Tjeenk Willink ziet na alle ruzies toch kansen voor kabinet met Rutte

Informateur Herman Tjeenk Willink ziet nog steeds kansen voor een volgend kabinet met VVD-leider Mark Rutte. Wel moet er aan het ‘herstel van vertrouwen’ worden gewerkt en aan het dualisme.

Informateur Herman Tjeenk Willink overhandigt zijn eindverslag aan Tweede Kamervoorzitter Vera Bergkamp. Beeld ANP
Informateur Herman Tjeenk Willink overhandigt zijn eindverslag aan Tweede Kamervoorzitter Vera Bergkamp.Beeld ANP

Dat schrijft de informateur in zijn eindverslag. Dat werk ademt de wind die waait door Den Haag: een sterkere rol voor de Tweede Kamer, ook voor de oppositie, door tot een dunner regeerakkoord te komen en minder beleid tot op detailniveau vast te leggen in overlegjes.

Hoewel Tjeenk Willink weg wil blijven van de vraag ‘wie met wie’ wil regeren, blijkt uit zijn verslag dat de weg voor Mark Rutte en zijn VVD niet is afgesneden ondanks de turbulentie van de laatste tijd. Alleen PVV, SP en Bij1 gooien de deur keihard dicht. ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers blijkt achter gesloten deuren Rutte toch niet keihard te hebben uitgesloten. De partij ziet alleen ‘nu’ geen rol voor zichzelf in de kabinetsformatie. Dat is coulanter dan wat Segers daarover in de media liet optekenen.

Urgent

Het verslag van Tjeenk Willink is verder vooral een pleidooi aan de Tweede Kamer dat er een aantal grote maatschappelijke vraagstukken zouden moeten worden benoemd. Dat zijn volgens hem de ‘urgente, grote problemen’ die in een coalitieakkoord op hoofdlijnen aan bod zouden moeten komen. Vervolgens zou in een debat duidelijk moeten worden welke partijen dicht bij elkaar zitten als het gaat om de oplossingen.

De opdracht van Tjeenk Willink zit er nu op, het is aan de Tweede Kamer om een nieuwe informateur te benoemen. Volgens Tjeenk Willink moet dat iemand zijn met ‘afstand’ tot de actuele politiek. Wel moet er tussentijds herstelbeleid worden gemaakt, bijvoorbeeld over corona, stikstof en de woningmarkt. Dat kan niet wachten op de vorming van een nieuw kabinet, oordeelt hij.

Koers

Het verslag sluit eigenlijk naadloos aan bij de koers die de Tweede Kamer de laatste weken inzette. Na het debacle van de eerste mislukte verkenningspoging (‘Pieter Omtzigt: functie elders’), was het onderlinge vertrouwen zwaar gebutst. In een poging om weer tot enig bestuur te komen, worstelden fractieleiders zich met ruzie naar een formule.

De ingrediënten: meer macht aan de Tweede Kamer, ook de oppositie. Een dunner regeerakkoord, zodat niet alleen de coalitiepartijen alles in de hand zouden houden. Minder dichtgesmeerde dealtjes. Ruimere informatie voor Kamerleden. Meer dualisme, minder monisme.

Eén kanttekening daarbij wel: PvdA en GroenLinks gaven in hun gesprek met Tjeenk Willink wel aan dat een dun regeerakkoord een mooi streven is, maar dat er bij coalitieonderhandelingen op bijvoorbeeld klimaat wel harde afspraken moeten worden gemaakt. De reden is simpel: er is geen meerderheid in de Tweede Kamer voor het opvoeren van de klimaatambities.

Zo lijkt de wens van een dun regeerakkoord wel breed gedragen, maar of het haalbaar is, blijft de vraag. Als alle partijen toch met de wens voor harde afspraken komen, neemt de dikte van het akkoord alweer toe.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden