PlusPunt voor punt

Tijdelijk verblind, adem afgesneden: dit zijn de risico’s van pepperspray

Vorige week tijdens ADE werden zo’n 130 bezoekers belaagd met pepperspray. Het bijtende spul kwam deze week weer in het nieuws omdat minister Grapperhaus overweegt om boa’s, buitengewone opsporingsambtenaren, ermee uit te rusten.

Beeld ANP

1. Wat is pepperspray?

Pepperspray is een drijfgas met een hoge concentratie van het actieve ingrediënt in hete pepers: capsaïcine. Om pepperspray te maken vermalen chemici rode pepers en ze gebruiken ethanol om de capsaïcine uit de peper te onttrekken. De ethanol verdampt, waarna er een kleverige, olieachtige substantie achterblijft. Dit wordt vermengd met water en propyleenglycol. Het propyleenglycol zorgt ervoor dat de capsaïcine kleine druppels vormen in het watermengsel, wat een beetje doet denken aan een olie- en azijndressing. Pepperspray kan een meer dan tien keer zo hoge concentratie capsaïcine bevatten dan een zaadje van de (zeer scherpe) habaneropeper.

2. Wat zegt de wet over pepperspray?

In Nederland worden gebruik en bezit van pepperspray door de overheid wettelijk beperkt tot de krijgsmacht en de politie en een selectieve groep die aan bepaalde voorwaarden voldoet. Daar vallen binnenkort misschien de boa’s onder. Wie nu wordt veroordeeld vanwege bezit van pepperspray, kan een geldboete krijgen (maximaal 20.750 euro) of een celstraf (maximaal negen maanden).

Het gebruik van pepperspray door politie, marechaussee en andere opsporingsambtenaren is vastgelegd in de ambtsinstructie. Daarin staat wat wel en niet mag. Geen pepperspray mag worden gericht op wie zichtbaar jonger is dan 12 of ouder dan 65 en er moet altijd van minimaal een meter afstand worden gespoten.

3. Wat gebeurt er met je als je in ­aanraking komt met het spul?

“Alsof duizenden stukjes glas in je ogen worden geschoten,” zei een Amerikaanse student die in 2011 meedeed aan protesten van de Occupybeweging op de Universiteit van California. In 1997 presenteerde TNO een rapport over de invoering van pepperspray als oplossing voor ‘het gat’ tussen wapenstok en pistool. ‘De effecten op de ogen zijn heftige tranenvloed, onvrijwillige sluiten van de ogen en tijdelijke verblinding. De ogen zijn enige tijd niet meer te openen. Kortdurende verlamming van de keel, kortademigheid. De slijmvliezen vertonen acute ontstekingsreactie, slijmafscheiding, heftige hoestbuien. Diepe ademhaling wordt bemoeilijkt. Pepperspray veroorzaakt een sterk branderig gevoel op de huid, roodheid en heftige pijn.’

Voor een aflevering van het Klokhuis uit 2017 testte presentatrice Nienke de la Rive Box op de Politieacademie hoe het is om het spul in je gezicht te krijgen. Met haar vuurrode gezicht onder de kraan riep ze: “Je moet de aller-, allerheetste peper bedenken, die in je gezicht wrijven en dan kom je niet eens in de buurt van wat ik voel.”

4. Kan het blijvende schade opleveren?

De bedoeling van pepperspray is dat het de aanvaller tijdelijk buiten gevecht stelt, zonder dat letsel ontstaat. Over dat laatste bestaan echter twijfels. Er is in Nederland minimaal één geval bekend van een agent in opleiding die in 2010 na de oefening met pepperspray aan één oog blind is geraakt. In 2017 onderzochten wetenschappers van de Universiteit van California 5131 personen die pepper­spray over zich heen kregen. 67 van hen liepen permanent letsel op, zoals blindheid, blijvende hersenschade, het functioneel verlies of zelfs de amputatie van een ledemaat en psychiatrische klachten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden