PlusExclusief

Vliegen wordt duurder, Schiphol wil zijn coronaverliezen terug

Schiphol wordt de komende jaren flink duurder - en daarmee ook de vliegtickets. De luchthaven mag van het kabinet honderden miljoenen euro’s aan gederfde corona-inkomsten omslaan over de havengelden.

null Beeld ANP
Beeld ANP

Schiphol is sinds de corona-uitbraak honderden miljoenen euro’s luchthavengelden misgelopen. Dat zijn de tarieven die de luchthaven aan maatschappijen vraagt voor het gebruik van banen, platforms en pieren.

In coronajaar 2020 haalde Schiphol 314 miljoen euro havengeld op, 655 miljoen euro minder dan een jaar daarvoor. Ook dit jaar zullen de opbrengsten fors lager liggen. Die miljoenenklap wil het vliegveld de komende jaren met fors hogere havengelden verhalen op de luchtvaartmaatschappijen. Om te voorkomen dat daardoor het herstel van luchtvaartmaatschappijen in gevaar komt, past het kabinet de regels nu aan.

In plaats van volgend jaar mag de luchthaven de coronaderving van 2020 nu vanaf 2023 in drie jaar verrekenen; de inkomstenval van 2021 hoeft pas tussen 2024 en 2027 te worden voldaan. In die periode van telkens drie jaar mag de luchthaven de tarieven stapsgewijs ophogen om het coronaherstel niet te dwarsbomen.

‘Schadelijk voor de sector’

Maar het uitstel heeft volgens het kabinetsvoorstel geen gevolgen voor ‘de totale omvang van het te verrekenen bedrag’. En dat is juist wat luchtvaartmaatschappijen vragen. “Het kan toch niet waar zijn dat de pijn alleen door de maatschappijen wordt geleden,” zegt voorzitter Marnix Fruitema van branchevereniging Barin. “Zulke bedragen kunnen we in deze omstandigheden niet ophoesten. Dat is zeer schadelijk voor de sector.”

De branche vindt het ‘rechtvaardiger’ dat Schiphol afziet van de gemiste inkomsten, in elk geval deels. De rest moet over een langere periode dan drie jaar worden uitgesmeerd. “Ik reken erop dat Schiphol ten minste een deel voor eigen rekening neemt. Dat lijkt me gezien de situatie niet meer dan logisch. Daarover gaan we binnenkort aan tafel.”

Iata, de mondiale brancheorganisatie van luchtvaartmaatschappijen, wil zelfs dat de Nederlandse staat - meerderheidsaandeelhouder in de luchthaven - de gemiste inkomsten overneemt. Ook zou Schiphol de klap moeten compenseren met de inkomsten uit commerciële activiteiten, al langer een vurige wens van de vliegsector.

In goede jaren verdient Schiphol tientallen miljoenen euro’s met de verhuur van kantoren, exploiteren van bedrijfsterreinen en parkeerplaatsen en met activiteiten in het buitenland. Die inkomsten hoeven volgens de overheid niet te worden verrekend in de luchthaventarieven en dat is tegen het zere been van de maatschappijen. Wel komen ze deels ten goede aan het dividend dat de overheid ontvangt.

Net in gesprek

Schiphol wil nog niet veel zeggen over de nieuwe havengelden, omdat de consultatieronde daarover net is begonnen. “Wij zijn met de maatschappijen in gesprek over onze plannen voor de komende jaren en de bijbehorende tarieven,” zegt een woordvoerder van de luchthaven. “Binnen de regels die nu door het kabinet zijn gesteld.” Dit najaar wordt de uitkomst voorgelegd aan toezichthouder ACM.

De coronamiljoenen komen boven op de verwachte tariefsverhoging die ontstaat doordat Schiphol fors aan het verbouwen is. De maatschappijen maken zich zorgen over de investeringen en de manier waarop de luchthaven met kostenoverschrijdingen omgaat. “Wij vinden dat er scherper voor de wind moet worden gevaren,” aldus Fruitema. “Elk dubbeltje moet worden omgedraaid. Dit is niet de tijd ongecontroleerd te spenderen.”

“We hebben onze investeringen al teruggebracht met het oog op corona,” zegt de Schipholwoordvoerder. “Projecten die nodig zijn voor groei, zoals de nieuwe terminal, staan op pauze. Projecten die de met kwaliteit en veiligheid hebben te maken, zetten we door. Die zijn nodig om een goede luchthaven te blijven.”

Tiende plek

Drie jaar geleden bleek uit onderzoek van SEO Economisch Onderzoek dat Schiphol op de tiende plek te staan in een lijst van duurste luchthavens van Europa. Van de grote luchthavens was alleen Istanboel goedkoper. Frankfurt is even duur, Heathrow twee keer duurder dan Schiphol.

De havengelden staan los van de heffingen die reizigers naast de vliegprijs op hun ticket zien voor onder meer veiligheidskosten, servicetoeslag en vliegtaks. Qua veiligheidskosten behoort Schiphol volgens SEO tot de duurste vliegvelden van Europa. In veel andere landen worden die kosten door de overheid gedragen.

“Ik hoop dat Schiphol verstandige besluiten neemt,” zegt Fruitema. “We zijn afhankelijk van elkaar, je kunt niet zomaar alles over de schutting gooien. Andere vliegvelden doen dat ook niet. Je moet je niet uit de markt prijzen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden