PlusExclusief

Verlenging huidige avondlockdown lijkt onontkoombaar: ‘Nederland stelt steeds uit’

De huidige avondlockdown wordt vermoedelijk verlengd, zeker nu het kabinet voorlopig de coronaregels bevriest die ongevaccineerden hard raken. Het uitstel van dit 2G-beleid is een gevoelige nederlaag.

Niels Klaassen
De Utrechtsestraat ligt er al vroeg verlaten bij door de avondlockdown. Beeld AP
De Utrechtsestraat ligt er al vroeg verlaten bij door de avondlockdown.Beeld AP

Afgelopen weekeinde zagen bewindspersonen de bui al hangen: dit wordt hem niet. Het 2G-protocol, waarbij ongevaccineerden niet meer welkom zijn bij concerten of in cafés, stuit op te veel verzet in de Tweede Kamer. “Er is heen en weer gebeld door ministers,” zegt een coalitiebron. “Zo van: gaan we dit doorzetten of niet?”

Nee dus, zo werd geconcludeerd na het schriftelijke vragenvuur uit de Tweede Kamer. Partijen zetten alle seinen op rood voor de bredere coronapas op werk en school, en het controversiële 2G-beleid, waarbij alleen nog gevaccineerde of genezen personen toegang krijgen. De ene na de andere fractie betwijfelde nut en noodzaak van de nieuwe regels. De afdronk is zuur voor het kabinet: op deze manier haalden de plannen geen Kamermeerderheid.

‘Met de hoge infectiedruk nu en de aanhoudende druk op de zorg verwachten we niet dat er op korte termijn ruimte ontstaat om delen van de samenleving verder te openen met 2G’, schreef demissionair minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge (CDA) in zijn uitstelbriefje aan de Kamer. De onzekerheden rond de nieuwe omikronvariant gooien extra roet in het eten: ‘Daardoor is politieke steun onvoldoende zeker.’

Neekamp

Het kabinet kondigde de striktere regels in november aan als potentiële stap naar heropening van sectoren zoals het nachtleven. Maar in het parlement zijn alleen VVD en D66 uitgesproken voor 2G. Het CDA twijfelt nog, de PvdA ook, verder zijn vrijwel alle oppositiepartijen – van PVV tot CU, van GroenLinks tot Denk – tegen.

Vanuit het neekamp klonk maandag daarom opluchting. Critici stellen al langer dat 2G een tweedeling veroorzaakt, dat het niet eerlijk is en dat het virologisch niet waterdicht is. “De wetenschappelijke onderbouwing ontbreekt voor 2G en ook voor 3G op werk en in het onderwijs,” zei PVV-Kamerlid Fleur Agema.

Ook CU-parlementariër Mirjam Bikker is tevreden: “Nu is maximale creativiteit nodig om te zorgen dat iedereen ook op lange termijn kan blijven meedoen in de samenleving. Zoveel mogelijk testen is een belangrijk onderdeel van die strategie.”

Maar iedereen naar de teststraat jagen, is praktisch gezien een monsterklus, met een megaprijskaart. Het kabinet rekende voor dat dit 1G-beleid (kort gezegd: iedereen testen) neerkomt op wekelijks 300 miljoen tot 1,4 miljard euro, al naar gelang het type tests dat wordt gebruikt en de sectoren die onder de testplicht vallen.

‘Niet verantwoord’

Iedereen massaal testen is dus ‘niet uitvoerbaar’ en ‘maatschappelijk niet verantwoord’, oordeelde het kabinet eerder al. Nu moet tot januari extra bewijs worden verzameld dat 2G wel degelijk werkt, bovendien kan er tijd worden gekocht om weifelende fracties te overtuigen.

Gevolg is wel dat Nederland langer vastzit aan avondlockdownregels, schetst een Haagse ingewijde. “Het alternatief is langere tijd meer algemene maatregelen nemen. Het opmerkelijke is: zo exotisch is 2G-beleid niet, in andere landen geldt het nu al, is het algemeen aanvaard om een virus te bestrijden.”

De Jonge benadrukte tijdens een persmoment dat hij niet vooruit wil lopen op de volgende coronapersconferentie op 14 december: “De verwachting is dat we de komende dagen over de piek van het aantal besmettingen heen raken, maar met zo’n voorspelling moeten we voorzichtig zijn,” zei hij na coronaoverleg. “Of die daling voldoende is om volgende week de avondlockdown te versoepelen, moeten we echt nog even afwachten. Eerst kijken we naar het nieuwe OMT-advies van komende vrijdag. De druk op de zorg is nog te hoog.”

Drukke plekken

Het OMT rekende voor dat ongevaccineerden weren van drukke plekken (2G) flink kan helpen tegen besmettingen en ziekenhuisopnamen. Vergeleken met de huidige coronapas kan het aantal infecties worden gehalveerd, het aantal ziekenhuisopnames zou met ruim 80 procent dalen. Bij evenementenorganisatoren en in de cultuursector klinkt ook enthousiasme, maar dat weerklinkt amper in het parlement en het publieke debat, meldt de Haagse bron.

Voorstander Jan Paternotte (D66) baalt mede daarom van de vertraging van 2G: “Het alternatief is een langere lockdown, een winterslaap in de avond. Nederland stelt zulke lastige keuzes steeds maar uit. Land na land gebruikt dit om open te blijven.”

De vertraging is opnieuw een nederlaag voor het kabinet, dat snakt naar meer draagvlak voor het coronabeleid. Het vertrouwen in de Nederlandse aanpak cirkelt sinds het najaar rond een dieptepunt, het parlementaire draagvlak is eveneens mager.

En toch laat minister De Jonge 2G nog niet helemaal los, het concept gaat slechts in de ijskast. In januari is meer bekend over de effecten van deze maatregelen in het buitenland, dan is mogelijk ook het omikronmysterie ontrafeld, schetste de minister: “Zonder toepassing van 2G zullen bepaalde sectoren, zoals delen van de horeca, cultuurinstellingen en evenementen, langer dan nodig gesloten moeten blijven.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden