Nieuws

Vliegen wordt duurder nu ‘monopolist’ Schiphol tarieven ongestraft mag verhogen

KLM stapt met andere maatschappijen naar de rechter om de omstreden tariefsverhoging op Schiphol te voorkomen. Donderdag keurde toezichthouder ACM de toename, 37 procent in drie jaar, goed. Vliegmaatschappijen vrezen dat hun herstel uit de coronacrisis in gevaar komt. Bovendien zullen vliegreizen flink duurder worden.

Herman Stil
Zeven partijen, waaronder KLM en branchevereniging Barin, maakten bezwaar tegen tariefverhogingen. Beeld NurPhoto via Getty Images
Zeven partijen, waaronder KLM en branchevereniging Barin, maakten bezwaar tegen tariefverhogingen.Beeld NurPhoto via Getty Images

Schiphol wil havengelden stapsgewijs verhogen; dit jaar met 9 procent, de twee volgende jaren met 12 procent. De luchthaven wil zo het 1,6 miljoen euro coronaverlies van de afgelopen twee jaar deels dempen en tegelijkertijd geld ontvangen voor al lopende én nog komende nieuwbouwprojecten.

De luchtvaartmaatschappijen voeren, sinds de verhoging vorig najaar werd bekendgemaakt een felle juridische strijd tegen het plan. Zij vinden het onverantwoord dat ze nu niet alleen voor hun eigen coronaverliezen moeten opdraaien, maar ook voor die van Schiphol. Zeven partijen, waaronder KLM en branchevereniging Barin, maakten daarom bezwaar bij ACM, die toezicht houdt op de tarieven van de luchthaven.

Die oordeelt nu dat Schiphol de procedures naar de letter van de luchtvaartwet heeft gevolgd. Over de hoogte van de tarieven doet ACM niet direct uitspraak.

“Dat is teleurstellend,” reageert voorzitter Marnix Fruitema van Barin, waarbij alle Nederlandse en een groot aantal buitenlandse maatschappijen zijn aangesloten. “We leggen ons hier niet bij neer. We tekenen beroep aan bij het College van Beroep voor het Bedrijfsleven.”

Ook KLM, met Transavia, KLM Cityhopper en Air France de grootste gebruiker van de luchthavens van Schiphol Groep, kondigt aan in beroep te zullen gaan bij die bestuursrechter. “We zijn bijzonder teleurgesteld dat ACM vrijwel alle bezwaren naast zich neerlegt,” aldus een woordvoerder. “De toezichthouder gaat voorbij aan de kans om een evenredige verdeling van de pijn van de coronacrisis tot stand te brengen.”

De mondiale luchtvaartorganisatie Iata sluit zich daarbij aan. Iata wijst er op dat in andere Europese landen, waaronder Spanje, toezichthouders vliegvelden hebben verboden hun coranaverliezen via tariefverhogingen goed te maken. Iata denkt nog na over een beroep tegen het besluit.

Uitzonderlijke periode

“ACM heeft strikt naar de wet gekeken,” zegt Fruitema van Barin. “Deze wet is nooit bedoeld voor de uitzonderlijke periode waar we nu doorheen gaan. Het staat toezichthouders vrij regels naar de letter te volgen of deze ruimer te interpreteren. Men concludeert slechts dat Schiphol het proces keurig heeft gevolgd. Dat houdt in dat de luchthaven ons geconsulteerd heeft over hun plannen en vervolgens onze bezwaren van tafel heeft geveegd. Dat betekent dat ze zich ook in de toekomst alles kunnen veroorloven.”

“Een volgende stap kan zijn dat we de politiek hierover benaderen. Het kan niet zo zijn dat er een vrijbrief aan Schiphol wordt gegeven. De Europese Commissie kan hier ook iets van vinden. ACM wil immers niet oordelen over mogelijk misbruik van de economische machtspositie door Schiphol.”

“ACM komt hiermee niet op voor de belangen van de luchtvaartmaatschappijen en van de consument, alleen maar voor de belangen van een monopolist, Schiphol. Het lijkt twee handen op een buik.” Ook KLM hekelt de houding van de ACM, die luchtvaartbedrijven niet beschermt tegen het 'te hoge tarieven van monopolist Schiphol’. Naast Schiphol baat het vliegveld bedrijf ook de luchthavens van Eindhoven, Rotterdam en Lelystad uit.

Coronaverliezen

Volgens ACM zijn kosten van ‘daadwerkelijk geleden’ coronaverliezen bij Schiphol anders dan voor commerciële bedrijven als KLM omdat de luchthaven voor 92 procent in handen is van de overheid (het Rijk en de gemeentes Amsterdam en Rotterdam) en anders op het bordje van de belastingbetaler terechtkomen. ‘Door de manier waarop Schiphol de tarieven heeft vastgesteld, worden tegenvallers neergelegd bij de gebruikers van de luchthaven,’ aldus ACM.

Uiteindelijk zullen Nederlanders de tariefexplosie toch moeten betalen, zegt Fruitema. “Deze maatregel gaat KLM-groep honderden miljoenen euro’s extra kosten, evenals de andere gebruikers van Nederlandse vliegvelden. Dat kunnen ze na corona nog helemaal niet dragen. De reiziger zal daar uiteindelijk voor opdraaien betalen.”

De luchthaven ziet de beslissing van ACM als een bevestiging dat de nieuwe tarieven juist zijn vastgesteld. “De tarieven zijn de uitkomst van zorgvuldig overleg met de luchtvaartmaatschappijen,” zegt een woordvoerder. “Daarbij hebben we de balans tussen onze concurrentiepositie, de financiële gezondheid van Schiphol en het belang van duurzaamheid in het oog gehouden.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden