Plus

Verwijdering Zihni Özdil brengt GroenLinks in 'lelijke situatie’

De verwijdering van vrije geest Zihni Özdil uit de Tweede Kamerfractie van GroenLinks is de zoveelste tegenvaller in korte tijd. Jesse Klavers wittebroodsweken zijn voorbij.

Zihni Özdil Beeld ANP

Van de GroenLinkse gideonsbende die lekker oppositie zou gaan voeren en daarmee het kabinet in het defensief brengen, is nog weinig te merken. Tussen droom en daad staan tegenvallende verkiezingsuitslagen en personele problemen.

De partij die in 2017 met ‘Jessias’ Klaver veertien zetels pakte, deed dat in een feelgoodsfeer van een opgewekte beweging met enthousiaste, volgepakte zalen. En juist in zo’n atmosfeer doet onwelgevallig nieuws meer pijn.

Het bommetje ontplofte dinsdagavond op de Facebookpagina van Zihni Özdil. Het GroenLinks-Kamerlid had Klaver nog geholpen met zijn boek De empathische samenleving, maar maakte bekend dat hij zijn zetel ter beschikking stelde van de partij. Daarover dadelijk meer.

Daarmee is hij het vierde Kamerlid uit de top 8 van de GroenLinkslijst die vertrekt. Twee Kamerleden, Liesbeth van Tongeren en Linda Voortman, kozen voor het wethouderschap en twee Kamerleden bliezen de aftocht na disciplinaire problemen. Vóór Özdil stapte Rik Grashoff op, nadat hij had gejokt over zijn relatie met partijvoorzitter Marjolein Meijer, die vervolgens ook moest stoppen.

De klad zit erin. De Provinciale Statenverkiezingen moesten de generale repetitie worden voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2021. Dan zou GroenLinks de grootste partij moeten worden en Jesse Klaver minister-president. Maar de geoliede campagnemachine haperde: GroenLinks werd vierde. Bij de Europese verkiezingen was het zand nog niet uit de motor verwijderd en eindigde de partij van Klaver weer op de vierde plek. Nota bene ver achter de PvdA, die er in het plan van Klaver al niet meer echt toe had moeten doen.

Geen sleutelpositie

In de senaat verdubbelde GroenLinks afgelopen maandag weliswaar in aantal zetels, maar kreeg niet de sleutelpositie waar de partij van droomde. Het is wederom de PvdA die straks met zes zetels het redelijker alternatief kan worden voor de vierpartijencoalitie.

Als iets duidelijk wordt, is het dat de wittebroodsweken van Jesse Klaver definitief voorbij zijn. De spinverhalen over het vertrek van Kamerlid Özdil door zijn partijgenoten zijn niet fraai. Na de vliegende start van Özdil - die door Klaver was aanbevolen voor de achtste plaats - bleek de praktijk van in een fractie zitten niet zo fijn als hij dacht. Inmiddels staat vast dat er een stapeling van problemen was met en rond Özdil.

Foto

Einde vorig jaar was Özdil een aantal weken vrij omdat hij tegen een burn-out aanzat. In april dit jaar werd hij op de vingers getikt door de partijtop omdat hij op de foto stond met Forum voor Democratie-sympathisant Sid Lukkassen. Beter om voorlopig maar helemaal niet meer te twitteren, vond GroenLinks. Wat Özdil op zijn beurt als muilkorven beschouwde.

Vervolgens verscheen onderwijswoordvoerder Özdil half mei pontificaal in een interview met Trouw, waarin hij zich op eigen houtje tegen het leenstelsel keerde. De officiële partijlijn was toen nog dat GroenLinks het leenstelsel steunde. Partijleider Klaver was in 2015 de medearchitect van die nieuwe manier van studiefinanciering, waarbij de basisbeurs als gift verdween.

De GroenLinksleider werd door het standpunt van zijn Kamerlid gedwongen een paar dagen later zijn vaderschapsverlof te onderbreken om eveneens afstand te nemen van het leenstelsel ‘in de huidige vorm’. “Laat ik het zo zeggen: eind goed, al goed! Meer wil ik er niet over zeggen,’’ aldus Zihni Özdil daags na de opmerkelijke standpuntwijziging van GroenLinks. Dat bleek te vroeg gejuicht. Een week later, op 22 mei, nodigde Klaver Özdil uit op zijn werkkamer voor een gesprek over het nieuwe leenstelselstandpunt van GroenLinks. Daarop dacht Özdil: dat gesprek moet ik opnemen met mijn iPhone. “Ik was bang dat alsnog een variant op het leenstelsel zou worden opgetuigd,” zei Özdil tegen de Volkskrant.

Het tapen van het gesprek mislukte en hij deelde dat met een maatje uit de GroenLinksfractie. Die lichtte vervolgens Klaver in. De politiek leider telde zijn knopen en dacht: wat nu? Zijn we nog veilig als gesprekken worden opgenomen? In een stevig gesprek met Özdil waarbij ook vicefractievoorzitter Kathalijne Buitenweg aanwezig was, bleek het vertrouwen definitief verdwenen. Daarop vergaderde de fractie zónder Özdil en stelde hetzelfde vast.

Özdil maakte geen gebruik van het aanbod om zijn verhaal te doen ten overstaan van de fractie. Opeens verscheen het bericht van zijn vertrek op Facebook. Einde verhaal.

Karaktermoord

Klaver richtte zich aanvankelijk tot zijn leden met de boodschap dat Özdil ‘keer op keer’ afspraken en de onderlinge vertrouwelijkheid schond en ‘ontoelaatbaar gedrag’ vertoonde, waardoor ‘collega’s zich niet meer veilig voelden’. ‘Karaktermoord’, oordeelde Özdil, en daarmee raakte hij een gevoelige snaar. Want stond niet juist Klaver zich altijd voor op het optimistische verhaal?

Geschrokken van de vele reacties heeft Klaver inmiddels spijt van de modder die hij gooide. Een ‘lelijke situatie’, noemt hij het nu, ‘waaraan ik zelf heb bijgedragen’. De beweging die moest leiden tot het premierschap is vooralsnog tot staan gebracht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden