TNO: Schiphol heeft backup nodig om brandstofcrisis te voorkomen

Om een nieuwe brandstofcrisis op Schiphol te voorkomen, moet er een ‘fysieke uitwijkmogelijkheid’ komen als backup voor de levering van kerosine. Ook moet het brandstofssyteem worden opgedeeld, zodat het niet helemaal uitvalt als er een storing is.

De brandstofcrisis op Schiphol in juli werd veroorzaakt door menselijke fouten. Beeld ANP

Dat vraagt onderzoeksinstituut TNO van Schiphol en brandstofleverancier AFS naar aanleiding van de kerosinecrisis op 24 juli, waardoor het vliegverkeer twee dagen werd verstoord.

Op 24 juli viel plots de complete brandstofvoorziening op Schiphol uit. 70 toestellen strandden aan de gate, 280 vluchten werden omgeleid of gecanceld. De crisis duurde tweeënhalve dag en trof 58.000 reizigers.

Hoogstwaarschijnlijk zijn menselijke fouten zijn de oorzaak. “Bij werkzaamheden aan de elektrische installatie in februari zijn fouten gemaakt,” aldus Theo van Ruijven van TNO. Een van de stroomdraden werd toen niet aangesloten. “Op 24 juli waren er werkzaamheden waarbij de installatie op die draad werd aangesloten. Daardoor brandde een deel van de installatie door en viel het hele systeem uit.”

Om 12.47 uur die woensdagmiddag kwam bij de brandweer een rookmelding bij AFS binnen. Een personeelslid drukte in de controlekamer een brandmelder in. In het elektrisch voedingssysteem van AFS is kortsluiting geweest.

‘Uit veiligheidsoverwegingen en volgens protocol’ werd het hele systeem uitgeschakeld, waardoor zowel de kerosineleidingen op de platforms van Schiphol als de tankinstallatie voor tankwagens stil kwamen te liggen. Daarmee werd voorkomen dat kerosine naar een mogelijke brandhaard zou worden gepompt. Maar daardoor kon ook geen enkel vliegtuig worden bijgetankt. Alleen toestellen die over voldoende brandstof beschikten, konden nog vertrekken.

Cruciale onderdelen

Het brandstofsysteem is een aantal jaren geleden zo aangepast dat er op vier verschillende, onafhankelijk van elkaar werkende manieren kan worden opgestart, desnoods - buiten de controlekamer om - handmatig. Maar door de kortsluiting raakte de elektrische installatie zodanig beschadigd dat de pompen geen stroom konden krijgen op de reguliere manier. Na lang doormeten bleken cruciale onderdelen zo beschadigd dat vervanging nodig was. Met een politiehelikopter moest een onderdeel uit Weert worden gehaald.

De storing duurde daardoor 8,5 uur. Pas om 21.45 uur kwam de brandstofvoorziening weer op gang. Dat het zo lang duurde, komt volgens TNO doordat alle systemen gecontroleerd moesten worden en een deel moest worden hersteld. AFS heeft geen backup voor de besturing van het systeem of de mogelijkheid dit handmatig op te starten. De procedures werden volgens TNO gevolgd. Maar die boden ‘relatief weinig’ houvast voor de oplossing van die storing.

AFS vindt dat het naar behoren heeft gehandeld. “De conclusies van TNO zijn dat alle procedures zijn gevolgd,” aldus directeur Inge Stegmann van AFS. “We hebben aan onze verplichtingen voldaan. Dat willen we ook zelf, veilig opereren. Dit is een goede overweging om dat toe te voegen.”

Schiphol is niet van plan een tweede brandstofleverancier in te schakelen. “AFS levert al vijftig jaar goede prestaties op Schiphol,” zegt operationeel directeur Andre van den Berg. “Het is niet onze intentie om een tweede leverancier te zoeken. De pijpleidingen zijn complex, dat kunnen we niet dubbel uitvoeren. We willen er wel dichterbij zitten en beter regie voeren.”

Incidenten

Het was niet de eerste keer dat monopolist AFS, die voor alle oliemaatschappijen kerosine op Schiphol levert, in de problemen kwam. In oktober 2018 lag de brandstoftoevoer drie kwartier stil na een storing. En begin augustus was het na een brandmelding kort opnieuw raak, waardoor vijf vluchten geannuleerd werden en ruim tachtig vluchten vertraagd raakten. De storing van 9 augustus kwam door foute alarmmeldingen op de D-pier en had volgens TNO niets te maken met de crisis uit juli.

TNO laakt dat er door Schiphol en de aandeelhouders van AFS (KLM en oliemaatschappijen) geen eisen worden gesteld aan AFS. Van Ruijven adviseert dat dit wordt aangepast en dat er in de plannen rekening wordt gehouden met dit soort storingen. AFS moet incidenten beter vastleggen.

Drie jaar geleden werd AFS al op de vingers getikt door arbeidsinspectie SZW voor twee ‘middelzware’ overtredingen en zes lichte. Zo had AFS geen goed zicht op gevaren en risico’s en waren maatregelen om personeel tegen ongelukken te beschermen niet toereikend. Vorig jaar meldde de inspectie dat die problemen door AFS zijn opgelost

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden