PlusReconstructie

Urenlang CDA-beraad bepaalde het politieke lot van Mona Keijzer: ‘Het was emotioneel’

Na haar harde uithaal tegen het coronabeleid was Mona Keijzers positie onhoudbaar geworden. Maandag stapte ze uit de politiek, haar zetel geeft ze terug.

null Beeld ANP
Beeld ANP

Urenlang vergaderde de CDA-fractie zondag over het lot van Mona Keijzer. Ook aanwezig was Keijzer zelf. Op een vergaderlocatie buiten Den Haag bogen CDA-Kamerleden zich over de vraag of de ontslagen staatssecretaris van Economische Zaken wel kan blijven als fractiegenoot.

Nadat Keijzer zaterdag in De Telegraaf voor het eerst publiekelijk haar felle kritiek op het coronabeleid ventileerde, ontstond een vertrouwensbreuk met kabinetscollega’s. Ontslag was het gevolg toen ze zelf weigerde op te stappen.

Maar een terugkeer naar de CDA-Kamerbankjes was eveneens onmogelijk, stellen diverse betrokkenen. ,,Alles in de politiek is gebaseerd op vertrouwen”, zegt een bron die zondag bij het beraad was. “Als je collega’s zo verrast met zoiets explosiefs, kan dat gewoon niet. Er zijn meer mensen bij het CDA die haar kritiek in mindere of meerdere mate delen. Er zijn altijd heftige discussies over het coronabeleid, maar als meerderheid kies je dan één richting.”

Het was ‘een goed gesprek’: “Emotioneel ook natuurlijk. Maar je moet op elkaar kunnen rekenen en vertrouwen. Dat was geschonden.”

De CDA-fractie vraagt Keijzer om haar zetel terug te geven. Dat deed ze gisteren. Keijzer stapt uit de landelijke politiek, al blijft ze lid van het CDA. Daarmee behoedt ze haar partij voor nog meer schade. Keijzer wil ‘geen splijtzwam’ zijn, schrijft ze in een uitgebreid schriftelijk statement. “Ik ben er de mens niet naar en daarvoor is het christendemocratisch gedachtegoed mij te lief.”

De kabinetskoers rond corona kon ze niet langer ‘rijmen met mijn verstand en geweten’. Keijzer wil al langer meer ruimte voor horeca en evenementen. Ze is tegen het massaal gebruik van QR-bewijzen. “We hameren niet het virus kapot maar wel veel andere zaken die ons lief zijn. (...) Het langzaam overgaan naar een situatie waarin je alleen nog maar ergens naar binnen mag met vaccinatie- of herstelbewijs (2G-systeem) is onnodig en niet proportioneel. De samenleving is niet maakbaar, covid blijft. Mensen kunnen helaas ziek worden,” schrijft Keijzer.

Gepasseerd

Verschillende CDA’ers voelen zich gepasseerd door haar verrassingsaanval via de krant. Zo lijkt het alsof de politica het monopolie heeft op een kritisch tegengeluid, terwijl al langer stevige interne discussies gevoerd worden, stelt ook een andere bron: “Dit thema zorgt anderhalf jaar voor debat. In de samenleving, in het kabinet, in fracties, en echt niet alleen die van ons. Maar het is geven en nemen, en uiteindelijk schik je je in de lijn van de meerderheid.” Discussiëren doe je binnenskamers, buiten verdedig je het meerderheidsstandpunt, zo luidt een Haagse wet.

Toen de bom zaterdag barstte, kregen CDA’ers het dus ook op hun bord vanuit de achterban. “Die zeggen: waarom hoor ik jou niet? Jij was toch ook kritisch? Of aan de andere kant: waarom zeg je niks, je bent toch tegen de versoepelingen?”

Voor de CDA-top was vrijdagavond snel duidelijk dat het op een breuk uitdraaide. Keijzer had het kranteninterview gedeeld met partijleider Hoekstra. Na diverse onderonsjes tussen CDA-bewindspersonen met Keijzer bleek dat de Volendamse niet zelf uit het kabinet zou stappen. Daarop volgde overleg tussen premier Mark Rutte, de vier vicepremiers, minister Stef Blok en CDA-leider Wopke Hoekstra. Keijzer werd ontslagen.

Iedereen die drie regels van het interview las, zo klinkt het in de CDA-top, wist: er is geen scenario waarin dit niet tot een breuk zou leiden. “Op de dag dat handhavers de straat op moeten om de coronapas te verdedigen, ondermijn je het complete beleid. En ook nog een paar weken nadat een CDA-congres massaal heeft gezegd: zorg voor stabiliteit en rust.”

CDA’ers likken nu de wonden. De kwestie-Keijzer kan nog naijlen. Het toch al afkalvende draagvlak voor het coronabeleid krijgt mogelijk een nieuwe knauw. Door de solo-actie van Keijzer lijkt het alsof er geen ruimte is voor discussie. “Maar bij ons en bij andere fracties worstelen collega’s ook met het beleid,” zegt een nauw betrokkene.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden