PlusNieuws

Vaccin AstraZeneca blijkt na één prik net zo goed te werken als Pfizer

Zowel het AstraZeneca- als het Pfizer-vaccin zorgt al na één prik voor een veel lagere kans om corona te krijgen. Allebei zijn ze bovendien werkzaam tegen de Britse variant.

null Beeld AFP
Beeld AFP

Dat blijkt uit een grootschalige studie in het Verenigd Koninkrijk, waaraan ruim 373.000 Britten van alle leeftijden deelnamen. In totaal werden bij hen liefst 1,6 miljoen coronatests afgenomen. Maar: na één prik kun je nog steeds besmet raken met het virus en het is niet uit te sluiten dat je het ook nog door kan geven.

Het onderzoek is een van de grootste tot nu toe naar de effectiviteit van coronavaccins. Vandaag wordt het officieel gepresenteerd. Ook voor Nederland zijn de uitkomsten relevant, omdat 90 procent van de naar schatting vijf miljoen prikken die tot nu toe in ons land gezet zijn, van AstraZeneca of Pfizer is.

‘Echt dwarsdoorsnede’

Een van de hoofdonderzoekers is een Nederlander: Koen Pouwels (34), gezondheidseconoom aan de Universiteit van Oxford. “Het voordeel van onze opzet is dat we echt een dwarsdoorsnede van de bevolking hebben, dat we ook asymptomatische besmettingen op kunnen sporen en dat we zowel voor AstraZeneca als Pfizer de effectiviteit kunnen meten. Ik denk daarom dat dit wereldwijd een van de grotere en belangrijkere studies naar vaccineffectiviteit is.”

Voor het onderzoek is gebruikgemaakt van de zogenoemde National Covid-19 Infection Survey, die al ruim een jaar loopt. In dat onderzoek wordt een random gekozen groep van honderdduizenden Britten maandelijks getest op het coronavirus en houden ze in een vragenlijst bij of ze klachten hebben. Op deze manier wordt bijvoorbeeld ook gemonitord hoeveel mensen op lange termijn klachten houden na een besmetting.

Risico besmetting 65 procent gedaald

De belangrijkste bevinding is dat bij zowel het AstraZeneca- als het Pfizer-vaccin de kans op een coronabesmetting vanaf drie weken na de eerste prik met 65 procent is gedaald. Opvallend is dat dat percentage voor beide vaccins ongeveer even hoog is: 64 procent om 67 procent.

Die conclusie heeft belangrijke gevolgen, zegt Pouwels. “Voor ontwikkelingslanden is dit heel goed nieuws. Zij zullen het Pfizer-vaccin nooit kunnen betalen, en logistiek is het voor hen ook niet te doen. Onze resultaten suggereren dat AstraZeneca, dat veel goedkoper is, ongeveer net zo effectief is.”

Het effect is voor alle leeftijdsgroepen ongeveer hetzelfde. In Nederland wordt AstraZeneca niet meer aan mensen onder de zestig toegediend, na een aantal zeldzame gevallen van ernstige bijwerkingen.

Tweede prik

De Britten zijn al een stuk verder met vaccineren dan Nederland. Per 100 inwoners zijn er bijna 65 prikken gezet - bij ons zijn dat er ongeveer 27. Er zijn in Groot-Brittannië wel nog te weinig tweede prikken gezet met het AstraZeneca-vaccin om de resultaten in dat stadium met Pfizer te kunnen vergelijken. Voor Pfizer is de effectiviteit tegen een besmetting met klachten na de tweede prik in het Verenigd Koninkrijk ongeveer 90 procent. Dat is vergelijkbaar met een bescherming die een eerdere infectie biedt tegen een nieuwe besmetting, blijkt uit de cijfers.

Bij beide vaccins worden na de eerste prik vrij snel antistoffen opgebouwd - ook over die gegevens beschikken de Britten in hun grote bevolkingsonderzoek. Een aspect dat niet in de studie is meegenomen, is hoeveel mensen nog overlijden of in het ziekenhuis terechtkomen. Uit eerdere onderzoeken blijkt dat vaccinatie op deze twee aspecten een nog grotere invloed heeft.

Minder virus bij positieve test

Wel konden de onderzoekers zien dat het aantal besmettingen mét klachten na een eerste prik harder afnam dan het aantal besmettingen zonder klachten. Het aantal symptomatische besmettingen daalde met 75 procent, het aantal asymptomatische besmettingen met 57 procent. Nog een vondst: de personen die na vaccinatie toch positief testten, droegen gemiddeld genomen minder virus bij zich.

“Dit alles suggereert dat het immuunsysteem je na vaccinatie beter beschermt tegen het virus,” zegt Pouwels. “Ook de kans dat je het virus overdraagt, zal vermoedelijk kleiner zijn als je minder virus bij je draagt en minder symptomen hebt. Maar helemaal uitsluiten kun je het niet. Dat betekent dat je ook als je gevaccineerd bent nog wel de maatregelen in acht zou moeten nemen, zolang veel mensen onbeschermd rondlopen.”

Echt de regels loslaten, kan pas als er groepsimmuniteit is, bepleiten de onderzoekers. Een van de redenen is volgens Pouwels dat de mensen die nu in Engeland nog niet gevaccineerd zijn, vooral jongeren zijn, en zij relatief een grotere kans hebben om Covid-19 op te lopen. “Dat is hier best een groot thema, waar serieus rekening mee gehouden wordt.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden