Vader Ruinerwolds gezin begrijpt eigen strafzaak niet

De unieke rechtszaak tegen de Ruinerwoldse vader die met zes van zijn kinderen jarenlang in totale afzondering leefde op een boerderij, is nog complexer geworden. Gerrit-Jan van D. begrijpt zijn eigen strafzaak niet, hebben gedragswetenschappers volgens zijn advocaat Robert Snorn vastgesteld. Hij kan daarom niet worden berecht, vindt Snorn.

Het huis in Ruinerwold waar de zes kinderen werden vastgehouden.Beeld EPA

Gerrit-Jan van D. (68) kan niet meer praten na een herseninfarct in 2016. Dat gebeurde toen hij nog zijn geheime leven leidde op de hoeve. Van D. zocht geen medische hulp. Nu stellen gedragsdeskundigen vast dat de vader leidt aan ‘globale afasie’. Hij kan niet meer praten, schrijven en lezen en heeft een ernstig verstoord taalbegrip. Met geen enkel hulpmiddel is Van D. in staat te communiceren, werd de afgelopen tijd duidelijk.

Volgens de gedragsdeskundigen zou Van D. nog best kunnen begrijpen wie de rechter is en wie de officier van justitie. Ook zou hij kunnen snappen dat hij zelf de verdachte is. Maar het lerend vermogen is zo beperkt dat hij niet kan volgen wat hem ten laste wordt gelegd. Dat hij bijvoorbeeld zijn oudste twee kinderen seksueel zou hebben misbruikt. En dat hij zijn zes andere kinderen op de boerderij van hun vrijheid zou hebben beroofd en hen zou hebben benadeeld in hun gezondheid. ,,Hij is mogelijk in staat te begrijpen wat er wordt gezegd, maar hij kan de complexiteit niet overzien”, oordeelt de psychiater die hem onderzocht.

Schorsen

De zaak die al uniek is, wordt daarmee nog complexer. Want kun je een verdachte veroordelen die zelf niet in staat is zijn zaak te begrijpen? Zijn advocaat Robert Snorn vindt van niet en heeft de rechtbank in Assen gevraagd om de vervolging te staken. Van D. zou in zijn toestand geen eerlijk proces kunnen krijgen. “Ik kan juridisch van alles vertellen over deze feiten, maar het kan nooit inhoudelijk met hem worden besproken,” aldus Snorn.

De rechter wil nu zelf eerst een bezoek brengen aan Van D. en de experts van het Pieter Baan Centrum nader horen. Daarna buigt de rechter zich over de fundamentele vraag of de zaak van Van D. geschorst moet worden. Zoiets komt bijna nooit voor, maar hoogleraar strafrecht Theo de Roos zei eerder al dat ‘het extreem moeilijk’ is om in deze zaak tot een veroordeling te komen. Volgens De Roos is Van D. door zijn aandoening namelijk ernstig geschaad in zijn verdediging. De impact daarvan kan volgens hem groot zijn. Een oneerlijk proces dreigt. Rechters zouden er dan bij de uitspraak voor kunnen kiezen om dat ten gunste van Van D. te compenseren. “De verdachte kan buiten zijn schuld niet spreken.”

Van D. zit sinds vorig jaar oktober vast toen zijn geheime leven werd ontdekt. Een van zijn zes kinderen had in een kroeg in het dorp om hulp gevraagd. Behalve Van D. staat ook de Oostenrijkse klusjesman Josef B. terecht. Het OM ziet hem als een discipel van Van D. De Oostenrijker ontkent alle beschuldigingen en vindt dat ze niets verkeerd deden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden