Drukte in de vertrekhal van luchthaven Schiphol.

Plus Analyse

Uit zijn voegen barstend Schiphol valt langzaam uit elkaar

Drukte in de vertrekhal van luchthaven Schiphol. Beeld ANP

Vorig jaar een enorme computerstoring, in 2017 tot tweemaal toe panne bij de verkeersleiding en nu een falend brandstofsysteem. Het uit zijn voegen barstende Schiphol valt langzaam uit elkaar.

Elektriciteitsbedrijven, internetkabels, de dijken, grootbanken en de haven van Rotterdam: ze zijn allemaal officieel bestempeld tot ‘cruciale infrastructuur’. Tussen die grootmachten staat ook het tamelijk anonieme Aircraft Fuel Supply (AFS) op Schiphol. Sinds woensdag weten tienduizenden reizigers wat er gebeurt als zo’n kritieke dienst het laat afweten.

AFS is, met Schiphol zelf, de Luchtverkeers­leiding, Marechaussee en KLM in oktober vorig jaar door het kabinet aangewezen als ‘essentiële dienstverlener’ met ‘cruciale infrastructuur die nodig is voor het functioneren van onze maatschappij’. De Wet beveiliging netwerk- en informatiesystemen maakt dat mogelijk.

AFS heeft 25 werknemers en is op Schiphol de kerosinemonopolist. Dagelijks verwerkt het ­bedrijf 12 miljoen liter vliegtuigbrandstof. AFS, ontstaan in 1967, is eigendom van Air France-KLM en oliemaatschappijen Shell, Texaco en Combined Refueling Services (Esso, Chevron, Total en Statoil). Luchtvaartmaatschappijen zijn geen klant van AFS, maar van een van de oliemaatschappijen.

Het wettelijk predicaat betekent dat AFS verplicht extra maatregelen moet nemen om calamiteiten als die van woensdag te voorkomen. De toezichthouder had twee jaar geleden een en ander aan te merken. Bij een veiligheidscontrole werden acht overtredingen geconstateerd – geen van allen waren cruciaal.

Jetplein

Woensdag ging het ondanks de cruciale status helemaal mis op het ‘Jetplein’, het tankpark van het bedrijf op Schiphol-Zuidoost. Zowel het ondergronds leidingsysteem dat brandstof naar vrijwel alle gates pompt, als het laden van tankwagens kwam lam te liggen. Dit was niet de eerste keer dat het brandstofsysteem hapert. Oktober vorig jaar lag het brandstofsysteem op de platforms van de luchthaven drie kwartier plat.

Drukte in de vertrekhal van luchthaven Schiphol. Beeld RAMON VAN FLYMEN/ANP

AFS kan zich nu, naast de hoon van duizenden gestrande reizigers, opmaken voor een keiharde aanpak: in het kader van het essentiële predicaat is het bedrijf te beboeten en strafrechtelijk te vervolgen als blijkt dat de storing van woensdag voorkomen had kunnen worden.

Ontruiming

Bij drie van de vijf essentiële Schipholinstanties uit de wet is het inmiddels misgegaan. In 2017 viel het verkeersleidingssysteem tot tweemaal toe catastrofaal uit. In april vorig jaar leidde een ongevaarlijke stroomstoring tot een crash van de computersystemen van de luchthaven, waarna terminals ontruimd moesten worden, wegen afgezet en het NS-station gesloten.

Het brandstofinfarct van woensdag is de grootste klapper. Ruim driehonderd vluchten getroffen, tienduizenden reizigers de dupe, na-ijlende gevolgen op de dag erna.

Een beter bewijs dat het Schipholuniversum na de groeispurt van de afgelopen vijf jaar uit zijn voegen barst, is er niet. Ook niet-cruciale systemen vallen om, zoals onlangs het bagagesysteem van de luchthaven waardoor duizenden koffers strandden.

De oorzaak van de kerosinecrisis is nog niet bekend, maar net als bij de eerdere incidenten valt een technische verklaring te verwachten. De techniek zal verbeteren, maar het probleem van een luchthaven vol verknoopte en zwaar belaste systemen blijft bestaan.

Beeld ANP
Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden