten betalen,” zegt een woordvoerder van de Nederlandse Emissieautoriteit, die verantwoordelijk is voor de rechten. “Voor een vlucht van Amsterdam naar New York niet.” Ook niet voor het gedeelte van de vlucht dat boven Europa wordt uitgevoerd.

De regeling waarin dat wordt bepaald, loopt formeel tot eind dit jaar. In Brussel wordt nog gesproken of die wordt verlengd of aangepast, maar daarover is nog niets duidelijk. Zolang er geen nieuwe afspraken zijn gemaakt, blijft de oude regeling gelden.

Wel wordt in mondiaal verband gewerkt aan een vergelijkbaar emissiehandelssysteem, Corsia. Sinds 2021 is dat op proef actief tot zeker 2026. Wanneer het in werking treedt en het Europese systeem vervangt, is nog altijd niet duidelijk.

Einde oefening

“Vliegen naar landen die niet deelnemen aan het Europese emissiehandelssysteem, wordt aantrekkelijker,” beaamt ABN-econoom Driessen. “Voor goedkope vliegtickets binnen Europa is het hiermee wel einde oefening: die worden duurder. Is dat heel vervelend? Eigenlijk niet. De luchtvaart is jarenlang bevoordeeld. Zo is er geen accijns en btw op kerosine, terwijl wie met de auto op vakantie gaat, behoorlijk wat brandstofgeld kwijt is aan btw en accijns.”

Doel van de nieuwe EU-maatregelen voor emissiehandel is om uitstoters te dwingen milieuvriendelijker te opereren, de luchtvaart bijvoorbeeld door zuiniger vliegtuigen te kopen. De opbrengst van de emissiehandel komt niet ten goede aan milieumaatregelen. “Die zouden in belastingvoordelen worden gestoken om milieu-investeringen te belonen,” vertelt Driessen. “In de VS gebeurt dat al, maar Europa richt zich meer op het bestraffen van uitstoot.”

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden