PlusAchtergrond

Verbouwd Schiphol is er klaar voor: ‘Reizigers hebben hierdoor meer ruimte’

Elke zomer overvol. Vertrekhal 1, het oudste deel van Schiphol Centrum, was vóór corona een mierenhoop. Nu dat na een rigoureuze verbouwing eindelijk is opgelost, zijn er nauwelijks passagiers.

De nieuwste CT-scanners voor handbagage en de modernste securityscanners voor passagiers staan klaar in de nieuwbouw van Vertrekhal 1. Beeld Susanne Stange
De nieuwste CT-scanners voor handbagage en de modernste securityscanners voor passagiers staan klaar in de nieuwbouw van Vertrekhal 1.Beeld Susanne Stange

“We laten Nederland hiermee weer op vakantie gaan,” zegt bouwmeester Michiel van Goor tussen de bouwvakkers die de laatste hand leggen aan Vertrekhal 1 van Schiphol, de terminal waarvandaan normaliter de meeste vluchten naar de mediterrane zon vertrekken. “We geven met deze verbouwing reizigers meer ruimte, zodat ze ook voor hun gevoel veilig kunnen gaan vliegen.”

De luchthaven trok vorig jaar de stekker tijdelijk uit een kwart van de bouwprojecten, waaronder de aanleg van een nieuwe terminal. Met de vooruitzichten dat het vliegverkeer zich misschien pas in 2024 herstelt, zijn uitbreidingen eventjes onnodig.

Niet alles werd stilgelegd. Onder meer de meta­morfose van het oudste stukje luchthaven ging wel door. De rust was zelfs een voordeel, een van de weinige lichtpuntjes van de coronacrisis. Wekenlang konden de belangrijkste toegangstrappen naar vertrekhal 1 worden dichtgetimmerd. “Als er 200.000 mensen per dag hadden gereisd, had dat nooit gekund.”

Vertrekhal 1, de terminal die het dichtst bij de verkeerstoren staat, is niet alleen het oudste deel van Schiphol maar ook het meest chaotische deel. Vooral in precoronazomers wilden de rijen nog wel eens tot buiten staan. “Het was altijd krap rond de incheckbalies en de route naar de passagierscontrole. Soms te krap.”

Een verbouwing van de veiligheidscontroles in 2013 bood geen soelaas. De belofte dat daardoor lange rijen en wachttijden zouden af­nemen, kwam nimmer uit doordat het aantal passagiers in de jaren erna van 50 miljoen naar ruim 70 miljoen groeide. Het infarct werd zo groot dat Schiphol zelfs een tijdelijke extra vertrekhal moest neerzetten.

Een rigoureuze oplossing was onvermijdelijk. De afgelopen vier jaar werd in de oerterminal met hakken en breken dezelfde remedie toe­gepast die eerder met succes in de drie andere terminals is gebouwd. De complete veiligheidscontrole vindt nu plaats op een nieuwe tussenverdieping die boven de incheckbalies is neergezet.

Voetbalvelden

Als marktstalletjes liggen daar 21 nieuwe ‘beveiligingsopstellingen’ naast elkaar, de bekende rijen waar handbagage op de band gelegd moet worden. De nieuwbouw sluit naadloos aan op de zes jaar geleden gebouwde tussenverdieping van ‘KLM terminal’ 2. Met het oppervlak van twee voetbalvelden vormen ze het grootste ‘security­filter’ ter wereld.

“Als we zien dat het aan de Schengenkant druk wordt, dan schakelen we gewoon ruimte in terminal 2 bij en andersom, zegt Hedzer Komduur, plaatsvervangend beveiligingsdirecteur van Schiphol. “Vaak sluit dat vanwege het verschil in vliegtijden mooi op elkaar aan. Zo kunnen we mensen beter spreiden.”

Na de verbouwing krioelen passagiers ook minder door terminal 1. “Hiervoor liepen mensen met koffers en mensen met alleen hand­bagage door elkaar,” zegt Van Goor. “Ook gingen er ook nog mensen door de terminal naar het panoramaterras en de horeca. Daardoor werd het erg chaotisch.”

Vertrekhal 1 van Schiphol is grondig verbouwd; de veiligheidscontrole is nu op een volledige nieuwe tussenverdieping. Beeld Susanne Stange
Vertrekhal 1 van Schiphol is grondig verbouwd; de veiligheidscontrole is nu op een volledige nieuwe tussenverdieping.Beeld Susanne Stange

Nu hebben kofferloze reizigers hun eigen ingangen die hen meteen naar de veiligheidscontrole brengen. De vertrekhal is er een flink eind voor uitgebreid. Wie eerst bagage afgeeft of een instapkaart afhaalt bij de incheckbalies, volgt een alternatieve route. Voor het populaire uitkijkterras, dat vanwege corona nog eventjes dicht blijft, is een aparte toegang met loopbrug door de terminal gebouwd. “Dat is een enorme ontlasting van de hal.”

Asbestproblemen

Vertrek 1 gaf zich moeizaam gewonnen. De verbouwing liep een jaar uit doordat tijdens de werkzaamheden allerlei obstakels opdoken. Van leidingen die niet in kaart waren gebracht, tot een asbestprobleem dat veel groter bleek dan verwacht.

Alsof je bouwt in de prehistorie van Schiphol-Centrum. Zo voelde het de afgelopen vier jaar voor Van Goor.

“We hebben asbest gevonden onder 30 centimeter beton. Het is bijzonder om te werken in iets uit 1967, bijna industrieel erfgoed. Maar ook vol verrassingen. Het gebouw kan zo veel verbouwingen aan, hoewel we het laatste er nu wel uitgeperst hebben.

Verbouwd om verdere groei van het aantal passagiers op te vangen, gaat de veiligheidscontrole in Vertrek 1 de komende week open na een jaar waarin Schiphol 50 miljoen reizigers verloor. “Nu hopen we dat het weer op gang zal komen,” zegt Van Goor. “We kijken er naar uit dat het weer kan, met de Marechaussee en de beveiligers. Het is een symfonie die weer op gang moet komen.”

Tot begin juli wordt nog aan de laatste details gewerkt in de vertrekhal. Beeld Susanne Stange
Tot begin juli wordt nog aan de laatste details gewerkt in de vertrekhal.Beeld Susanne Stange

De koffer kan dichtblijven

Nooit meer de vakantiebagage uitpakken. Als laatste plek op Schiphol kan vanaf nu ook in ‘Schengenterminal’ 1, voor vluchten binnen groot-Europa waarvoor geen paspoort nodig is , de handbagage dicht blijven. “We lopen hiermee voorop in de wereld.”

Daarmee zijn alle 75 veiligheidscontroles op Schiphol voorzien van de nieuwste apparatuur: CT-scanners voor koffers, securityscanners voor mensen. Beide zijn veel slimmer dan hun voorgangers. Beveiligers krijgen 3D de doorgelichte inhoud van de koffer te zien, waarop mogelijke pijnpunten – vloeistoffen, scherpe voorwerpen, rare elektronica – al staan aangegeven.

De oude machines leverden een plat beeld,” zegt beveiligingsdirecteur Hedzer Komduur. “Als in een koffertje van alles op elkaar gestapeld lag, was dat heel moeilijk beoordelen. Daarom moesten laptop en vloeistoffen altijd uit de tas. De nieuwe scanners maken 3D-beelden. De beveiliger kan als een computerspelletje het beeld draaien en achter die laptop bekijken.”

“Daardoor kan de controle allemaal ook veel sneller. Ik kom wel eens op buitenlandse vliegvelden. Dan wordt je toegeblaft wat je allemaal uit je tas moet halen. Daar worden mensen onrustig van, uitpakken en inpakken kost veel meer tijd.”

Alleen de jas moet nog uit. “Maar we zijn bezig de securityscanners zo aan te passen dat, dat in de toekomst niet meer hoeft.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden