Plus

Van der Burg neemt na 32 jaar afscheid van stadspolitiek

Op 15 maart 1987 werd Eric van der Burg gekozen in de deelraad van Zuidoost, 32 jaar later neemt hij afscheid van de stadspolitiek. Hij wil voortaan compromissen smeden in de Eerste Kamer.

Beeld ANP

Deelraad, gemeenteraad, daarna acht jaar wethouder. Na de dood van Eberhard van der Laan was Eric van der Burg zelfs een paar weken waarnemend burgemeester, het mooiste wat hij ooit mocht doen. Nu stopt hij.

Van der Burg staat op nummer elf van de VVD-lijst voor de Eerste Kamer en het moet naar eigen zeggen wel gek lopen als hij na de komende Provinciale Statenverkiezingen geen senator wordt. "Ook als ik onverhoopt niet word verkozen, is het mooi geweest." Op 13 maart neemt hij afscheid van de Amsterdamse politiek.

Het is een einde van een tijdperk. Van der Burg is naar eigen zeggen de vleesgeworden Amsterdamse VVD'er. Hij is de politicus met verreweg de meeste ervaring in de Amsterdamse politiek en daarmee een uitstervend soort.

Het nadenken over een vertrek begon toen in maart 2018 duidelijk werd dat VVD na de verkiezingen niet zou terugkeren in het college. GroenLinks, de grote winnaar, koos voor een progressief verbond met D66. Daarmee kwam een einde aan acht jaar wethouderschap, de baan waar hij als jongen van droomde.

Is dat geen kat in de zak voor Amsterdammers die vorig jaar op u hebben gestemd?
"Nee, want ik ben een jaar gebleven. Bovendien is niet zo dat ik dit na vier jaar al voor gezien houd. Ik ben geen jobhopper. Dit kan ik op een goede manier verantwoorden."

U had toch gewoon in de gemeenteraad kunnen blijven?
"Mijn vertrek heeft te maken met persoonlijke ambitie. Ik denk dat ik in de Eerste Kamer meer kan bereiken dan in Amsterdam. Ik zit als voormalig wethouder nu in de oppositie, tegenover een hechte coalitie die weinig ruimte biedt aan andere partijen. Dat betekent toch dat wij als VVD aan het einde van de stemmingen weinig binnenhalen en de coalitie alles. Dan kan ik in Den Haag een grotere rol spelen, zeker in het licht van wat ik denk dat gaat gebeuren."

En dat is?
"Ik verwacht dat de Haagse coalitie zijn meerderheid verliest in de Eerste Kamer. VVD, CDA, D66 en ChristenUnie zullen meerderheden moet vinden bij oppositiepartijen. In de praktijk zullen ze dan uitkomen bij PvdA, SP en GroenLinks. Ik denk dat ik hierbij een brugfunctie kan vervullen, als linkse VVD'er. Ik ben geliefder bij de PvdA dan bij sommige VVD'ers. Zo'n rol past bij mij."

Heeft u niet veel te veel energie voor die toch wat rustige Eerste Kamer?
"Ik heb inderdaad veel energie, maar die kan ik kwijt in de andere dingen die ik doe. De Eerste Kamer is een mix van politiek en bestuur. Dat trekt mij. Ik vind het interessant om te beschouwen."

Vorige week riep u nog in de gemeenteraad dat Sylvana Simons van Bij1 zich kapot moet schamen. Dat is niet erg beschouwend.
"In de raad hebben we weinig van dit soort debatten en in de Eerste Kamer waarschijnlijk nog minder. Los daarvan, mocht ik daar met iemand in debat raken die dingen zegt die niet kunnen, dan krijg je ook daar wie ik ben."

Wethouders met wie u in het college zat, zijn minister geworden, zoals Lodewijk Asscher, Eric Wiebes en Kajsa Ollongren. Is de Eerste Kamer geen troostprijs?
"Nee hoor. Ik heb altijd gezegd: ik hoef niet naar Den Haag. Als de premier mij belt, zou ik geen nee zeggen. Maar ik ben nooit gevraagd."

Steekt dat?
"Nee. daarvoor ben ik ook te veel een atypische VVD'er. Ik ben die rare, wat linkse VVD'er uit Amsterdam en pas niet in het profiel."

Hadden ze daarin gelijk?
"Voor het kabinet Rutte 1, met gedoogsteun van de PVV, hadden ze het niet hoeven vragen. Maar in het kabinet VVD en PvdA was dat vast goed gegaan. Hoe dan ook: wethouder zijn was een droom, de Eerste Kamer een besluit."

Is het gelukt om het verschil te maken in Amsterdam?
"Op sommige punten wel. Mijn grootste succes is de aanpak gezond gewicht. Voor de rest heb ik mijn rol gespeeld. De stad staat er beter voor dan toen ik begon. Maar dat komt vooral doordat de samenleving en de economie het goed hebben gedaan."

U noemt de hervorming van de erfpacht niet als een succes, terwijl u daar jaren voor hebt gestreden. Bent u niet blij met het resultaat?
"Jawel. Erfpacht was het allerzwaarste dossier en politiek gezien was dit het heftigste dat ik heb meegemaakt. Ik sta nog steeds volledig achter de verbeteringen die we hebben doorgevoerd."

Opgebiecht

Leermeester
“Henk Dijkstra, directeur Leger des Heils, zijn onvoorwaardelijke inzet en liefde voor mensen is een voorbeeld.”
Hoogtepunt
“De derde ster van Ajax.”
Dieptepunten
“De Bijlmerramp en de zeden­zaak. De pijn en het ongeloof op de gezichten van mensen, zal mij altijd bijblijven.”
Grootste liefde
“Mijn twee jongens: Daan en Mart.”
Grootste verandering
“Toen ik na 40 jaar Zuidoost verliet als gevolg van mijn scheiding. Zuidoost blijft mijn thuis.”

Er stappen nauwelijks mensen over naar het nieuwe stelsel en de pacht kost nog steeds enorm veel geld. Is het een mislukking?
"Het is een kwestie van tijd. Na 2020, als de kortingsregeling vervalt, ga je de grote verschillen zien tussen wie overstapt en wie niet. Ik wist dat ik met erfpacht een loodzwaar dossier zou binnenhalen. De uitvoering heb ik onderschat.''

''De mensen die het meest van de nieuwe erfpacht profiteren, wonen in Noord, Nieuw-West en Zuidoost en zijn vooral bezig met het einde van de maand in plaats van de verre toekomst. In de hardcore VVD-gebieden viel de combinatie van waardestijging en de techniek van het stelsel het duurst uit. Het was niet fijn om in zaaltjes verrot gescholden te worden door je ­eigen achterban."

Ook een van uw andere dossiers, de Javabrug over het IJ, komt niet van de grond omdat Rijkswaterstaat die als onveilig beoordeelt. Had u die bezwaren niet kunnen voorzien?
"Ik ben het niet eens met Rijkswaterstaat. ­Natuurlijk heb je als scheepvaart het liefst vaarwegen zonder belemmeringen. Maar een samenleving is complexer dan een enkelvoudig nautisch belang. Ik kom op voor Amsterdammers, en die hebben veel meer verbindingen nodig van en naar Noord."

Hoe is de VVD veranderd in die 32 jaar dat u er actief bent?
"We hebben het al heel lang in de naam staan, maar sinds Mark Rutte zijn we pas echt de brede volkspartij. Dat betekent ook dat er flanken zijn ontstaan. Ik voel mij meer thuis bij het liberale, dan bij het rechts-conservatieve smaldeel. Het levert ook spanning op, omdat het liberale marktdenken, waar ik voor ben, in Amsterdam tegen z'n grenzen aanloopt.''

"Ik ben voor Airbnb. Maar dan wel tijdens de dagen dat je met vakantie bent, en niet het hele jaar omdat je zelf ergens anders gaat wonen. We lopen ertegenaan dat mensen wel de vrijheid willen nemen, maar niet de verantwoordelijkheid."

CV

Geboren
9 oktober 1965 in Amsterdam, groeide op in Friesland en verhuisde in 1975 naar Zuidoost.
Opleiding
1984 Augustinus College, vwo
1984-1992 Nederlands Recht, VU (niet afgemaakt)
Loopbaan
1987: lid stadsdeelraad Zuidoost
1991-1997: stadsdeelwethouder Zuidoost
1997-1998: stadsdeelraad Zuidoost
2001-2010: lid ­gemeenteraad ­Amsterdam
2010-2018: Wethouder Amsterdam
2018-2019: fractievoorzitter VVD in gemeenteraad Van der Burg woont in Noord en heeft twee kinderen.

U zei ook: 'hoe meer asielzoekers hoe beter'.
"Ja, de Amsterdamse VVD is afwijkend van de partij en ik ben weer wat afwijkend van de Amsterdamse VVD. Dat werd hierdoor goed duidelijk. Maar die ruimte is er dus wel, want ik sta nu op een verkiesbare plek voor de Eerste Kamer."

Past u nog wel bij de VVD?
"Ik grom wat vaker dan ik deed in de tijd van partijleiders als Nijpels, Van Aartsen en Kroes. Op de dag dat Klaas Dijkhoff een kritisch interview gaf over het klimaatakkoord, heb ik onze expert duurzaamheid Cees Eenhoorn gebeld en ben ik ad hoc met hem meegereden naar een bijeenkomst van Liberaal Groen in Nijmegen, bij wijze van statement."

Wordt de Amsterdamse VVD door uw vertrek rechtser?
"Ja, dat zal effect hebben. Dat ik al zo lang meedraai in het bestuur, betekent ook dat ik de positie van het college beter begrijp. Maar in de oppositie moet je juist je eigen punt compromisloos laten zien. Er komt een nieuwe balans, en zo hoort het ook."

Heeft al die bestuurlijke ervaring u ongeschikt gemaakt voor de oppositie?
''Ho ho, ik heb de term kneiterlinks erin gefietst, dus ik heb m'n dingetjes nog wel gedaan. Maar het is inderdaad wel goed dat de fractie nu haar oppositionele rol kan spelen."

Eric van der Burg Beeld Wouter le Duc
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden