PlusUitleg

Uit medische hoek juist positief nieuws over de strijd tegen corona

Drukte in de Amsterdamse binnenstad.Beeld Dingena Mol

De bevestigde coronagevallen verdubbelden bijna de afgelopen week, mede doordat mensen zich niet aan de gedragsregels houden. Uit medische hoek is er juist positief nieuws over vaccinontwikkeling en een coronabehandeling. 

1. Wat zeggen de weekcijfers die het RIVM dinsdag publiceerde?

De virusverspreiding in Nederland is de afgelopen week toegenomen: van 534 besmettingen naar 987. Ook steeg het aandeel positieve tests: van 0,6 procent naar 1. Zodoende kwam het reproductiegetal uit op 1,29, wat betekent dat één geïnfecteerde gemiddeld 1,29 anderen infecteert. Het reproductiegetal ligt voor het eerst sinds half maart boven de 1.

Dat is slecht nieuws, maar nuances zijn op hun plaats. Op een bevolking van 17 miljoen gaat het om betrekkelijk lage aantallen. Met de ervaring dat het virus zich snel kan verspreiden, is het desalniettemin tijd om heel goed op te letten, zei Aura Timen van het Centrum Landelijke Coördinatie Infectiebestrijding tegen de NOS. “Als dit zo doorgaat, kunnen we het verliezen van het virus.”

2. Met een goed vaccin verslaan we het virus, toch?

Dat klopt. En er zijn bemoedigende berichten. Niet alleen het vaccin van de universiteit van Oxford toont in medisch tijdschrift The Lancet gunstige, voorlopige resultaten. Ook een middel van het Duitse Biontech liet in een niet-peerreviewed artikel zien dat de bijwerkingen gering zijn, maar de immuunreactie sterk is.

“Beide middelen maken antistoffen en T-cel-reactiviteit aan,” zegt immunoloog Huub Savelkoul van de Wageningen Universiteit. “Dat is wat je wil. Het is een elkaar versterkend effect met de beste antivirale werking.”

Savelkoul waarschuwt wel dat de vaccins zich in de praktijk nog moeten bewijzen. Ook duurt het minimaal een half jaar – of langer – voor ze op grote schaal beschikbaar zijn.

3. Hoe zit het met een corona­behandeling?

Ook daarover verscheen dinsdag positief nieuws. Nederlandse artsen publiceerden in Annals of the Rheumatic Diseases een studie die concludeert dat coronapatiënten profiteren van de behandeling met een ontstekingsremmer en een reumamiddel. De sterfte daalde met 65 procent. Het aantal patiënten dat beademing nodig heeft, slonk met 70 procent ten opzichte van patiënten zonder die behandeling. Wel is er een kanttekening: de controlegroep werd niet simultaan samengesteld – de hoogste graad van wetenschappelijk bewijs – maar gecreëerd uit een eerdere patiëntengroep die al zieker was.

Desalniettemin is het resultaat opzienbarend. Naast het ebola­middel remdesivir –dat de ziekteduur verkort – en dexamethason – een ontstekingsremmer die sterfte bij beademingspatiënten met ongeveer een derde reduceert – biedt de nieuwe behandeling gegronde hoop.

4. Zet het positieve nieuws over een coronabehandeling aan tot naleving van de RIVM-richtlijnen?

“Waarschijnlijk niet,” zegt sociaal en evolutionair psycholoog Joshua Tybur (Vrije Universiteit). Want waarom zou je je gedrag aanpassen als je denkt dat er een vangnet is?

Mensen snappen virusdreiging sowieso niet zo goed, zegt Tybur. Ze doen alsof het een vijand is die je kunt verslaan en dan keer je terug naar het normale leven. Maar zo werkt een virus niet. Dat kan achter elke boom opnieuw opduiken.

Gegronde hoop op een vaccin heeft geen andere uitwerking op het gedrag, denkt Tybur. Mensen die zich nu al naar de maatregelen schikken, zullen dat blijven doen. De groep die de regels heeft afgezworen, verandert door de hoop op een vaccin niet ineens van gedachten, maar ziet zich juist gesterkt in haar gedrag.

Beeld Laura van der Bijl
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden