PlusAchtergrond

Verschillende boerenclubs, dezelfde boodschap: ‘Weg met het stikstofbeleid’

We hebben het over ‘de boeren’, maar door welke organisaties laten zij zich vertegenwoordigen? En hoe staan zij in het steeds harder wordende stikstofprotest?

Sanne Schelfaut
Voorzitter Mark van den Oever van Farmers Defence Force (FDF) ligt vaak onder vuur vanwege onder meer uitspraken dat de huidige situatie van de boeren te vergelijken is met die van joden in de Tweede Wereldoorlog  Beeld PHIL NIJHUIS / ANP
Voorzitter Mark van den Oever van Farmers Defence Force (FDF) ligt vaak onder vuur vanwege onder meer uitspraken dat de huidige situatie van de boeren te vergelijken is met die van joden in de Tweede WereldoorlogBeeld PHIL NIJHUIS / ANP

1. LTO

De Land- en Tuinbouw Organisatie is van oudsher de belangrijkste belangenbehartiger van boeren en tuinders in Nederland. De organisatie staat sinds november 2020 onder leiding van Sjaak van der Tak, ook bekend als voormalig wethouder van Rotterdam in de tijd van Pim Fortuyn. Onder de LTO vallen drie bestuursafdelingen: ZLTO, LTO Noord en LLTB (Limburg). LTO claimt 35.000 leden te hebben, maar in de tijd van de boerenprotesten in 2019 verloor de organisatie heel wat leden aan nieuwkomers als Farmers Defence Force. De kritiek was dat LTO te weinig deed voor de positie van de boeren. Voorzitter Van der Tak probeert nu goodwill terug te krijgen en sprak vorige week de menigte toe tijdens het protest in Stroe. Zijn woorden vielen daar in goede aarde. Van der Tak stelt dat het ‘dictaat van Van der Wal’ van tafel moet. LTO keert zich wel af van de boerenacties vandaag.

2. Farmers Defence Force (FDF)

De radicale tak van het boerenprotest. In mei 2019 opgericht door Mark van den Oever, die regelmatig onder vuur ligt vanwege onder meer uitspraken dat de huidige situatie van de boeren te vergelijken is met die van Joden in de Tweede Wereldoorlog. FDF is overigens niet opgericht uit woede over de reductie van stikstof, maar vanwege de bezetting van een varkensstal in Boxtel. Dierenactivisten van Meat the Victims drongen de stallen binnen, de bezetting duurde urenlang. Voor Van den Oever was de maat vol, hij begon een eigen ‘boerenleger’. Zijn club – vooral geliefd bij jonge boeren – was een van de grote gangmakers van de boerenprotesten in 2019. Sommige (bestuurs)leden vonden hun voorman te extreem en stapten op. Van den Oever steunt het opzoeken van bewindslieden thuis, zoals bij stikstofminister Christianne van der Wal. Onder invloed van FDF ontstaan ook steeds meer (regionale) splinterbewegingen zoals Voll Gass, dat vooral in het oosten van het land opereert. Deze club nam ook het initiatief om bij Van der Wal thuis in Hierden verhaal te halen. FDF meldt de actie niet te organiseren, maar staat er wel achter.

3. Agractie

Een meer gematigde protestbeweging. Ontstaan nadat D66-politicus Tjeerd de Groot in september 2019 had aangegeven dat de veestapel moet worden gehalveerd om het stikstofprobleem op te lossen. Het wakkerde de woede onder de boeren aan; ook bij schapenhouder Bart Kemp. Die meldde via een appje aan zijn collega’s het niet langer te pikken en riep op om naar Den Haag te gaan om de onvrede te uiten. Protestbeweging Agractie was geboren, met Kemp als voorman. Agractie organiseerde de grootste boerenprotesten ooit: het Malieveld in Den Haag (oktober 2019) en Stroe (juni 2022). De beweging pleit vaak voor publieksvriendelijke acties, is voorstander van ‘verzoening’ tussen kabinet en ongeruste boeren. Ondertussen peilt Agractie ook of er onder boeren steun is om tijdelijk hun voedingsproducten niet te leveren, zodat er lege schappen ontstaan in de supermarkt. Agractie zegt niet betrokken te zijn bij het protest van vandaag.

4. NAJK

Het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK) komt op voor de belangen van agrarische jongeren in Den Haag en Brussel. Lobbyclub die uit de schaduw van bijvoorbeeld de LTO stapt. Onder leiding van voorzitter Roy Meijer worden zelfs ludieke acties gehouden, zoals het optuigen van ‘makelaardij Van der Wal’. Op diverse boerenerven staan ‘Te Koop’-borden, want met dank aan de stikstofcrisis heeft de ‘makelaar’ volgens NAJK veel agrarisch vastgoed in handen kunnen krijgen. NAJK stelt dat veel jonge boeren hun benarde positie niet langer accepteren en duidelijke wetgeving van de overheid eisen. Volgens de organisatie is het maken van duurzame keuzes, essentieel om het nog lang vol te houden, vaak al een vanzelfsprekendheid, maar zitten jongeren niet te wachten op ‘verstikkende wetgeving die hen een bepaalde hoek in duwt’.

Hierboven noemen we de belangrijkste boerenorganisaties. Wat opvalt is dat steeds meer acties - zoals die van vandaag - geen officieel coördinatie- en aanspreekpunt hebben, maar met name ontstaan via verschillende Telegramgroepen als Boeren in Opstand. Ook steeds meer actievoerders hebben geen boerenachtergrond.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden