Uitspraak IS-kinderen verdeelt coalitie verdeeld: CDA is bezorgd, D66 opgetogen

De uitspraak van de rechter dat de Nederlandse staat alles moet doen om de kinderen van IS-vrouwen te repatriëren, houdt de coalitiepartijen verdeeld. D66 is verguld met de uitspraak, voor het CDA geldt het tegenovergestelde.

Een vrouw met haar kinderen in het kamp al-Hol, waar ook Nederlandse IS-vrouwen verblijven.Beeld AFP

Volgens de rechter is de staat niets verplicht aan de 23 vrouwen, maar wel aan hun 56 kinderen. Het kabinet wil geen van beide groepen terughalen; het zou bovendien te gevaarlijk zijn. De Haagse rechtbank vindt echter dat de kinderen het slachtoffer zijn geworden van het handelen van hun moeder of ouders. Daarom heeft de staat wel een zekere zorgplicht jegens hen.

Volgens Tweede Kamerlid Madeleine van Toorenburg (CDA) moet de staat in hoger beroep gaan. “Deze uitspraak is een risicovolle, want als je de kinderen hierheen haalt, geeft dat de ouders recht op gezinshereniging. En dan krijg je vroeg of laat ook de ouders of moeders, die je juist niet hier wil.”

D66’er Sjoerd Sjoerdsma betwijfelt dat juist. “Er zijn ook regels rond gezinshereniging. Dat kan bijvoorbeeld worden geweigerd als dat niet is in het belang van het kind, of als de openbare orde in het geding komt. Dat zou hier kunnen spelen.”

Coalitiegenoot VVD spreekt van ‘een frustrerende uitspraak’. “Het is gevaarlijk om deze kinderen op te halen. Daarnaast zullen de moeders en vaders snel volgen, gezien recht op gezinshereniging. Dat leidt tot gevaar voor onze nationale veiligheid. Ik hoop dat de Nederlandse staat zal doorprocederen.  Wij willen deze kinderen niet terug. En hun ouders al helemaal niet.”

Veiligheid

D66 is juist blij met de uitspraak. “Het bevestigt dat wat wij vinden, namelijk dat die kinderen niet hebben gekozen voor een leven in een kamp of het kalifaat. De uitspraak kan bovendien in ons belang zijn, want veel van die kinderen zijn nog helemaal niet geradicaliseerd. 85 procent van hen is niet ouder dan 6 jaar, het is in het belang van onze veiligheid hier om hen hierheen te halen, voordat zij daar alsnog radicaliseren.”

Het kabinet wilde maandagmiddag nog niet reageren op de rechterlijke uitspraak. Premier Mark Rutte zei deze eerst ‘zorgvuldig’ te willen bestuderen. “Ik heb de uitspraak nog niet gezien. Ik was aan het vergaderen,” aldus Rutte na urenlang overleg over de stikstofcrisis.

Het is overigens nog de vraag of het vonnis praktisch uitvoerbaar is. De Koerden stelden tot dusver dat zij geen kinderen zouden laten gaan zónder hun moeder. De Haagse rechter geeft hiervoor geen leidraad. Volgens het vonnis ontstaat er dan weer een nieuwe situatie. Wel zegt de rechter dat het belang van het terughalen van de kinderen dan prevaleert boven de ‘te respecteren wens’ van de Nederlandse staat om de moeders daar te laten berechten. Het ‘is dan niet anders’, zegt de rechter, daarover.

Waar gaan de kinderen heen? 

De Raad voor de Kinderbescherming zal zich in eerste instantie ontfermen over kinderen van IS-vrouwen, mochten die met hun moeders terugkeren uit Noord-Syrië. Vooraf maakt de raad volgens een woordvoerder al een plan voor de opvang van zo’n kind.

De raad probeert voor terugkeer reeds zo veel mogelijk informatie te verzamelen, via familie en verschillende diensten. Zo wordt nagegaan hoe oud de kinderen zijn, wat ze eventueel hebben meegemaakt en wat ze aan zorg nodig zouden kunnen hebben. Daarbij wordt ook de expertise ingeroepen van het Landelijk Adviesteam Terugkerende minderjarigen (LAT), waar deskundigen in zitten op het gebieden van bijvoorbeeld de islam, radicalisering, psychologie en traumatologie.

Er wordt gekeken of het kind naar familie kan, misschien beter af is in een pleeggezin of dat een instelling de beste optie is. Bij plaatsing bij familie wordt onder meer bezien of die geschikt is en bereid bepaalde hulp te accepteren, mocht die nodig zijn.

De kinderen worden op Schiphol opgewacht. De moeders zullen meteen in detentie gaan, maar hebben dan van tevoren al uitleg over de opvang van hun kind gehad, bijvoorbeeld van diplomatieke diensten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden