Van Engelshoven: Nog even geduld voor uitgewerkt noodpakket cultuursector

Het kabinet zal meer geld uittrekken voor theaters, poppodia en andere culturele instellingen en ondernemers dan de al toegezegde 300 miljoen euro. Dat bedrag is ‘de eerste tranche voor de eerste maanden’. Het noodpakket wordt verder uitgewerkt, stelde minister Ingrid van Engelshoven (Cultuur) die in een debat de Tweede Kamer om ‘enig geduld’ vroeg.

Minister Ingrid van Engelshoven (Cultuur) tijdens het debat in de Tweede Kamer over de impact van de coronacrisis op de cultuursector. Beeld ANP/Bart Maat

De D66-bewindsvrouw erkende dat het eerder toegezegde bedrag ‘niet voldoende’ is om de sector door de coronacrisis te helpen. Gemeenten en provincies brengen nu in kaart wat er ook op langere termijn nodig is. Die lokale overheden moeten zelf ook bijdragen aan het redden van de instellingen in hun regio. Een deel van de Tweede Kamer vroeg wel om extra financiering, omdat gemeenten vanwege het coronavirus te maken hebben met minder inkomsten.

Van Engelshoven gaat ook onderzoeken of de huur van rijksmusea voor drie maanden kan worden kwijtgescholden ‘waar dat nodig is’. Deze musea kregen eerder te horen dat hun huur voor drie maanden werd opgeschort, wat betekende dat ze die ‘huurachterstand’ op een later moment alsnog moeten inlopen.

Nemo, het wetenschapsmuseum in Amsterdam, werd door de minister bij naam genoemd als voorbeeld van een museum dat – zoals het kabinet graag ziet – heeft ingezet op eigen inkomsten om hun broek op te houden in plaats van enkel subsidie. Juist deze musea hebben het nu extra zwaar. “Dat heb ik scherp op het oog,” stelde de bewindsvrouw. “We gaan het niet laten gebeuren dat die omvallen.”

Spierballentaal

Met name de linkse oppositiepartijen vinden dat het kabinet te weinig doet voor de cultuursector, die van de een op de andere dag is ingestort omdat door het coronavirus concerten en voorstellingen zijn verboden, musea dichtzitten en festivals zijn afgelast. Zo nam PvdA-leider Lodewijk Asscher het Van Engelshoven kwalijk dat zij niet in navolging van minister Wopke Hoekstra ‘whatever it takes’ heeft gezegd. “Ik ben niet zo van de spierballentaal,” riposteerde Van Engelshoven.

Zij stelde gezien de omstandigheden ‘tevreden’ te zijn met de maatregelen. “Je kunt lang treuren over wat je niet hebt gekregen, maar ook kijken naar wat je wél hebt gekregen.” Van Engelshoven wees erop dat culturele bedrijven en ondernemers naast de 300 miljoen euro die voor de sector werd uitgetrokken ook een beroep kan doen op de maatregelen die het kabinet al eerder nam.

Zo krijgen 1200 bedrijven in de kunst en cultuur loonsubsidie, krijgen 90.000 zelfstandigen in de sector een uitkering en kunnen 70.000 bedrijven gebruikmaken van de eenmalige noodgift van 4000 euro. “Als ze dat allemaal doen en ik de rekensom maak, dan gaat het om 280 miljoen euro. Dat is niet weinig.”

Ondernemers en freelancers

GroenLinks wees erop dat de miljoenen van cultuurminister Van Engelshoven vooral naar instellingen gaan die al subsidie ontvangen en niet naar ondernemers en freelancers in de sector. Het waren volgens GroenLinks-Kamerlid Niels van den Berge vooral de voormalige VVD-staatssecretarissen Halbe Zijlstra (Cultuur) en Paul de Krom (Sociale Zaken) die er door hun bezuinigingen voor zorgden dat er meer ondernemers en zzp’ers in de cultuursector kwamen. “Het kabinet doet nu niets voor deze groep.”

VVD-Kamerlid Zohair El Yassini bestreed dat. “Culturele ondernemers waren er ook al vóór kabinet-Rutte I.” Hij stelde dat het kabinet er juist voor heeft gekozen om de bestaande infrastructuur te behouden, zodat er na de coronacrisis nog poppodia en theaters zijn om in op te treden. “Je kunt een transportbedrijf wel redden, maar als er geen wegen meer zijn kan het transportbedrijf na de crisis de weg niet meer op.”

Die vergelijking, zei SP-Kamerlid Peter Kwint, kan ook andersom worden gemaakt. “Als je straks mooie wegen hebt, en je hebt geen transportbedrijf meer om eroverheen te rijden, heb je er ook niks aan.” PvdA-leider Lodewijk Asscher stelde dat ‘de hele infrastructuur dreigt weg te spoelen’. “En een onafzienbare reeks makers uit de cultuur en creatieve sector die het op deze manier niet gaan redden.”

Aardappelboeren

Van Engelshoven wees erop dat de cultuursector de eerste sector was waarvoor extra geld werd vrijgemaakt. Diezelfde avond kwam het kabinet echter met een groter steunpakket, 650 miljoen euro, voor de sierteelt en aardappelboeren. GroenLinks, SP en de Partij voor de Dieren stelden dat cultuur er in vergelijking met andere sectoren en luchtvaartmaatschappij KLM, waar het kabinet de knip voor heeft getrokken, bekaaid afkomt. “De sierteeltsector krijgt een dubbel zo groot steunpakket, terwijl die niet eens gesloten is,” aldus SP’er Kwint.

Hij wees ook op de bedrijven die de dupe zijn van het feit dat de culturele sector stilligt. “Hoe moeten festivals weer op gang komen als er niemand is om het podium te bouwen, de lampen op te hangen en het geluid te regelen?”

PvdA-leider Lodewijk Asscher noemde het ‘maatschappelijke belang’ van cultuur. “Het biedt troost, empathie, creativiteit, inspiratie en verbeeldingskracht. Precies wat we nu nodig hebben.” Hij haalde de reactie van de Britse oorlogspremier Winston Churchill aan – ‘hoewel hij het niet echt gezegd schijnt te hebben’ – toen er in de Tweede Wereldoorlog werd geopperd te bezuinigen op cultuur. “Then what are we fighting for?”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden