PlusAnalyse

Vijf vragen over de Britse variant van het coronavirus

In het Verenigd Koninkrijk, meer specifiek in Londen, moeten artsen nu over leven en dood beslissen, omdat de toestroom aan coronapatiënten hen overweldigt.Beeld AP

Vooral de Britse variant van het coronavirus lijkt aanleiding te zijn om de lockdown te verlengen tot en met 9 februari, met mogelijk strengere maatregelen in het vooruitzicht. Maar wat weten we over deze besmettelijkere variant?

1. Wat is ‘de Britse variant’ van het coronavirus?

De zogeheten Britse variant van het coronavirus, codenaam variant B.1.1.7 van Sars-CoV-2, is eind december 2020 in het zuidwesten van Engeland geconstateerd. Het leidde ertoe dat vele landen, Nederland op kop, in blinde paniek reizigers uit het Verenigd Koninkrijk de toegang ontzegden aan de grens. 

Premier Boris Johnson erkende op zaterdag 19 december dat het virus niet meer onder controle was door de nieuwe mutatie. In het Verenigd Koninkrijk, meer specifiek in Londen, moeten artsen nu over leven en dood beslissen, omdat de toestroom aan coronapatiënten hen overweldigt. Reguliere zorg komt daarmee ook in de knel.

2. Is de Britse variant gevaarlijker?

De Britse mutatie van het coronavirus is vooral veel besmettelijker en drijft het reproductiegetal (de mate waarin het virus zich verspreidt) met 0,4 tot 0,7 omhoog. Dat komt doordat de Britse variant veel meer virusdeeltjes bij zich blijkt te hebben: tot wel een factor tien meer

Ook onder jongeren en kinderen wordt de Britse variant veel vaker aangetroffen dan andere mutaties. Er is echter geen reden om aan te nemen dat de Britse mutatie langer overleeft op oppervlakten of via aerosolen. Mensen worden ook niet zieker van de Britse variant van het coronavirus, en de mutatie lijkt ook niet dodelijker. 

3. In hoeverre is de Britse variant in Nederland?

Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) zei dinsdagavond op de meest recente persconferentie dat nu 2 tot 5 procent van de besmettingen met het coronavirus in Nederland van de Britse variant komt.

Er zijn in elk geval honderd gevallen van het nieuwe virus bekend in Nederland. Het merendeel is te herleiden naar een uitbraak op een basisschool in de gemeente Lansingerland, waar de GGD nu 70.000 Nederlanders gaat testen.

De Britse variant van het coronavirus zal waarschijnlijk de overhand krijgen in Nederland omdat deze variant besmettelijker is en dus dominant zal worden: minder sterke varianten van het coronavirus verdwijnen naar de achtergrond.

4. Kunnen we ons wapenen tegen het Britse virus?

Een grote vraag is of de vaccinaties ons voldoende wapenen tegen mutaties van het coronavirus. De jaarlijkse griepprik wordt immers ook elk jaar ietsje aangepast, om het hoofd te bieden aan kleine mutaties in griepvirussen. BionNtech/Pfizer zegt dat hun vaccin ook werkt tegen de Britse variant.

Viroloog en OMT-lid Marion Koopmans stelde eerder dat strengere maatregelen niet per se werken: het gaat eerder om de naleving van de maatregelen. “Dat mensen zich niet aan de 1,5 meterregel houden, kunnen we ons niet permitteren met een virus dat nog besmettelijker is.” 

Testen en afstand houden lijkt het devies: dat begrijpt het kabinet ook, nu er binnenkort vaker grootschalig wordt getest in gemeenten, op scholen en leerlingen van middelbare scholen anderhalve meter afstand moeten houden.

5. Komen er meer mutaties?

“Absoluut, voortdurend,” zegt epidemioloog Roelof Ettema. “Virussen planten zichzelf voort in levende wezens, en daar worden voortdurend foutjes – mutaties – bij gemaakt.” Een nieuwe mutatie is dus niet per se gevaarlijker. 

“Maar soms zit er één mutatie bij die een beter resultaat oplevert. Het kan dat je door een mutatie er zieker van wordt, maar het kan ook zijn dat het virus zich er beter door verspreidt.” In die zin gaat het om een survival of the fittest, zegt Ettema. Er valt geen peil op te trekken. “Enkel als er minder mensen geïnfecteerd worden, dan heb je minder mutaties.”

De Britten valt overigens geen blaam te treffen voor deze mutatie; die had overal de kop kunnen opsteken. Het toeval wilde dat deze voor het eerst in het Verenigd Koninkrijk rondwaarde. Het had net zo goed de ‘Nederlandse variant’ kunnen zijn. Eerder dinsdag werd bijvoorbeeld al bekend dat Covid-19 – lange tijd door Amerikaanse president Trump het ‘Chinavirus’ genoemd – op 10 november 2019 al aanwezig was in Italië. 

Overigens is er ook al sprake van een Zuid-Afrikaanse variant van het coronavirus, die ook besmettelijker is. Daarvan is minstens één besmetting in Nederland bekend. En er is zelfs een ‘Braziliaanse variant’ al opgedoken in Japan. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden