Reacties

Vertrek Asscher klap voor PvdA, fractiegenoten ‘verdrietig en ontdaan’

In de Tweede Kamerfractie van de PvdA overheerst verdriet na het besluit van partijvoorman Lodewijk Asscher om zich terug te trekken als lijsttrekker. Zijn fractiegenoten respecteren de ‘moedige’ stap, maar betreuren deze wel.

Lilianne Ploumen (PvdA) reageert in de Tweede Kamer op het vertrek van Lodewijk Asscher als lijsttrekker van de PvdA. Beeld ANP
Lilianne Ploumen (PvdA) reageert in de Tweede Kamer op het vertrek van Lodewijk Asscher als lijsttrekker van de PvdA.Beeld ANP

“Ik denk dat Lodewijk in het belang van de partij de beslissing heeft genomen en daar heb ik veel respect voor,” zegt een tot tranen geroerde Henk Nijboer. “Ik moet even bijkomen van de klap,” zegt vicefractievoorzitter Lilianne Ploumen.

PvdA-partijvoorzitter Nelleke Vedelaar zegt ‘respect te hebben voor het moedige besluit’ van Asscher. “Lodewijk heeft onze partij de afgelopen jaren een nieuw gezicht gegeven, als oppositieleider in de Tweede Kamer. Met verve heeft hij de onfatsoenlijke keuzes van Rutte 3 tegenwicht geboden en gestreden voor een fatsoenlijker Nederland.”

De meeste fractieleden zeggen donderdagochtend vroeg op de hoogte te zijn gesteld van het besluit van Asscher. Er was discussie in de partij over de positie van de fractievoorzitter, maar de fractie hoopte dat hij toch zou doorgaan.

De fractieleden ondertekenden ook een motie van steun voor Asscher in de aanloop naar het verkiezingscongres dat dit weekeinde zou plaatsvinden. Volgens Ploumen verdient Asscher respect omdat hij ‘iemand is die bereid is zelf onderzoek te doen naar wat er fout is gegaan, wat is mijn rol geweest en wat kan ik doen om het beter te maken’.

Jacht op hoofdschuldige

“Ik ben ontdaan,” zegt Attje Kuiken. “Ik respecteer zijn besluit, maar ik vind het heel jammer dat het op deze manier heeft moeten lopen.” Het Kamerlid zat zelf ook in de Kamercommissie die de toeslagenaffaire onderzocht. Asscher besloot onder meer naar aanleiding van het rapport van die commissie om terug te treden, maar dat was niet de enige bedoeling van het harde toeslagenrapport, aldus Kuiken. In politiek Den Haag lijkt de jacht op een ‘hoofdschuldige’ geopend, terwijl het rapport volgens haar veel breder was.

“Ik hoop wel dat er nu ruimte ontstaat om daadwerkelijk ook over het rapport zelf te spreken en dat er oplossingen komen,” voegt Kuiken toe. “Het kabinet is nu een maand aan het overleggen, we hebben nog steeds geen reactie gezien, en ik denk dat het daar hoog tijd voor is. Dat zouden alle ouders verdienen, in plaats van dat het gaat over wie er wel of niet opstapt.” Bovendien is Asscher volgens haar niet de ‘hoofdverantwoordelijke in datgene wat er nu gebeurt’.

‘Onnodig en onterecht’

Kamervoorzitter Khadija Arib, tevens nummer twee op de lijst van de partij, noemt het vertrek van Asscher ‘vreselijk, onnodig en onterecht’. “Ik had het goed gevonden als hij doorging.”

Arib noemt het ‘heel treurig’ dat er van binnen de partij verzet is gevoerd tegen Asscher. Een aantal leden was van plan hem weg te sturen in het verkiezingscongres. “Ik vind het gewoon heel naar. Ik weet dat het binnen de partij ook niet door iedereen wordt gewaardeerd. We moeten zuinig zijn op elkaar,” zegt Arib na overleg met de PvdA-fractie.

Dat Asscher zo snel sorry heeft gezegd voor zijn rol in de toeslagenaffaire, betekent ook dat hij zijn fouten erkent, vindt Arib. “Hij heeft duidelijk zijn excuses aangeboden en niet zo’n beetje ook. Hij heeft het boetekleed aangetrokken en is door het stof gegaan.” De toeslagenaffaire heeft Asscher juist een ‘beter politicus’ gemaakt, denkt de Kamervoorzitter. “Het heeft hem gemaakt, geraakt en getekend.”

Bovendien richtte het vernietigende toeslagenrapport zich lang niet alleen op Asscher. “Zoals uit het rapport blijkt is hij niet de enige, het hele systeem deugt eigenlijk niet. Iedereen heeft eigenlijk gefaald. Rechtspraak, ambtenaren, bewindspersonen enzovoort.”

Opvolger nog niet bekend

Wie de kar nu moet gaan trekken voor de PvdA in de aanloop naar de komende verkiezingen, moet nog blijken. Arib staat achter Asscher op de lijst en wordt mogelijk gewoonweg een plekje opgeschoven. Maar de sociaaldemocraat wil daar nog niet op vooruitlopen. “Eerst even verwerken dat een heel fijne collega nu eigenlijk gedwongen is afgetreden.”

Ploumen wil ook nog niet zeggen of ze eventueel beschikbaar is als nieuwe lijsttrekker van de partij. “Ik ga nu eerst met de fractie overleggen.” Partijvoorzitter Vedelaar zegt ‘op korte termijn’ met meer informatie te komen over de nieuwe lijsttrekker.

Advocaten gedupeerde ouders: ‘Goede stap, maar wel laat’

Een goede maar ‘wel wat late stap,’ zegt advocaat Vasco Groeneveld over het besluit van Lodewijk Asscher zich terug te trekken als lijsttrekker van de PvdA. Groeneveld vertegenwoordigt een groep gedupeerden in de toeslagenaffaire. Eerder deze week deed hij aangifte tegen Asscher en vier andere (oud-)bewindslieden. Hij meent dat zij zich schuldig hebben gemaakt aan een ambtsmisdrijf door niet in te grijpen.

Asscher was volgens gedupeerde ouders in zijn hoedanigheid als minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid medeverantwoordelijk voor wantoestanden. Zijn terugtreden is niet van invloed op de aangifte. Groeneveld: “Ook mensen die uit de politiek zijn vertrokken kunnen strafrechtelijk aansprakelijk zijn voor hun nalatigheid toen ze nog minister waren.” Volgens de raadsman bevestigt Asscher met zijn verklaring dat de Belastingdienst ook onder zijn ministerschap ‘jacht maakte op duizenden onschuldige gezinnen’. Daarmee draagt de verklaring bij ‘aan het bewijs voor een ambtsmisdrijf gepleegd door Asscher en de andere bewindspersonen’.

Advocaat Sébas Diekstra, die ook een aantal slachtoffers van de toeslagenaffaire bijstaat, laat weten: “Het terugtreden van hem als een van de hoofdverantwoordelijken voor de – zoals Asscher het zelf noemt - onrechtmatige jacht op duizenden gezinnen mocht niet uitblijven. Hij en een aantal andere bewindspersonen hebben het vertrouwen in de overheid zo ernstig beschadigd dat zij niet langer zouden mogen functioneren als dienaar van een overheid zoals we die als samenleving nastreven en nodig hebben.”

Diekstra probeert namens zijn cliënten alsnog strafvervolging van de Belastingdienst gedaan te krijgen, nadat het Openbaar Ministerie onlangs liet weten daartoe niet over te gaan.

Haagse collega’s danken Asscher: ‘Genoten van de samenwerking’

Minister-president Mark Rutte spreekt op Twitter zijn waardering uit voor Lodewijk Asscher, die wegens de toeslagenaffaire is teruggetreden als lijsttrekker van de PvdA. Asscher was in het vorige kabinet-Rutte vicepremier en minister van Sociale Zaken.

Rutte heeft Asscher na diens ‘zware besluit’ persoonlijk gesproken. “Ik had, heb en houd grote waardering voor zijn enorme inzet voor ons land en voor onze samenwerking door de jaren heen”, zegt de premier. “Ik wens hem persoonlijk het allerbeste.”

GroenLinks-fractievoorzitter Jesse Klaver heeft ‘genoten’ van de samenwerking met vertrekkend PvdA-leider Lodewijk Asscher. Dat schrijft hij op Twitter.

Klaver zegt dat hij Asscher gaat missen, maar vindt het een ‘moedig en integer besluit’. “Het ga je goed, Lodewijk.” Zijn partijgenoot Corinne Ellemeet vindt Asscher ‘een groot spreker met een groot sociaal hart’, tweet ze. Hij was volgens Ellemeet de eerste die tegen haar zei dat ze de politiek in moest.

D66-fractievoorzitter Rob Jetten bedankt Asscher voor de samenwerking en voor al zijn inzet ‘voor de progressieve zaak’.

Tunahan Kuzu van DENK heeft ‘respect’ voor Asschers besluit, ‘ondanks onze geschiedenis, onze meningsverschillen en onze verschillen van inzicht’. Kuzu was eerder Kamerlid voor de PvdA, maar werd daar na ruzie uit de partij gezet samen met Selçuk Öztürk. Zij richtten vervolgens DENK op.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden