Veiligheidsberaad: Avondklok is heftig en zal niet streng worden gehandhaafd

Een avondklok die overwogen wordt is een ‘verregaande inbreuk’ op de persoonlijke levenssfeer van Nederlanders en ‘een heel heftige maatregel’ die het kabinet weloverwogen moet inzetten. Dat zegt Hubert Bruls, voorzitter van het Veiligheidsberaad.

Hubert Bruls.Beeld ANP

 “We zijn over dit onderwerp in gesprek met de voorzitters van de veiligheidsregio’s, maar het kabinet moet heel goede argumenten hebben om dit door te zetten. Een avondklok moet echt toegevoegde waarde hebben in het huidige pakket.”

De plannen van het kabinet om eventueel een regionale avondklok in te stellen kunnen in de Tweede Kamer op weinig enthousiasme rekenen. Een meerderheid wil dat het parlement het laatste woord krijgt, of ziet zelfs helemaal niks in de maatregel. “Een avondklok is een stap die je alleen in uiterste noodzaak en heel goed onderbouwd kan inzetten,” meldt GroenLinks. “We missen nu de onderbouwing van de effectiviteit en de noodzaak, daarom zijn we kritisch.”

Behoorlijke inperking

Volgens het Veiligheidsberaad, dat uit de voorzitters van de 25 veiligheidsregio’s bestaat, is een avondklok in de uitvoering mogelijk. “Het is in die zin niet anders dan het sluiten van de horeca of de bioscopen, maar qua karakter gaat het hier om iets heel anders. Dat je een bepaald aantal uur niet op straat mag komen is een behoorlijke inperking van de vrijheid van de Nederlanders. Daarover moet eerst heel goed gesproken worden, en er moet een bijzondere wet aangepast worden,” zegt Bruls.

Die wet, de Wet Buitengewone Bevoegdheden Burgerlijk Gezag, wil het ministerie van Justitie gebruiken om de avondklok mogelijk te maken. Deze wet is dezelfde die de Nederlandse regering kan gebruiken om de noodtoestand uit te roepen. Een avondklok die via deze route tot stand komt, zou niet door het parlement hoeven te worden goedgekeurd. Daar is D66-fractievoorzitter Rob Jetten het niet mee eens, zo laat hij op Twitter blijken: “Maandenlange discussie in parlement gehad over de corona-noodwet. Zeer belangrijk element: Kamer moet betrokken zijn bij coronamaatregelen. En dan een avondklok - de meest vrijheidsberovende maatregel tot nu toe - willen instellen buiten het parlement om? Dacht het niet!”

Onmogelijk handhaven

Onder politieagenten en boa’s - die erop moeten toezien dat een avondklok wordt nageleefd - is voorlopig weinig enthousiasme over het plan. “We hebben met het oog op de verspreiding van het coronavirus begrip voor een avondklok, maar het is een maatregel die wij echt niet zien zitten,” zegt Richard Gerrits, voorzitter van vakbond BOA ACP. “Met de huidige capaciteit en het bestaande pakket aan maatregelen kunnen wij een avondklok onmogelijk handhaven.”

De handhavingsorganisaties ‘staan op barsten’, zegt Gerrits. Een avondklok bovenop de al bestaande maatregelen is simpelweg niet te handhaven. “De werkdruk is enorm, het ziekteverzuim is hoog en we krijgen geen extra mensen gevonden als een boa uitvalt. We vrezen dat we straks slechts de helft van het beschikbare aantal mensen kunnen inzetten. Dat is zorgelijk. Tegenwoordig mag je van geluk spreken als je in de avond een boa op straat tegenkomt.”

Ramptoerisme

Volgens Hans Schoones van politievakbond ANPV kan het kabinet beter één lijn trekken. “Met een regionale avondklok krijg je ramptoerisme: dan gaan mensen andere gemeentes opzoeken waar die maatregel niet van kracht is. Dat is volgens mij het laatste wat je wilt.” Gerrit van de Kamp van politievakbond ACP vraagt zich af hoe een avondklok in de praktijk gaat werken. “Hoe gaan we om met de vitale beroepen, zoals verplegers, die in de avonduren nodig zijn om ons land draaiende te houden? Hoe gaan we om met uitzonderingen? Een avondklok is mogelijk, maar dan moet het helemaal dichtgetimmerd zijn.”

Een woordvoerder van de nationale politie stelt dat de agenten er klaar voor zijn om een avondklok te handhaven, mocht dat nodig zijn. “Wij gaan dit gewoon handhaven, net zoals dat het geval is met de andere maatregelen. We vragen veel van onze agenten, maar die staan voor de handhaving en veiligheid in Nederland. De politie gaat hierbij vooral uit van het draagvlak onder de bevolking. We kunnen niet op iedere hoek van de straat staan. Gelukkig zien wij dat de meeste mensen in Nederland zich aan de regels houden.”

Politieke reacties op plan regionale avondklok

Ook andere partijen hebben weinig begrip voor een avondklok. “We hebben lang gesproken over de coronawet die alle maatregelen van een juridische basis moest voorzien,” zegt Attje Kuiken van de PvdA. “In geen enkele versie van die wet stond iets over een avondklok.” Het voornemen van het kabinet vindt ze ‘onbegrijpelijk’.

GroenLinks en de SP zien het evenmin zitten. GroenLinks vindt een avondklok een stap ‘die je alleen in uiterste noodzaak en heel goed onderbouwd kan inzetten’, zegt een woordvoerder. “We missen nu de onderbouwing van de effectiviteit en de noodzaak, daarom zijn we kritisch.”

“Als het kabinet dit wil kan ze dat gewoon voorleggen aan de Tweede Kamer,” stelt SP-Kamerlid Ronald van Raak. “In plaats van gebruik te maken van een vreemde noodwet.”

PVV-leider Geert Wilders was woensdag tijdens het coronadebat al zeer kritisch over het voornemen van de regering. “Buitenproportioneel,” noemde hij het, en hij riep het kabinet op af te zien van de invoering van een avondklok.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden