PlusAchtergrond

Vergiftigde schippers belden dokter: ‘Die hield het op een buikgriep’

De Milieu Ongevallen Dienst van de RIVM bij metingen op het schip van André en VanessaBeeld RIVM

De toestand van het schippersechtpaar dat woensdag in Nieuwegein van boord werd gehaald omdat ze urenlang hadden blootgestaan aan giftige dampen, is nog steeds zeer ernstig. ‘We maken ons grote zorgen over hoe dit moet aflopen,’ meldt binnenvaartschipper Wim de Waardt vanuit het UMC in Utrecht.

Daar ligt zijn zoon André aan de hartbewaking en zijn schoondochter Vanessa aan een hart-longmachine op de intensive care. “Met André gaat het iets beter dan met mijn schoondochter, maar beiden hebben ze zeker 18 uur blootgestaan aan het bestrijdingsmiddel Fosfine. Dat is veel te lang, langer dan een mens zoiets kan verdragen.”

De Waardt senior, zelf ook binnenvaartschipper, vertelt wat er is gebeurd: “Ze hadden veevoer geladen in Amsterdam en zijn toen naar Vreeswijk bij Nieuwegein gaan varen. Onderweg werden ze zieker en zieker. Misselijk en overgeven, het werd met het uur erger. Ze hebben onderweg nog contact gehad met een dienstdoende dokter. Die hield het op een buikgriep. Maar ze bleven maar spugen en de hond vertoonde inmiddels precies dezelfde verschijnselen. Toen hadden ze onderhand wel in de gaten dat er toch iets anders aan de hand moest zijn. Ze hebben 112 gebeld op het moment dat ze gewoon niet meer op de benen konden staan. Daarop zijn ze in Vreeswijk door de brandweer en een ambulance van boord gehaald en naar het ziekenhuis gebracht.”

Fout

Fosfine wordt in de zeevaart gebruikt om een lading tegen ratten en ander ongedierte te beschermen. Het was ook gebruikt in een zeeschip geladen met veevoeder, dat in de haven van Amsterdam werd overgeladen in kleinere binnenvaartschepen. “Fosfine is zwaarder dan lucht,” zegt De Waardt. “Het zakt dus naar het onderste van het ruim. Er zijn meerdere ladingen uit dat zeeschip overgeladen. Het schip van André en Vanessa is als laatste geladen, zij hebben dus het onderste uit het ruim gekregen met daarin de hoogste concentraties fosfine.”

Normaal gesproken wordt er scherp gecontroleerd bij het overslaan van ladingen die ‘onder gas hebben gelegen’, zoals schippers dat noemen. Er wordt eerst gelucht, waarbij het gas vervliegt. Wim de Waardt: “Maar hier is dus iets helemaal fout gegaan.”

Ook in het laadruim van de Fox, het schip van André en Vanessa de Waardt uit Ouderkerk aan den IJssel, zakte het gif naar de bodem. “Het is ook in de stuurhut terecht gekomen, met alle gevolgen van dien. Ze zijn er heel erg ziek van geworden, we hopen maar dat het goedkomt. Maar het ziet er voorlopig nog heel zorgelijk uit.”

In het bloed van zijn zoon en schoondochter zijn volgens schipper Wim de Waardt concentraties fosfine aangetroffen tot veertien keer de waardes die een mens kan verdragen. Ook alle andere binnenvaartschepen die zijn geladen met hetzelfde veevoer zijn stilgelegd. De Waardt. “Maar nergens was het zo erg als bij ons.”

Lading

Zeker dertien andere schepen zouden dezelfde lading hebben. Zij zijn allemaal ingelicht en de bemanning is van boord gehaald. Hoe het met hen gaat is niet bekend. Het RIVM en de Milieu Ongevallen Dienst doen op dit moment onderzoek. De Fox ligt, afgeschermd van zijn omgeving, op de Lek bij Vreeswijk voor anker. In het ruim zou een waarde van 15 ppm fosfine gemeten zijn, waar dit maar 0,2 ppm zou mogen zijn.

Fosfine is een kleur en geurloos gas. Bij ratten veroorzaakt inname schade aan de nieren, lever, longen en hersenen. Mensen die in aanraking komen met het gas kunnen last krijgen van longirritatie, misselijkheid, hoofdpijn, vermoeidheid en duizeligheid. Bij een ernstige fosfine-vergiftiging kunnen de symptomen zijn: persistente hoest, acuut longoedeem, trillen, coördinatiestoornissen, cyanose, geelzucht, hartstoornissen en nierstoornissen. Uiteindelijk kan de patiënt in coma raken en overlijden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden