PlusAchtergond

Veilig Thuis: meldingen in coronacrisis ernstiger van aard

Kinderen die worden verwaarloosd, mensen met psychiatrische problemen die geen bezoek meer ontvangen. De Veilig Thuisorganisaties zien, met name in Gelderland en Flevoland, het aantal acute meldingen, waarbij mensen of gezinnen niet veilig zijn, tijdens de coronacrisis enorm toenemen. Ze roepen op: meld problemen sneller of vraag hulp aan je omgeving.

‘Ouders doen echt hun best om de kinderen nu goed te begeleiden, maar soms lukt het ze gewoon niet,’ zegt de directeur van Veilig Thuis Noord- en Oost-Gelderland Azime Gülhan. Beeld Getty Images
‘Ouders doen echt hun best om de kinderen nu goed te begeleiden, maar soms lukt het ze gewoon niet,’ zegt de directeur van Veilig Thuis Noord- en Oost-Gelderland Azime Gülhan.Beeld Getty Images

Buren zien hoe een kind de hele dag in de vrieskou op de slippers en in korte broek buiten rondstruint. Op wat normaal gesproken een schooldag zou moeten zijn. Juffen zien tijdens hun online lessen dat de haren van één kindje nooit zijn gekamd. Omwonenden horen uit één woning voortdurend gegil. Elke dag opnieuw.

Concrete voorbeelden mag directeur van Veilig Thuis Noord- en Oost-Gelderland Azime Gülhan vanwege privacyregels niet geven. Maar zaken zoals hiervoor beschreven, komen nu meer voor dan ooit. Sterker, het aantal meldingen van acute zaken is bij deze Veilig Thuisorganisatie meer dan verviervoudigd tijdens coronatijd.

Niet meer wassen

“Voor corona hadden we ongeveer één acute zaak per dag, nu vier à vijf,” zegt Gülhan. Medewerkers van Veilig Thuis nemen contact op met het gezin of gaan op bezoek als er een melding wordt gedaan door bijvoorbeeld buren of de politie, omdat er zorgen zijn over de veiligheid. Veilig Thuis beoordeelt of er sprake is van huiselijk geweld en/of kindermishandeling. En of een persoon in direct fysiek gevaar is of bescherming nodig heeft.

Als dat zo is, dan worden meteen - samen met het gezin - veiligheidsafspraken gemaakt en hulp georganiseerd. Dat kan met hulp van familie, buren, kennis maar ook professionele zorg.

De coronamaatregelen zorgen voor een aantal grote problemen. Ten eerste kan een deel van de ouders het niet aan om de kinderen heel de dag thuis te hebben. Gülhan: “Die problemen spelen in alle lagen van de bevolking, al is het wel zo dat zelfredzame mensen eerder aan de bel zullen trekken als het thuis niet goed gaat. En mensen die meer ruimte in huis hebben, hebben het eenvoudiger.”

Ten tweede is het gebrek aan bezoekjes thuis een probleem. Bijvoorbeeld voor mantelzorgers, mensen met een psychiatrisch probleem of een licht verstandelijke beperking. “Ineens komen opa en oma, de ouders, of professionals niet meer langs. De omgeving valt weg. Ze zijn aangewezen op zichzelf, maar kunnen zich niet redden. Of ze staan plots alleen bij het verzorgen van hun kinderen of ouders. De druk is hoog. Het gevolg kan zijn dat iemand zichzelf of de kinderen volledig verwaarloost. Het huis wordt een troep, ze wassen zich niet meer. Heel schrijnend.”

24/7 beschikbaar zijn

Veilig Thuis werkt nauw samen met de ziekenhuizen. Ook via die weg komen ernstige meldingen binnen. Bijvoorbeeld over baby’s en kinderen die met letsel worden opgenomen. “Ouders doen wel echt hun best om de kinderen nu goed te begeleiden,” benadrukt de directeur. “Maar soms lukt het ze gewoon niet: 24/7 beschikbaar zijn voor je kinderen en ook nog zelf werken. Ze staan onder druk, hebben stress door corona. Ik geef het je te doen.”

Tijdens de eerste coronagolf viel in veel gevallen de hulpverlening helemaal stil. Dat is nu beter geregeld, ziet Gülhan. “Al is niet voor iedereen online hulp genoeg. Mensen die werkloos zijn of schulden hebben en daardoor stress ervaren... Die problemen worden tijdens corona alleen maar groter.”

Het totaal aantal meldingen neemt overigens nauwelijks toe. Maar de meldingen worden dus wel ernstiger. Datzelfde ziet Veilig Thuis Flevoland. In IJsselland ziet directeur Ellen Rooijer wel een stijging van ongeveer 10 procent in het aantal acute zaken. “Maar dat is een jaarlijkse stijging die we vaker zien. We zagen pieken in november en december. Dan zou je denken: corona. Maar ook vorig jaar in januari was er een piek. Dus voor de echte uitbraak.”

De Veilig Thuisorganisaties hebben nog genoeg personeel, al staan er altijd vacatures open. Noord- en Oost-Gelderland heeft 60 medewerkers klaarstaan voor gezinnen en huishoudens die te maken hebben met huiselijk geweld en kindermishandeling

Buurkinderen opvangen

De organisaties roepen iedereen op eerder aan de bel te trekken. Gülhan: “We worden nu pas vaak ingeschakeld als het al helemaal uit de hand is gelopen. Bijna driekwart van onze meldingen komt via de politie binnen. Het liefst zou je dat percentage verminderen. Dat vaker buren en docenten aan de bel trekken. Maakt niet uit wie, als we maar op tijd zijn.”

Probleem is dat lang wachten ervoor zorgt dat het uit de hand loopt en er een geweldscyclus ontstaat die niet meer te stoppen is. “Ik ken verhalen van vrouwen die tien jaar lang mishandeld zijn. Pas achteraf zien ze in dat dit niet normaal was. Maar de plegers isoleren de slachtoffers. Het wordt steeds ‘gewoner’ om klappen te ontvangen. Die cyclus moet je als buitenstaander kunnen doorbreken, omdat je als buitenstaander sneller ziet dat er iets niet klopt.”

“Jij en ik kunnen zelf wat doen. Als we ons zorgen maken. Stap er op af: gaat het goed? Kunnen we iets voor je doen? Soms is het opvangen van de buurkinderen voor twee uurtjes per dag al genoeg om de druk te verlichten. Je hoeft bij zo’n gesprek niet meteen je vermoedens te uiten.”

Rooijers voegt daaraan toe: “Je kunt ook ons bellen. Het is niet zo dat we meteen een officiële melding doen en er meteen allerlei hulpverlening in actie moet komen. Soms komen we er met goede gesprekken al uit of geven we alleen advies. Het melden moet laagdrempeliger zijn.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden