Nieuws

Vier op tien vinden werkomgeving universiteit onveilig

Vier op de tien medewerkers van Nederlandse universiteiten hebben te maken met pesten, machtsmisbruik, vernedering, het achterhouden van informatie of seksuele intimidatie.

Beeld ANP

Bijna de helft, namelijk 42 procent, van de medewerkers spreekt daardoor van een sociaal onveilige werkomgeving, zo blijkt uit onderzoek van vakbonden FNV en VAWO onder ruim 1100 medewerkers. Vooral vrouwen (44 procent) hebben vaak negatieve ervaringen, tegenover 35 procent van de mannen.

In veel gevallen gaat het om roddelen en het bewust achterhouden van informatie, maar ook intimidatie of machtsmisbruik door een hoogleraar of leidinggevende scoren hoog. Een van de respondenten zegt bijvoorbeeld dat zijn of haar werk is geplagieerd door een vooraanstaand hoogleraar. Een ander geeft aan te worden buitengesloten als co-auteur bij publicaties.

Professioneel en persoonlijk
Het 'sterk hiërarchische karakter van de academie' en de 'hoog competitieve en individualistische cultuur' bevorderen volgens het het Landelijk Netwerk Vrouwelijke Hoogleraren (LNVH) dit soort gedrag. 

Een rapport van het netwerk dat ook maandag verscheen, stelt bovendien dat de gevolgen van dit soort intimidatie groot is. "Het heeft zowel op professioneel vlak als binnen het privéleven grote gevolgen," aldus de onderzoekers. "Slachtoffers en hun collega's zijn niet in staat het werk af te leveren dat zij wel zouden hebben gekund onder veiliger omstandigheden."

Slecht leiderschap
De voornaamste reden van de slechte ervaringen is volgens de door FNV en VAWO ondervraagde universiteitsmedewerkers slecht leiderschap. Ook LNVH spreekt in hun berichtgeving specifiek leidinggevenden aan. Voer een zerotolerancebeleid in, zo roept het netwerk op, en maak de procedures rondom het aankaarten van wangedrag laagdrempelig, transparant en effectief.

"We nemen deze signalen heel serieus," laat Pieter Duisenberg, voorzitter van de Vereniging van Universiteiten in een reactie weten. "De universiteit moet een veilige omgeving zijn voor medewerkers, waar elke vorm van ongewenst gedrag onaanvaardbaar is. Dit is onlangs ook door alle universiteiten onderschreven in de gezamenlijke verklaring sociale veiligheid."

'Blijft lastig'
De UvA laat weten de reactie van de Vereniging van Universiteiten te onderschrijven. "Maar het blijft lastig," zegt een woordvoerder van de universiteit, die trainingen aanbiedt op het gebied van sociale veiligheid en een netwerk heeft van 21 vertrouwenspersonen. "Je ziet dat het voor veel mensen ingewikkeld is om de stap naar een vertrouwenspersoon te zetten. Dat proberen we de laatste jaren juist te stimuleren, zodat we een duidelijker beeld krijgen van wat er gebeurt."

"Wij vinden iedere casus van ongewenst gedrag er één te veel," zegt een woordvoerder van de Vrije Universiteit. "De VU heeft vorig jaar laten onderzoeken hoe ongewenst gedrag beter aan te kunnen pakken. Dat was aanleiding om een helpmatrix te ontwikkelen waarmee medewerkers sneller en makkelijker gehoord kunnen worden wanneer zij bijvoorbeeld ongewenst gedrag ervaren."

Minister Ingrid van Engelshoven (Onderwijs) zegt van de cijfers geschrokken te zijn. "Elk signaal van dergelijk gedrag is er een te veel," aldus de minister. Om het wangedrag aan te pakken zal Van Engelshoven in gesprek gaan met 'het veld'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden