Nieuws

Twee nieuwe maatregelen staan klaar om aanhoudende droogte te beperken

Er komen mogelijk extra maatregelen voor vaarwegen in verband met de aanhoudende droogte. Dat meldt het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Naar verwachting zullen vanaf volgende week de droogte en de gevolgen daarvan verder toenemen.

Het Parool
Vanwege een lage waterstand in het Markermeer en IJsselmeer stroomt er geen zoet water meer van het Markermeer naar de Vecht. Daarom zijn twee noodpompen geplaatst. Beeld ANP
Vanwege een lage waterstand in het Markermeer en IJsselmeer stroomt er geen zoet water meer van het Markermeer naar de Vecht. Daarom zijn twee noodpompen geplaatst.Beeld ANP

De buien die gisteren over ons land trokken zijn lang niet genoeg om de droogte te beperken. “Met man en macht doen we al het mogelijke om de effecten van de droogte zoveel mogelijk te beperken. De regionale verschillen in de effecten van de droogte in het land zijn groot. Het blijft belangrijk te realiseren dat per regio de maatregelen zullen verschillen,” aldus Michèle Blom, voorzitter van het Managementteam Watertekorten (MTW). In het oosten en zuiden van het land en in Zeeland zijn de effecten het meest nijpend voor de scheepvaart, de landbouw en de natuur.

Volgens het Managementteam Watertekorten (MTW) staan twee maatregelen klaar als de droogte aanhoudt. De eerste is de activatie van het zogenoemde bellenscherm, om de toenemende verzilting van het Amsterdam-Rijnkanaal tegen te gaan. ‘Dit is een buis op de bodem van het Noordzeekanaal ter hoogte van gemaal Zeeburg. De luchtbellen uit het bellenscherm brengen het zoute water omhoog. Dat komt vervolgens terecht in de zoetwaterstroom die vanuit het Amsterdam-Rijnkanaal richting Noordzee gaat. Zo wordt het zoute water tegengehouden en stroomt het terug naar het Noordzeekanaal,’ aldus het ministerie.

De tweede maatregel draait om de inzet van de energiecentrale bij Diemen, zodat er water van het Markermeer naar het Amsterdam-Rijnkanaal wordt doorgevoerd.

Rijkswaterstaat zal eventueel ook eenrichtingsverkeer instellen voor alle scheepvaart op de Boven-IJssel. Dit is mogelijk noodzakelijk vanwege de dalende waterstanden op de IJssel. Hierdoor wordt de vaargeul steeds smaller en kan er niet meer veilig in twee richtingen worden gevaren. Door die maatregel zouden schepen vanuit Duitsland richting Kampen en de Twentekanalen moeten omvaren via de Waal, het Amsterdam-Rijnkanaal en het IJsselmeer.

De kans dat de maatregelen daadwerkelijk worden ingevoerd, is groot: het MTW verwacht dat de droogte in ons land aanhoudt, ondanks de incidentele en plaatselijke buien. Die bieden slechts beperkt verlichting.

Officieel een watertekort

Al enkele weken is te zien dat het in Nederland steeds droger wordt. Sinds begin deze maand heeft Nederland officieel een watertekort. Sinds halverwege vorige maand was er volgens het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat al sprake van een ‘dreigend watertekort’.

De drinkwatervoorziening komt volgens de regering niet in gevaar. Wel vroeg minister Mark Harbers (Infrastructuur en Waterstaat) eerder alle Nederlanders om ‘goed na te denken of ze hun auto moeten wassen of hun opblaaszwembadje helemaal moeten vullen.’ “Nederland is een waterland, maar ook hier is ons water kostbaar.”

Ook Blom van het MTW riep consumenten op drinkwater te besparen. “Was niet iedere week uw auto, vul niet elke dag opnieuw dat zwembadje voor de kinderen. Help de drinkwaterleidingbedrijven het drinkwater op peil te houden. De kraan staat altijd open, maar zet hem alstublieft af en toe zelf uit.” Het was een oproep, geen plicht.

Sproeiverbod landbouw

Door de aanhoudende droogte waren al verschillende maatregelen van kracht. Zo geldt in delen van het land een sproeiverbod voor de landbouw. Ook mogen schepen elkaar niet inhalen op delen van de Gelderse IJssel. De vaargeul is hier smal geworden vanwege de lage waterstand. Bovendien wordt het waterpeil van het IJsselmeer zo hoog mogelijk gehouden omdat hier veel drinkwater vandaan komt.

De laatste keer dat Nederland met dit besluit werd geconfronteerd was in de zomer van 2018. De keer daarvoor: 2011. Sinds 13 juli zat Nederland in fase 1: dreigende watertekorten. Op 20 juli kwamen de waterbeheerders opnieuw bijeen, maar toen vonden ze verdere opschaling nog niet nodig.

Dijken, bodem en natuur krijgen zo lang mogelijk water

Dijken, bodem en natuur krijgen in Nederland zo lang mogelijk water, ook als er een watertekort is. Dat is vastgelegd in de zogenoemde verdringingsreeks, die waterbeheerders inzetten bij een ernstig watertekort. De stabiliteit van de dijken heeft prioriteit voor de nationale veiligheid. Ook inklinken van de bodem en onomkeerbare schade aan natuur door droogte en verzilting moet voorkomen worden, want dat kan nooit meer worden hersteld.

Van ernstig watertekort is sprake als de maatschappelijke en ecologische behoefte aan water groter is dan de beschikbare hoeveelheid water, aldus de waterbeheerders. Het beschikbare zoetwater moet dan worden verdeeld en daarvoor is de reeks opgenomen in de Waterwet, na de droogte in 2003. Toen bezweek bij Wilnis een veendijk door uitdroging.

Het MTW is deze maand voor het eerst sinds 2018 weer bijeengeroepen. Hierin werken Rijkswaterstaat, waterschappen, drinkwaterbedrijven, provincies en betrokken ministeries samen als er een nationaal watertekort is.

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden