PlusReportage

Van de toiletkamer van Sophie, tot de krokodil in Hendriks werkkamer: Paleis Het Loo gaat weer open na verbouwing

De poppen waar Wilhelmina niet mee mocht spelen, de bedkamer waar Mary in de zeventiende eeuw dierbaar bezoek ontving. Een schemerlamp aan een olifantenslurf, gemaakt voor prins Hendrik. In Paleis Het Loo, dat volgende week heropent, is meer dan voorheen te zien wie de mensen waren die hier leefden.

Johannes Rutgers
De kamer van prins Hendrik in Paleis Het Loo. Beeld Maarten Sprangh
De kamer van prins Hendrik in Paleis Het Loo.Beeld Maarten Sprangh

Paleis Het Loo in Apeldoorn is de afgelopen jaren verbouwd en heringericht. Voorheen werd de bezoeker overladen met propvolle vertrekken met allerhande meubels, schilderijen, serviesgoed, jachttrofeeën. Voor de nieuwe opzet zijn rigoureuze keuzes gemaakt. Maar wel historisch verantwoord. Elk vertrek is teruggebracht naar een bepaald moment in de geschiedenis.

Zo zijn twee verhaallijnen uitgezet in het hoofdgebouw. Een neemt de bezoeker mee naar eind zeventiende eeuw. De start: Het Loo als zomerverblijf van stadhouder Willem III en prinses Mary. De tweede behandelt de koninklijke bewoning in de negentiende en twintigste eeuw.

Er is meer logica en samenhang en de verhalen worden aansprekender verteld. Zowel liefhebbers van geschiedenis als bezoekers die op zoek zijn naar lief en leed van de paleisbewoners, komen aan hun trekken. Vanaf 15 april zijn de tijdvakken te beleven aan de hand van een audiotour.

Een greep uit de vertrekken

Werkkamer van Wilhelmina

De druk op een 18-jarige die een volk moet leiden, is hier voelbaar. De werkkamer zit vol symboliek, zoals verwijzingen naar haar voorgangers. In Wilhelmina’s speelkamer, iets verderop, staan de poppen waarmee ze vanaf haar tiende niet meer mocht spelen. Op meer plekken is goed voor te stellen wat haar bijzondere positie betekende. Bij welke drempels ze van privépersoon in vorstin veranderde. Hoewel dat niet altíjd aan een vertrek was gekoppeld. “Dit was de ruimte waar Wilhelmina belangrijke gasten ontving,” zegt programmamaker Karlien Dijkstra in de audiëntiezaal. “Maar waar ook ’s avonds de sjoelbak werd neergezet.”

Hier werd de 18-jarige Wilhelmina aan haar taak gezet. Beeld Maarten Sprangh
Hier werd de 18-jarige Wilhelmina aan haar taak gezet.Beeld Maarten Sprangh

Kamer van prins Hendrik

Nostalgisch en curieus ingericht. Wilhelmina was de eerste koningin van Nederland en daarmee was haar man Hendrik de eerste prins-gemaal. Dijkstra: “Wat moest hij in die rol doen? Daar was nog niets voor geregeld.” De zoekende, soms wat verloren Hendrik omringde zich met spullen die herinnerden aan zijn afkomst en dingen die hem dierbaar waren. Een beer als vloerkleed, een krokodil met opengesperde bek en een schemerlamp die bungelt aan een echte olifantenslurf. In een hoekje een rij bierpullen, ergens anders een exotisch kamerscherm.

Werkkamer van prins Bernhard

Een van de meer atypische kamers in het paleis, want het verst af van het sprookjesbeeld. De echtgenoot van Juliana had meer dan Hendrik een idee bij zijn rol. Hij ontving zelf gasten en wilde graag laten zien dat hij een man van de wereld was. De kamer is onder meer voorzien van tl-verlichting, een platenspeler en een nogal wild gestuct plafond. Modern in 1952, inmiddels achterhaald. En op onderdelen zelfs ‘fout’, zoals het tafelblad van neushoornhuid.

De in 1952 moderne kamer van Prins Bernhard. Beeld ROBIN UTRECHT
De in 1952 moderne kamer van Prins Bernhard.Beeld ROBIN UTRECHT

Toiletkamer koningin Sophie

Sophie van Wurtemberg (1818 -1877) was de eerste echtgenote van koning Willem III. Het huwelijk was ronduit slecht en in 1855 scheidden de twee van tafel en bed. Ze traden bij officiële gelegenheden als stel naar buiten, maar leefden achter gesloten deuren los van elkaar. Sophie liet op Het Loo een kamertje inrichten in oosterse stijl. “Een soort duizend-en-één-nachtsfeer,” omschrijft Dijkstra het wonderlijke interieur. Destijds populair en het zal Sophie geholpen hebben de realiteit even te ontvluchten. “Ze heeft het zo laten inrichten dat ze zich hier prettig voelde.”

Sophie koos oosterse of Moorse sferen voor haar toiletkamer. Beeld ROBIN UTRECHT
Sophie koos oosterse of Moorse sferen voor haar toiletkamer.Beeld ROBIN UTRECHT

Kamerstelsel Mary

Ook Mary en William woonden gescheiden, maar dan omdat het gebruikelijk was. De vertrekken van Mary bevinden zich achter elkaar. Dat geeft een fraai doorkijkje en een inkijkje in de normen van eind zeventiende eeuw. Bezoek werd ontvangen in een grote zaal. Wie belangrijk was of door Mary vertrouwd werd, kon een vertrek verder komen. Bijvoorbeeld in de bedkamer. Daar stond weliswaar een bed en daar zal ze geslapen hebben, maar het was ook een plek om met mensen te praten. Wie nog dierbaarder was, kwam nog een ruimte verder, enzovoort. De kamers worden steeds kleiner en daarmee steeds intiemer.

De bedkamer van Mary. Beeld Maarten Sprangh
De bedkamer van Mary.Beeld Maarten Sprangh
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden